संप्रस पाैडेलथरी थरीका नेचर लभर
यो संसार स्वघोषित नेचर लभरहरुले भरिएको छ । गल्लीका कुकुरलाई सिक्री लगाएर कम्मोडमा दिसा गराउने तालिम दिएको मान्छे कुनै तरिकाको नेचर लभरमैं पर्ला ।

अस्ति एउटा समूहले प्याकेटका खाद्य र पानीका रित्ता बोत्तल साथमा लिएर जङ्गलमा पिकनिक मनाए अनि लेखे- नेचर लभर । अर्को दिन चिडियाखानामा अष्ट्रिचको अघि फोटो खिचाउँदै लेखे- नेचर लभर ।
प्रकृति र यसका अवयवलाई प्राकृतिक तवरले बुझ्ने र त्यसको भौतिक वा रसायनिक संरचनामा कुनै हस्तक्षेप नगर्ने र जोगाउन मद्दत गर्ने काम प्रकृतिको माया हो, प्रकृतिको पूजा हो । यस्तै कर्म गर्नेलाई अंग्रेजीमा नेचर लभर भनिएला । आज प्रकृतिको नाममा अलिकति व्यङ्ग्य गर्ने जमर्को गरौं ।
कागलाई पायल्स, हरिणलाई उच्च रक्तचापः
प्याकेटमा टेस्टी मसाला मोलेर बेचिएका आलु चिप्स, चिज बल, कुरमुरे आदिले शहरका रैथाने कागलाई पायल्स भैसकेको होला । सस्ता कुपोषित पेय कोक, फ्यान्टा, रेडबुल, लिची जुस आदि किनेर चिडियाखानामा हरिणलाई पिलाउनेहरू धन्य ठान्दा हुन् । कोक पिउँदा पिउँदा मन्दिर आसपासका बाँदरलाई मधुमेह भैसकेको होला । परेवाहरूलाई कुखुराका दाना खुवाउनाले ब्रोइलर परेवा हुर्किरहेका होलान् । हामी यस्ता ‘अकाल र अनिकालका दानीहरू’ गर्वका साथ सेल्फी खिचिरहेका छौं ।
थरीथरीका नेचर लभरः
– बाँदरको सम्भोगको भिडियो खिचेर बजारमा बेच्नेहरू अर्काथरीका नेचर लभर हुन् ।
– जल, स्थल र आकाशमा हाइड्रोजन बमको परीक्षण गर्ने अनी कार्बनको व्यापारलाई परिभाषित गर्ने अर्काथरीका आधुनिक नेचर लभर हुन् ।
– यात्रामा जङ्गल देखियो कि मौका छोपेर ‘गुरुजी पाँच मिनेट है’ भन्दै जङ्गलका बुढा रुखका फेदमा मूत्र विसर्जन गरेर सिँचाई गरेँ भनेर योगदान सम्झने मजस्ता मानिसहरु अर्काथरीका स्वघोषित नेचर लभर हौं ।
– मुखैमा निलिसकेको भ्यागुतोलाई बचाउने नाममा सर्प मारेर निचोर्दै घाउचोटयुक्त प्यारालाइसिस भ्यागुतो निकाल्न सफल हुनेहरू अर्का थरीका नेचर लभर हुन् ।
– पिञ्जडामा सुगा थुनेर चाउमिन र पानीपुरी खुवाउनेहरू अर्काथरीका नेचर लभर बन्लान् ।
– मानव बस्तीमा चकलेटका खोलसम्म गोजीमा राख्ने ध्यानी, ज्ञानी, बुद्धिमानी लभरहरू थुप्रै हुन्छन् हुन्छौं । बस्ती पातलो हुनासाथ बसका झ्यालबाट प्लास्टिकका रित्ता प्याकेट हुत्याइदिने कुन कोटीमा पर्लान् ?
– पानी जिन्दगानी भन्दै पिउँने अनि पानीभन्दा महंगो रित्ता बोत्तलहरू यततत्र हुत्याउने कतापट्टी टाँसिएलान् ?
हाम्रो थुप्रै योगदानः
बाल्यकालमा थपडी मारेर झिँगा पक्रने अनि बलेसीको पानीमा बगाएर पानी खुवाएर बगाउने भन्दै हामी जीवनदान दिन पाएकोमा गर्व गथ्र्यौं । गाइने किरा (ड्रागन फ्लाई) लाई डोरीले बाँधेर हेलिकोप्टर बनाउँदा माकुराका जालमा परेकोमा जालो चुँडाएर उसलाई सफल अवतरण गराउन पहल गथ्र्यौं ।
नदीमा सहरको नाली मिसिएको छ । खुला चौरहरू अनि हिमालहरू नकुहिने फोहरले प्रदुषित छन् । हर भान्छामा विभिन्न कोटीका स्वघोषित प्रकृति पूजकहरू छन् । दुधका प्लास्टिक, मसलाका पोका, चाउचाउ, बिस्कुटका खोल अनि अनेकन खाद्यका प्लास्टिकजन्य बट्टाहरू भान्छामा भित्र्याएका छौं । बालीमा पर्दा असर गर्ने भन्दै जम्मा गरेर जलाउँनेहरूले पनि कुनै न कुनै शक्तिपट्ट पुरस्कारको लोभ गर्लान् ।
अन्नले टन्न नहुँदै पूजाआजा गर्नुपर्छ भन्ने सूत्रका सूत्राधारहरू मन्दिर पस्नुअघि प्याकेट च्यातेर मुखमा घुसार्दै खोल त्यतै फाल्ने, गुट्खा सेवकहरू आफूलाई देवताका असली सेवक मान्दा हुन् । तिनले पिच्काउने डरले सरकारी कार्यालयका भर्याङमा भगवानका फोटो टाँस्नु बाध्यता रहेकै छ । श्राद्ध, पूजा, किरियाकर्ममा अवैध मानिएको सागको गुन्द्रुकबाट जोगिनेहरू सूर्तीको गुन्द्रुकबाट पुण्यकर्मको शुरुवात गर्दैछन् ।
कुकुरलाई खसी पारेर संख्या नियन्त्रणमा योगदान दिएका छौं भन्नेहरू पनि छन् । आची गरेर माटोले पुर्ने प्राकृतिक गुण भएको बिरालोलाई डायपर लगाएर जङ्गली बाघलाई चिडियाखानामा थुन्दा वन्यजन्तुको संरक्षण देख्ने राइटरहरू हामीबीचमैं छौं ।
भिटामिन कि विषादीः
विदेशले बन्द गरेका विषादीहरू अन्न तरकारी बालीका ओखति र भिटामिन बनेर भित्रिएका छन् । घरमा खानलाई रोपिएका तरकारीमा विषादी छरेर सामाजिक सञ्जालमा ‘अर्गानिक’ को हौवा छर्ने हामी नन अर्गानिक नेचर लभर हौं ।
सस्ता सस्ता नेचर लभरः
यो संसार स्वघोषित नेचर लभरहरुले भरिएको छ । गल्लीका कुकुरलाई सिक्री लगाएर कम्मोडमा दिसा गराउने तालिम दिएको मान्छे कुनै तरिकाको नेचर लभरमैं पर्ला । थरीथरीका ब्रोइलर माछालाई सिसामा बन्द गरेर कोठा सजाउने पनि नेचर लभरको सूचीमा नछुटुन् । रुसोको प्रकृतितर्फ फर्क सन्देश जानेर पनि प्रकृतिको दोहनमा येन केन प्रकारेण लिन रहेकाहरूबीच म पनि कतै न कतै त पक्कै दरौंला । तपाईँ कुन कोटीमा हुनुहुन्छ कुन्नी ?
०००
फोटो शहीद स्मारक हेटौंडामा खिचिएको हो ।
२०७९ मंसिर २३, पोखरा
(लेखक सिस्नुपानी मकवानपुरका सहसचिव हुनुहुन्छ ।)
Subscribe
Login
0 Comments
Oldest








































