नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

पूजनीय मातापिता, श्रीमती तथा मेरा प्यारा छोराछोरीहरू !

यी वर्षा यसमा यसमा यतियति खर्च गर्ने भनेर सरकारले वर्षर्षा बजेटको विवरण दिएझें मेले पनि यो महिनामा यसमा यति खर्च होला र यसमा यति खर्च होलाझे लाग्दछ भनेर हर महिनामा आम्दानी र खर्चको विवरण परिवारजनलाई दिँदै आएको छ । आज मसान्त हो, स्कुलमा पढाउने काम गरेर जीवन निर्वाह गर्ने मास्टर हुँ म । भोलि मेरो तलब आउँदैछ यो आउँदो महिनामा कति खर्चबर्च होलाझैं लाग्दछ भनी म विवरण पेश गर्दछु । अन्न बाली आउने खेतसेत नभएको एक जना मास्टर हूँ मअर्को शब्दमा भन्ने हो भने अन्न बाली तथा सबै खानेकुरा आउने मेरो खेत हो बजार दिनहुँ सबथोक किनेर खाने गर्दछु म ।

मास्टरसाहेब भनेर मलाई मेरा विद्यार्थीहरूले नमस्ते गर्दछन् । मास्टरसाहेब भनेर सम्बोधन गर्दाखेरि म आफूलाई एकजना आदरणीय व्यक्ति सम्झन पुग्छु । आदरणीय व्यक्ति मात्र भएर भाग्यमानी व्यक्ति नहुने जमाना आइरहेछ । मनको बह कसैलाई नकह भनेर हाम्रा बुढापाकाहरू भन्ने गर्दछन् । मासिक बजेटको कुराको सिलसिलामा भन्नै नहुने भए पनि म आफ्नो मनको बह सुनाउँछु ।

मेरो महिनाको जम्माजम्मी सिरीखुरी तलब छ पाँच हजार । पहिले पहिले त सबथोक सस्तो थियो र तलबले पनि खान पुग्दथ्यो । अचेल त संबंथोक महँगो भएकोले तलबले खानै पनि पुग्देन । मास्टरको एक्स्ट्रा इनकम गर्ने बाटो हो- ‘ट्युसन’ । आजभोलि घरघरमा गएर पढाउन जाने काम पनि घट्तै गयो । राम्ररी पढाउने निजी स्कुलहरू र बोर्डिङहरू भएपछि ट्युसन पनि हराएर गयो । अतिरिक्त आम्दानी नहुने अड्डाका कर्मचारी जस्तै दुःखी जीवन बिताइरहेछु । अतिरिक्त आम्दानी हुने ठाउँ होइन स्कुल भन्ने ठाउँ र स्कुलमा पढाउने मास्टर भएर अर्काको घरमा बिहान बेलुका तरकारी सरकारी किन्न जाने मान्छे भएर काम गर्न जान पनि भएन ।

मास्टर भन्ने मान्छे हाम्रो नेपालमा लड्डु खान पाउने अड्डाका कर्मचारी जस्ता छैनन् । संयोगवश म मास्टर हुन आएँ । समाजमा आदरणीय मान्छे जस्तो देखिए पनि बिहान के खाऊँ बेलुका के खाऊँ भन्ने समस्याले पिरोलिरहेछ मलाई । यसको भरमा बाँच्नु पर्ने सबै कर्मचारीको अवस्था म मास्टरकै जस्तो होला झैँ लाग्दछ । परिवार छन् छ जना । तलब छ जम्मा पाँच हजार ।

एकजनाको पेट भर्नलाई त्यो पचास रुपियाँ मात्र राखे पनि नौ हजार हुन आउँछ, खर्च कसरी गुजारा गर्ने- यही समस्या भइरहेछ । आम्दानी थोरै र खर्च धेरै भएकाले म आफ्नो श्रीमतीसँग महिनामा एकपल्ट सिवाय कुरा गर्दिन । जोतिषसँग साइत लिएर श्रीमतीसँग कुरा गरेर जन्माएँ मैले सन्तान- एक जना छोरा र एकजना छोरी मात्र । परिवार नियोजन सङ्गले भन्दछ- दुई जना मात्र सन्तान भएको पारिवारिक जीवन सुखमय हुन्छ । दुई मात्र सन्तान भए पनि सुखी परिवार भएन मेरो परिवार । आम्दानी खर्चले भ्याएन भनेर आफूलाई जन्म दिने आमाबाबुलाई आदर्शवादी भएर छोडिन मैले ।

हाम्रा नेताजीहरू सिद्धान्तवादी र आदर्शवादी भइदिएको भए हाम्रो प्रजातन्त्र पनि सफल हुन्थ्यो होला आफ्नो मात्रै वास्ता गर्दछन् । पशुहरू मात्र, पंछीहरू मात्र आम्दानी खर्च मिलेन भनेर पशुपीडितले विचार गर्न भएन । मेले गरिनँ पनि । खानु पिउनु अलवा अचेल आवश्यकताहरू पनि धेरै छन् । त्यसले त मलाई झन् धो धो पार्दछ । अचेल हामीलाई टिभि चाहिन्छ, फ्रिज चाहिन्छ, मोटर साइकल चाहिन्छ । के के चाहिन्छ भनेर साध्य छैन । आम्दानी खर्च नमिलेर मलाई सारा कर्मचारीहरूलाई आच्छु आच्छु परिरहेको होलाझैं लाग्दछ । तलबले खानै पुग्दैन भनेर कराउँ भने सरकारको कानभित्र- कान नभएको सरकार भएकाले सरकार त कर्मचारीहरूको अभिभावक जस्तो पो हुन पर्दछ । तर छैन सरकार । हाम्रो सरकारको बजेट त विदेशी सहायता र ऋण चलाएर व्यक्तिको बजेट पुर्याउन बाहेक अरु केहीले चल्दैन । बन्धकी राख्नलाई आफूसँग भने सुन पनि छैन, खेत पनि छैन ।

मास्टर भन्ने इमान एउटा छ । इमान बन्धक राख्न भएन क्यारे ! परिवारजनलाई भात खाँदा ‘भातभन्दा दोबर पानी खाएर पेट भर्ने गर भनेर पनि भन्ने अवस्था छैन, किनभने दिनहुँ धाराबाट पिउनलाई पुग्ने गरी पानी नै पनि आउँदैन । अतः म आफ्ना परिवारलाई एउटा सुझाव राख्छु । हामी एकादशीवादी खाँटी हिन्दू हौ । व्रत बसियो भने पुण्य लाग्दछ भनेर विश्वास गर्ने हामी हिन्दू हौं । अतः हप्तामा हर शनिवारलाई एकादशी सम्झी निराहार वर्त बसी मेरो मासिक बजेजलाई सघाउ पुग्ने गरी सहायता गर्नु होला । यस कुरामा राम्ररी सोचेर मलाई जवाफ दिनु भए हुन्छ । यति भन्दै आगामी महिनाको बजेट भाषण यहीं टुङ्ग्याउँछु । हाम्रा यी इन्द्रायणी प्रभुले भरपेट खानै नपाए पनि हाम्रो परिवारको रक्षा गरुन् । जय घर ! जय परिवारजन !!

०००
‘मधुपर्क’ पुष २०६३