नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

केशवराज पिँडाली :

मगरले श्राद्ध गर्याे । मगरनीले सिदा पुर्याई । कहिल्यै श्राद्ध नगरेको भुच्चड मगर, पुरेतले जे जे भने त्यही त्यही भन्न थाल्यो । झोंकी पुरेतले दुई लवडा लगाइदियो। मगरले सम्झ्यो यो पनि श्राद्धविधि नै हो । बेलुकी मगरनी सिदा पुर्याउन गई । रिसले भरिइरहेको पुरेतले सिदासहित मगरनीलाई भन्याङबाट खँगारिदियो। मगरनीले सम्झी यो पनि सिदा पुर्याउने नै एउटा विधि हो। राती अनि मगर र मगरनी आ-आफ्नो घा-चोट सुमसुम्याउँदै विवाद गर्न थाले ‘श्राद्ध गर्न गाहारो कि सिदा पुर्याउन गाहारो ।’ यस्तै अस्ति डाक्टर लम्बकर्णको क्लिनिकमा पुगेर फर्केपछि मेरा मनमा पनि वार वार प्रश्न उठ्न थालेको छ र तिनै मगर र मगरनीहरूजस्ताले भरिभराउ यस देशमा डाक्टर हुन गाहारो कि विरामी हुन गाहारो ?

हम्मेसी डाक्टरकहाँ गइहाल्ने बानी मेरो छैन । दाल-भात मात्र खाँदा पनि बोसो थपिंदो छ, थपिंदो छ। त्यसैले चूपचाप डाइटिङ गर्न थालेको छु। तर यता त्यही मगरनीकी बज्यै होलिन् जस्ती मेरी पत्नीलाई ठूलो चिन्ता भइरहेछ । भन्दछिन् “तपाईंले त खान छोड्‌नुभयो । पुन्टे दमाईको दमाहा जस्तो त्यति राम्रो पेट घटेर गाइनेको सारंगी जरतो भइसक्यो । प्यूठाने मूला जस्ता हात-गोडा पनि सुकेर फापरका डाँठ जस्ता भइ सके। जानोस् न भनेको, एक वाजि डाक्टरकहाँ। कस्तो नीच मारेको !”

कति सुन्नु यो कर कर । अनि त्यसैले लागें म पनि त्यस दिन डाक्टर लम्बकर्णको क्लिनिकतिर । अन्त नगएर डाक्टर लम्बकर्णर्क क्लिनिकमा म किन गएँ त्यो पनि खुलस्त गरिदिइहालु । उनी मेरा सालाको सालाको साला पर्छन् । हाम्रो देशमा अध्यापक, प्राध्यापक, डाक्टर, वकिल आदिसँगको नाता जति टाढाको भए पनि टाढा मानिन्न । त्यसैले म उनलाई आफ्नै साला सम्मान्छु ।

अँ त, त्यस दिन पुगेँ म डाक्टर कम्बकर्णको क्लिनिकमा । उनी भरखर वेलायतबाट के हो कुन्नि पास गरेर आएका थिए । शायद चल्ती बढाउने उद्देश्यबाट फि पनि थोरै नै राखेका थिए क्यारे। त्यसैले उनी मधौरूहरूले घेरिएर बसेका थिए । म पुगें र बडो विनीत भएर दश औंला जोडें र अनि विरामी छु भनी देखाउन अमिलो निचोरेको खोस्टा जस्तो अनुहार लगाई वेंचको एक छेउमा टुसुक्क बसें ।

यस्तैमा डाक्टरले एउटा अधवैंसे मधौरुसँग सोधे, “ल भन्नोस् तपाईलाई के हुन्छ ?”

“खाएको पच्दैन हजुर !” विरामीले जवाफ दियो ।

डाक्टरले नाडी छामे, जिभ्रो हेरे, पेट थिचे र अनि सोधे, “के पखाला लाग्छ ?’

“त्यो सब केही छैन । फगत खाएको पच्दैन । खाएको कुरो पाँच सात दिन त भित्र पच्न पर्ने नि । दिनहुँ खातखुत निस्कन्छ । अनि जीउमा के लाग्ने ?”

रोगीको बयानवाट चकित बन्दै मैले डाक्टरको अनुहार हेरें । देखें उनी पनि छक्क परेर विस्फारित नेत्रले त्यस रोगीको अनुहारतिर हेरिरहेछन् । अब मलाई हाँसो उठेर आयो । म त्यहाँ बस्न सकिनँ । पेट मिच्दै बहिर निस्कें । एक छिनपछि अपचवाला मघौरु भुतभुताउँदै बाहिर निस्क्यो, “के आउनु यस कहाँ, यो केही जान्दै जान्दैन ।”

अब म भित्र पसें । एउटा पुड्के पुड्के शरीरमा हाड र छाला मात्र बाँकी रहेको रोगी डाक्टरको वेइंगमेशीनमा उभिरहेको थियो । डाक्टर र कम्पाउण्डर चकित बनेर मुखामुख गरिरहेका थिए । अनि मैले पनि मेशिनको काँटातिर यस्सो हेरें । हाड र छाला मात्रको अन्दाजी ५ फिट जति अग्लो मान्छेको तौल १६० पाउण्ड थियो ।

यस्तैमा डाक्टरले उनको खाँडीको ओड्ने फुत्त ताने । अनि देखियो उसले काखीमा ठूलो एउटा कुम्लो च्यापेको छ ।

अनि डाक्टरले केही क्रुद्ध भएर सोधे, “त्यो के बोकेको नि ?”

“चामल हजूर ! ओषधी खाएर यहाँ नेपालमा बसुन्जेल खान पच्यो नि” बिरामीले सोझो उत्तर दियो ।

अनि डाक्टरले मतिर हेरेर भने “देख्नुभयो ? इट्स भेरि डिफिकल्ट टू डिल विथ दिज सर्ट अफ पिपल्स् ।”

मैले सहमतिमा ङिच्च बत्तिसी देखाइदिएँ । लाग्यो फी तिर्न नपर्ने भयो अब मैले ।

डाक्टरले त्यस मघौंरुसंगको कारोवार सकेपछि अर्को एक जना सिन्को जस्तो विरामीसंग सोधे, “अँ, तपाईं त पहिले पनि आउनुभएको थियो हैन ? खै पर्चा ? झन् पो खस्क्नुभएछ । के भयो ? छोएन औषधीले ?”

रोगीले १७ गाँठो फुकाली झिकेर डाक्टरको हातमा पर्चा थमायो र अनि ठस्ठसी कन्दै भन्न थाल्यो, ‘आएथे. हजूर १५ दिनअगाडि । हजुरले मासु, दूध, कुखुराको फूल र फलफूल खानु भन्नुभएको थियो । त्यो पनि खाएँ । तर खै झन् पो पेट लागेको लाग्यै भयो । भाउन्न हुन्छ, रिंगटा लाग्छ र उभिन पनि गाहारो पर्छ ।’

डाक्टरले मधाैरुको नाडी समाते र महानुभूत्तिको स्वरमा सोधे ल भनोस के के खानुभयो ? अरु के के हुन्छ ? ‘

मधाैरु फेरि ठस्ठसी कन्दै भन्न थाल्यो, “एक महीनाअगाडि यता-बाट फर्केर गएर घरमा दुइटा कुखुराको भाले काट्न लगाएँ । मासु २ धार्नी त हुँदो हो । अनि त्यसलाई मानेकी आमाले २ माना नाैनीकाे निक्खरा घिउ, एक माना तेल र पाँच मोहरको गरम मसलामा पानी मारेर पकाई । छाकको एक एक चाैटा र लेदो हिजोसम्म त्यो खाँदै थिएँ ।”

मैले देखें, डाक्टरको आँखा फेरि विस्फारित हुँदै गइरहेछ । यता मैले पनि खल्तीबाट रुमाल झिकेर मुख छोपें । उता रोगी भनिरहेको थियो, “हजुरले फुल खानु, दूध खानु र फलफूल पनि खानु भन्नुभएको थियो । दिनको दुईवटाका दरले फुल पनि खाएँ । नेबुवाको गाँड आफ्नै बारीमा छँदै थिए । दिनको एउटाको दरले बाकलै शुद्ध यो पनि खाएँ । फेरि कोइरालाको फूल पनि यस वर्ष खूवै भयो। दिनको दुई दुई मुठी यो पनि खाएँ । तर लागेन हजूर ! जीउमा केही पनि । सधैं पेटै मात्र लाग्न थाल्यो र पछि पछि त बान्ता पनि हुन थाल्यो। यी देखिइ लि-बक्स्यो जीउमा हृत्तोहरन केही छैन ।”

“यी सबै कुरा र एक महीनादेखि कुहिएको मासु खान मैले भनेको थिएँ तपाईंलाई ? अनि औषधी नि औषधी, के गर्नुभयो ?” डाक्टरले अलि च्याँट्टिएर सोधे ।

“खै, हजूरले नभनेको भए मेरा वृद्धिले जानेर यो सब किन खान्थेँ’ ? औषधी पनि बुत्याएँ नि । महीना दिनलाई भनेर दिएको थियो । दश दिन खाँदा पनि छोएन । केको घिडघिडी फाइदै हुने हो भने चाँडै नै होस् भनी अस्ति सवै नै एक तालमा स्वाट्ट पारेँ । तर हजूर, औषधी भने जहडी रहेछ । रातभर दौडाहा भयो र झाडा-वान्ता सबै भयो । ज्वरो पनि आएछ र म त अनि बेहोश पनि भएँछु । भोलि-पल्ट’ एक बाँस जति घाम चढेपछि पुलुक्क आँखा हेर्छु त सानेकी आमा रोइरहेकी र गाउँले मोराहरू चाहि मलाई टुऱ्याएर लैजान हरियो बाँसको खट पो बान्न लागिरहेको’ मधौरुले भन्यो ।

उराको यस वृतान्तबाट डाक्टरले हत्केला लगेर प्याट्ट आफ्नो निधारमा ठोके । म पनि अब बसिरहन सकिनँ । जुरुक्क उठें र बाहिर निस्केँ अनि सनकीले जस्तै एक्लै हाँस्दै घर पुगें । देख्नासाथ पत्नीले सोधिन् “के भन्यो ? के भएको रहेछ ?”

मैले भनें, ‘माछा-मासु, दूध-दही, फलफूल खूब खानु भन्यो।’

फलस्वरूप पेट फेरि सारंगीबाट दमाहा बन्दो छ । यो देवी पत्नी बडो प्रसन्न छिन् । तर मेरो मनमा भने बारम्बार यही प्रश्न उठिरहेछ

“डाक्टर हुन गाहारो, कि बिरामी हन गाहारो ?”

०००
फेरि उल्टै मिल्याे (२०५०)