नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

नगिता लेप्चा राई :

सस्तोमा आफ्ना कुराहरू विज्ञापन गर्न हिजोआज निकै सजिलो भएको छ ।
फेसबुकवालमा नयाँ गाड़ीसित छोरो वा छोरीको उपहार भनी पोष्ट गर्नोस्…. सारा संसारभरि गाड़ीको किनेको हल्ला फैलिन्छ । फेसबुकको भाषामा भाइरल ।

घरमा नवजात शिशु जन्मिनु मात्रै पर्छ फेसबुकमा नयाँ नानीको फोटो पोष्ट । त्यो पनि भाइरल ।
सुँगुरले एकै बेतमा एक दर्जन पाठो-पाठी ब्याएको फोटो पोष्ट गर्नुहोस्… लाइक आएको आएकै । यसैले म भन्छु फेसबुक जिन्दावाद ।

हिजोआज कुनै साहित्यिक कृति प्रकाशित हुनुभन्दा एडभान्स्ड कृतिको नाम सहित तिनको कभर डिजाइन पोष्ट गर्ने एक प्रकारको हावा नै चलेको छ । मलाई पनि त्यो हावाले भेटेको छ भन्ने कुरा यहाँ नभनी चुपो लागि बस्नु सकिनँ ।

मेरो पनि कृति प्रकाशित गर्ने घरबाट अनुमति पाएपछि गाउँकै चित्रकार दाज्यूलाई कृतिको कभर डिजाइन बनाउनु लगाएँ । दाज्यूले पनि पन्घ्र दिनमै सुन्दर कभर डिजाइन तयार पारेर मलाई पठाइदिनुभयो । डिजाइन देखेर म आफै दङ्गै परेँ । तुरुन्तै फेसबुकमा पोष्ट गरिहालेँ- मेरो नयाँ कृति चाँड़ै तपाईंहरूको हात-हातमा आइपुग्नेछ ।

मेरा हजारौं साथीहरूले मलाई फेसबुकमै अग्रिम बधाई शुभकामना दिएर मलाई फुरुक्कै पारे । कृति कहिले छापिने हो त्यसबारे केही कुरै भएको छैन । ‘नानी पाउनु कहिले कहिले कोक्रो बुन्नु अहिले’ भनेजस्तो कृति छापियोस् कि नछापियोस्… मतलब छैन । तर कभर डिजाइन मात्रै पोष्ट गर्नु पनि मेरो निम्ति गौरवको विषय थियो ।

यो हल्ला निकै फैलियो । धेरै ठूल-ठूला साहित्यकारले मलाई फोन गर्न थाले । अन्य कार्यक्रमतिर नमस्कार ग्रहण गर्न पनि गाह्रो मान्ने, फ्रेण्ड रिक्वेष्ट हेर्दै नहेर्ने साहित्यकार महोदयले मलाई रातदिन फोन गरेर कृतिबारे किसिम किसिमका कुरा सोध्न थाल्नुभएको देखेर म छक्क परेँ ।

एकजना साहित्यकार सरले सोध्नुभयो, तपाईंको प्रकाशोन्मुख कृतिको भूमिका कसलाई लेखाउनु हुने ?
मैले तत्कालै जवाब दिएँ- सर अहिले त्यसबारे केही सोचेकी छैन ।

एकजना परम सखीले सोधिन्- एई…तेरो पुस्तकको भूमिका कसलाई लेखाउँछस् ? अलिक राम्रोलाई हेरेर भूमिका लेखाइ माग है । कतिले त भूमिकामा के के लेखेर तेरो कृति लाष्ट बोरिङ बनाइदेला नि ।
सखीलाई पनि त्यस्तै जवाब दिएँ, खै मैले सोचेकै छैन ।

साहित्यमा भर्खर भर्खर देखा परेका तर आफूलाई भने निकै पोपुलर, हिट साहित्यकार दाइले भने- तपाईंको पुस्तक निस्किँदैरहेछ । खुसी लाग्यो । मेरो शुभकामना । भूमिका लेख्नु चाहिँ मलाई दिनुहोस् ल । म दामी लेखिदिन्छु ।
मैले भनेँ, हेरूँ न सर ।
उनले भने, किन हेरूँ ? तपाईंको पुस्तकको भूमिका लेख्न मलाई नै दिनुपर्छ भन्ने छैन । त्यो डिपेण्ड अपन यू । बट… पुराना ब्याकडेटेड साहित्यकारलाई चाहिँ प्लिज भूमिका लेख्नु नदिनुहोस् है !

मेलै सोधेँ, किन त्यसो भन्नुभएको हजूरले ? मार्केटमा जो चलन चल्ती साहित्यकार छन् त्यस्ता साहित्यकारलाई भूमिका लेख्न दिएको राम्रो होइन र सर ?

हो किन होइन ? तपाईंले एकदमै ठिकै भन्नुभयो । स्वीकार्छु तपाईको विचार हण्ड्रेड पर्सेन्ट । तर खासमा तपाईंसित मेरो कस्तो घनिष्टता छ । भूमिका लेख्ने चान्स मलाई पनि दिनुहोस् न भनेको पो । आफ्नो सम्झेर मनले जितेर । हेर्नुहोस् म्याम… जोसुकैलाई भूमिका मै लेखिदिन्छु भन्नु भएऩ । तपाईंसितै मेरो अर्कै सम्पर्क छ र त भूमिका लेख्नु मागेको ।

मैले भनेँ, होइन सर… तपाईंको भूमिका बजारमा चलेन भने ?
उनको स्पष्टीकरण, मेरो भूमिका लेखाइ हेर्नुहोस् न एकपल्ट । पाठकलाई म यस्तो ग्रिपमा ल्याउँछु कि तपाईं पछि छक्कै पर्नुहुन्छ ।

मैले नम्र स्वरमा भनेँ, त्यसमा कुनै डाउट नै छैन नि ।
मलाई उनले जबरजस्ती गर्न थाले । म भने मेरो प्रकाशनोन्मुख कृतिमा भूमिका लेखाएर पृष्ठ खेरो फाल्नु छैन । मैले उनलाई भनेँ, हुन्छ सर म सोँचेर एक दुइ दिनमा रिप्लाई दिन्छु नि ल !
फेरि उनको अड़्को, नाथे सानु भूमिका लेख्नुको निम्ति तपाईंलाई कहाँ पर्खिरहनु भन्नुहोस् त ।

यसरी तार तारको फोर आउन थाल्यो अन्य साहित्यकारहरूबाट । उनीहरूले मेरो कृतिको भूमिका म लेखिदिन्छु भन्न नसके पनि भूमिका लेख्नु चाहिँ मैले उनलाई नै पाण्डुलिपि दिनुपर्ने करा स्पष्ट भयो ।
कतिले उनको लबीका ठूला साहित्यकारलाई भूमिका लेख्नुदिनु भनी नाम सिफारिस गरे ।

अहिलेसम्म जति पनि कृतिहरू निस्कन्छन् । ती कृतिमा लेखिएका भूमिका पनि लबी गरेर, तेल मालिस गरेर वा सिफारिसकै आधारमा लेखिएका हुन् भन्ने प्रश्नले मलाई गिजोलिरह्यो । विषयसित सम्बन्धित भूमिका लेख्न दिनुपर्ने होइन र ? फेरि थप जिज्ञासाले मेरो प्रेसर बढ़ायो ।

सोचेँ, मेरो कृतिको भूमिका लेखिदिँदैमा भूमिका लेखकको भूमिका लेखेर मेरो प्रकाशनोन्मुख कृति बजारमा हट केकजस्तो बिक्री होला ? कि भूमिका लेखकको भूमिका देखेर मलाई नगद राशिले सम्मान गर्ला ? कि भूमिका लेख्ने रहर मात्रै उनको ।

मलाई डाइरेक्ट भूमिका लेख्छु भन्ने साहित्यकारले फेरि फोनमा भने, खै म्याम तपाईंको कुनै रेसपोन्स आएन आजसम्म । यसो गर्नुहोस् न ठिकै छ मलाई भूमिका लेखाउनुहुन्न भने ठिकै छ । तपाईंको विचार र सोँचमा म वाधा उत्पन्न गर्न चाहन्नँ । तर तपाईंलाई लास्ट रिक्वेस्ट गर्छु- मलाई एक पेज शुभकामना लेख्न दिनुहोस् न म्याम… प्लिज । उहाँले मलाई वाक्कै दिक्कै लगाउन थाल्नुभयो । उहाँको रिपिट कलले मलाई इरिटेड बनाइसकेको थियो । फोन काटिदिएँ । त्यसदिन कम्तिको पनि पन्ध्रपल्ट फोन गर्नुभयो । पटक्कै रिसिभ गरिनँ…. गर्दै गरिनँ ।

बस् त्यसैदिनदेखि मैले मेरो कुनै पनि कृतिमा भूमिका नलेखाउऩे प्रतिज्ञा गरेकी छु ।

०००

खोलाचन्द फाप्री, जलपाइगुड़ी (भारत)