नाक

म यहि हेरि रहेको छु
कि तिमी र म मा
के फरक छ ?
अनि हेर्छु तिम्रो अनुहार
मेरो पनि टाउकोमा कपाल छ
तिम्रो पनि टाउकोमा कपाल
मेरो दुइवटा आँखा ,कान ,हात,खुट्टा छ
अनि
तिम्रो पनि मेरो भन्दा केही फरक देख्दिन
बस फरक देख्छु त ’नाक’
अनि
म सोच्न बाध्य हुन्छु
तिम्रो थेप्चिएको नाक
र
मेरो चुच्चो नाकको स्वरुप
दुबैको प्रक्रिया
अनि
काम र कर्तव्य ।
कि तिम्रा पुर्खाले युद्ध लडेर हुनुपर्छ
कि हाम्रा पुर्खाले पुराण पढेर हुनुपर्छ
तिमीले आरक्षण पाएको
र
मैले संरक्षण पनि नपाएको
अनि
नपाएको सरकारी जागिरमा
दुई पटक आबेदन दिन
अनि धिक्कार्न बाध्य हुन्छु
आफ्ना पुर्खालाई
आफ्नो उल्टो दिमाग घुमाउदै
सोच्न बाध्य हुन्छु
त्यही ’नाक’ ले होला
तिमी जनजाती भएको
र
तिमी आदिबासी भएको
म ब्राह्मण हुँ
शुद्ध ब्राह्मण
त्यसैले होला म शोषक भएको
अनि
भारतको भगौडा भएको ।
तिमि जनजाती भएरै
होला तिम्रो गणितमा
९० भन्दा ठूलो ५० हुने
र
म ब्राह्मण भएर होला
९० भन्दा ५० लाई ठूलो
मान्नु पर्ने ।
जहदा, नवलपरासी