नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

अशोककुमार शिवा :

समाजमा रहेका अनेक भाषाभाषी मानिसहरूका बोलिचालीका भाषाहरू मातृत्व अनुसार फरक-फरक हुन्छन् । पारिवारिक सम्बन्ध अनुसार बोल्ने बोलाउने कुरामा आफूभन्दा सानालाई बोलाउने प्यारो भाषा र आफू भन्दा ठुलासँग बोल्ने बोलाउने भाषा पनि आफ्नै प्रकारको विशिष्ठतामा आधारित नै हुने गर्छन् ।

बोलिचालीका अनेकन भाषा मध्ये नेपाली भाषा (जुन म यहाँ लेखिरहेको छु) को बोल्ने तरिका वर्गीकृत छ । सामान्यले बोल्ने र सम्भ्रान्तले बोल्ने तौर तरिका फरक-फरक छ । सामान्य तरिकाले कसैलाई बोलाउनु पर्दा हामी ए फलाना ! यता आउ, यता आउनुस्, यसो गर, यसो गर्नुस् भन्छौ तर अलि सम्भ्रान्तले यसै बोलिचालीलाई यता आइस्योस्, यो गरिस्योस् आजकाल केहि अपभ्रम्सित भै आईसो, गरिसो भन्न थालिएको छ । आदरार्थी तवरले विचार गर्दा त यो बोलीचाली राम्रो सुनिन्छ तर यसलाई सामान्यिकरण गर्दा अलि मिलेजस्तो लाग्दैन ।

सधै सबैको चित्त, मन, आवेग, सम्वेग तथा आक्रोस एकै प्रकारको हुदैन । कहिलेकाही कुनै कुरामा मतभेद हुँदा वा सामान्यदेखि अलि असामान्य झैंझगडा पर्दा यी सम्भ्रान्त भाषीहरूले कस्तो भाषा प्रयोग गर्दा हुन् मलाई जिज्ञाषा लाग्यो । यस सम्बन्धमा यसो सरसर्ती सोधपुछ सेमेत गरेँ । कसैले हाम्रो त झगडा नै पर्दैन भनेर अड्डी कसे, कसैले म त बरू रोइदिने हो वा दुईचार दिन नबोलिदिने हो तर मुख चाहिँ लागिन्न भने । मैले नपत्याएर उस् उस् गर्दा नपत्याएको ? ल कुनै दिन हाम्रो झगडा भयो भने भिडियो गरेर पठाउककला समेत भने । म भिडियो कुरेर कहिलेसम्म बसिरहने हो र ? फेरी झगडै परिहाले पनि झगडातिर ध्यान नदिएर कता भिडियो बनाउनतिर लाग्लान् ?

यसै सन्दर्भमा अर्का एकजनासँग सोध्दा वहाँले भन्नुभयो “ए झगडा परेपछि कस्ले आदर गरोस्, गज्जबले गाली गर्ने हो ।” त्यो गाली कस्तो होला ? पतिपत्नी बीचको झगडा पतिलाई त पत्नीलाई गाली गर्न समस्या नै परेन सामान्य भाषा यो गरिस्, त्यो गरिस्, भने भैगो पत्नीको भाषा कस्तो होला ? मेरो अनुमान “हजुरले मलाई धेरै रिस नउठाईसो, जहिले नि जे पनि गाली गरिसिन्छ, अचाक्ली भयो भने अहिले कुच्चोले खाइसेला । यस्तै यस्तै त होला । तर तेश्रो व्यक्तिसँगको सोधपुछमा सो सबै कुरालाई गोली मारेर सामान्य भाषा नै प्रयोग हुने र त्यो प्रहार यति कडा हुन्छ कि प्रतिद्वन्दी ठहरै हुन्छ । अब पाठकहरूको जिम्मामा ति गालीहरू के कस्ता होलान् ?

०००
गल्कोपाखा, काठमाडौं ।