नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

प्रा.डा. पशुपति फुयाल :

आदरणीय ममी,
चरणमा साष्टाङ्ग दण्डवत !

आज मातातीर्थ औँसी । अर्थात्, तपाईँको मुख हेर्ने दिन । यहाँ मरुभूमिको तातो हावाबीच कोठामा थुनिएर क्यालेन्डरमा रातो घेरा लगाउँदै गर्दा मन भने त्यहीँ घरको मझेरीमा आइपुगेको छ । परदेशिएका हरेक छोराहरूका लागि यस्ता चाडपर्वहरू केवल सम्झनाका तन्तुहरू मात्र हुँदा रहेछन् । आज म तपाईँलाई एउटा यस्तो पत्र लेख्दै छु, जसमा मेरो विगतको बदमासी, वर्तमानको विवशता र भविष्यको मधुर सपना घोलिएको छ । यसलाई केवल एउटा चिठी मात्र नसम्झनुहोला, यो त मेरो हृदयको एउटा सानो ऐना हो ।
​
​ममी, मलाई ती दिनहरूको खुब याद आउँछ, जब म सानो थिएँ । मेरो विगत तपाईँको आँचलको फेरो समातेर रुँदै र हाँस्दै बितेको थियो । तपाईँलाई याद छ ? जब म छिमेकीको बारीबाट आँप चोरेर ल्याउँथेँ र तपाईँले “अमिलो मन गरेर खानुहुन्न” भन्दै मलाई नैतिकताको पाठ सिकाउनुहुन्थ्यो, तर फेरि त्यही काँक्रोमा नुन–खुर्सानी पिँधेर आफैँले ख्वाउनुहुन्थ्यो । त्यो बेलाको मेरो चोरीमा पनि एक प्रकारको ‘कला’ थियो, र तपाईँको गालीमा एउटा ‘मेलोडी’ ।

आज म परदेशमा बसेर ‘प्रोफेसनल’ भएको छु । यहाँ कसैको केही चोर्न पाइँदैन, तर समयले मेरो निद्रा र चैन यसरी चोरेको छ कि मलाई कुनै प्रहरीले समात्न पनि सक्दैन । अचम्म लाग्छ, हिजो गाउँमा हुँदा गोठको भैँसीले पुच्छरले हिर्काउँदा रुने म, आज यहाँ मेसिनको कर्कश आवाजबीच पनि निदाउन खोज्दै छु । साँच्चै ममी, हाम्रो विगत कति सरल थियो ! न डलरको चिन्ता थियो, न त भिसा सकिने डर । स्कुलबाट घर फर्कँदा तपाईँले पकाएको कोदोको ढिँडो र सिस्नुको झोलमा जुन ‘भिटामिन-प्रेम’ हुन्थ्यो, त्यो आज यहाँको तारे होटलका ‘बफेट’हरूमा खोजेर पनि भेटिँदैन ।

त्यो बेला तपाईँ भन्नुहुन्थ्यो- “छोरा, धेरै चकचके नहो, नत्र भविष्य बिग्रन्छ ।” मलाई लाग्थ्यो, चकचक गरेकै कारण संसार चल्छ । आज थाहा पाउँदै छु, चकचक त केवल बालककालको गहना रहेछ, यहाँ त केवल ‘टकटक’ (घडीको सुइँ) सँगै दौडनुपर्दो रहेछ ।

​अहिले मेरो वर्तमान एउटा सानो स्क्रिनमा कैद छ । फेसबुक मेसेन्जरको भिडियो कलमा तपाईँको चाउरिएको अनुहार हेरेर “म ठिक छु ममी” भन्नु नै मेरो दिनचर्या भएको छ । यो वर्तमान निकै प्रहसनकारी छ, ममी । म यहाँ सुकिला कपडा लगाएर फोटो खिच्छु र सामाजिक सञ्जालमा हाल्छु, तर ती कपडाभित्र लुकेको पसिनाको गन्ध न त तपाईँले थाहा पाउनुहुन्छ, न त मेरो मोबाइलको क्यामेराले नै कैद गर्न सक्छ ।

​हामी परदेशिएका छोराहरू कस्ता अचम्मका पात्र हौँ है ? घरमा हुँदा आमाले पकाएको दालमा नुन पुगेन भनेर ठुस्स पर्ने हामी, यहाँ आफैँले डढाएको रोटीलाई ‘क्रन्ची’ भन्दै निल्न बाध्य छौँ । तपाईँले “छोरा भात खाइस् ?” भनेर सोध्दा मेरो मनमा एउटा ठुलो व्यङ्ग्यको ज्वालामुखी विस्फोट हुन्छ । म भन्न त भन्छु “खाएँ ममी”, तर मनले भन्छ- “आमा, यहाँ भात त छ, तर तपाईँको हातको त्यो मायालु स्पर्श छैन जसले नमिठो गाँसलाई पनि अमृत बनाउँथ्यो ।”

यहाँको विकास देख्दा अचम्म लाग्छ । यहाँ बाटोहरू चिल्ला छन्, तर मान्छेका मनहरू खस्रा छन् । यहाँ घरहरू अग्ला छन्, तर छिमेकीको दुःख देख्ने आँखा कसैका छैनन् । हाम्रो गाउँमा एउटाको घरमा दुःख पर्दा पुरै गाउँ ओइरिन्थ्यो, यहाँ त कोठाभित्र कोही मर्यो भने पनि गन्ध नआउन्जेल कसैले थाहा पाउँदैन । यो कस्तो सभ्यता हो ममी ? जहाँ मान्छे मेसिन भएको छ र मेसिनलाई चाहिँ मान्छे बनाउन खोजिँदै छ ।

तपाईँलाई लाग्दो हो, छोरो विदेशमा छ, उसले धेरै प्रगति गर्यो । हो, ममी, मैले प्रगति गरेको छु- म अब एक्लै बस्न सक्ने भएको छु, म अब रुनका लागि अँध्यारो कुना खोज्न सिपालु भएको छु । यो नै मेरो वर्तमानको सबैभन्दा ठुलो ‘उपलब्धि’ हो ।

​अब भविष्यको कुरा गरौँ । तपाईँ सधैँ सोध्नुहुन्छ- “छोरा, कहिले घर फर्किन्छस् ?” मेरो उत्तर सधैँ एउटै हुन्छ- “अर्को साल ममी !” तर त्यो ‘अर्को साल’ एउटा यस्तो क्षितिज भएको छ, जो जति नजिक गयो, उति टाढा भाग्छ । मेरो भविष्यको योजना निकै भव्य छ ममी । म घर आउनेछु, तपाईँका लागि एउटा नयाँ घर बनाउनेछु, तपाईँलाई तीर्थ लैजानेछु ।

​तर कहिलेकाहीँ मलाई डर लाग्छ । घर बनाउँदा बनाउँदै कतै तपाईँको शरीर थकित नहोस् । तीर्थ लैजाने मेरो योजना सफल हुँदा तपाईँको खुट्टाले साथ नदेला कि भन्ने चिन्ता लाग्छ । भविष्य भनेको एउटा यस्तो चिठ्ठा हो, जसको नतिजा कहिल्यै आफ्नै पक्षमा मात्र आउँदैन । हामी भविष्यको लोभमा वर्तमानलाई यसरी खर्च गर्दै छौँ कि पछि फर्केर हेर्दा केवल रिक्तता मात्र बाँकी रहने त होइन ?

ममी, म अब धेरै सपना देख्न चाहन्न । मेरो भविष्यको एउटै लक्ष्य छ- तपाईँको काखमा टाउको राखेर एक दिन ढुक्कसँग सुत्न पाऊँ । यो आधुनिक संसारले मलाई धेरै कुरा दियो, तर त्यो निद्रा दिन सकेन जुन तपाईँले सुनाउने ‘एकादेशको कथा’ सुन्दै गर्दा आउँथ्यो । म अब ‘ग्लोबल सिटिजन’ होइन, तपाईँकै गाउँको ‘लोकल छोरो’ हुन चाहन्छु ।

ममी, यो पत्र लेख्दै गर्दा मैले अलिकति ठट्टा गरेँ होला, अलिकति गुनासो पनि गरेँ होला । तर यसको सार एउटै छ- तपाईँ मेरो प्रेरणाको अखण्ड स्रोत हो । तपाईँले जुन धैर्यताका साथ मलाई हुर्काउनुभयो, अभावमा पनि हाँस्न सिकाउनुभयो, त्यही शिक्षाले नै आज मलाई यो बिरानो मुलुकमा बाँच्न सिकाएको छ ।

मलाई थाहा छ, तपाईँलाई लाग्छ- “छोरो ठुलो मान्छे बनोस् ।” तर मलाई लाग्छ- “छोरो असल मान्छे बनोस् ।” र असल बन्ने प्रेरणा तपाईँको त्यो परिश्रमले भरिएको हातबाट मिल्छ, जसले कोदालो खन्दा-खन्दै ठेला उठेका छन् । तपाईँको त्यो सादगी नै मेरो लागि संसारको सबैभन्दा ठुलो ‘लक्जरी’ हो ।

​अन्त्यमा ममी, मातातीर्थ औँसीको यो पावन अवसरमा म तपाईँलाई एउटा वाचा गर्छु । म यहाँ केवल पैसा कमाउन मात्र आएको होइन, म त तपाईँको सङ्घर्षको मूल्य चुकाउन आएको हुँ । म छिट्टै फर्कनेछु । तर म फर्कँदा केवल ‘डलर’ मात्र होइन, एउटा यस्तो छोरो लिएर आउनेछु जो तपाईँको सेवाका लागि सधैँ तत्पर रहनेछ ।

यो परदेशको धूलो र धुवाँबीच पनि तपाईँको सम्झनाको एउटा स्वच्छ सुवास सधैँ मेरो मनमा रहिरहनेछ । तपाईँ सधैँ हाँसिरहनुहोला । तपाईँको मुस्कान नै मेरो लागि सबैभन्दा ठुलो आशीर्वाद हो ।
​तपाईँको धेरै माया, सम्झना र सम्मानसहित,

​उही तपाईँको “चकचके” छोरो,
(जुन अहिले मेसिनसँग कुस्ती खेल्दै छ)
परदेशबाट ।

​द्रष्टव्य : ममी, चिठी अलि लामो भयो भनेर नझर्कनुहोला । परदेशमा शब्दहरू नै त साथी हुन् । तपाईँको मुख हेर्ने यो दिनमा म भौतिक रूपमा उपस्थित नभए पनि यो पत्रले तपाईँको गाला मुसारोस्, तपाईँको मनको आँगनमा खुसीको रङ भरिदेओस् । शुभ मातृदिवस !

०००
२०८३ वैशाख २ गते ।
हाल- सिरहा, मधेस प्रदेश, नेपाल ।