सक्षम र सवल प्रदेश,सुनिश्चित अधिकार

जुँगाले जुत्ता खायो

भावीले पनि मेरो भाग्यमा अनाहकमै जुत्ता खाने स्थिति लेखिदिएछ क्यारे ! आजभोलि म यो महसुस गर्दैछु । यसो विचार गर्दा त वास्तवमा जुँगाको लडाइँ भन्नु नै जुत्ताको लडाइँ रहेछ । यो कुरा बुझेपछि मेरो हंशले ठाउँ छोड्यो ।

Nepal Telecom ad

नरनाथ लुइँटेल :

Narnath Luitel Fitkauliबजारमा नयाँ नयाँ मोडेलका जुत्ता भरमार छन् । म भने तीन वर्ष अगाडिको मोडेल मात्र होइन सर्वाङ्ग पुरानो जुत्ता टेकेर लुखुरलुखुर गरिरहेको छु । जुत्ता लगाउनेहरू खुट्टाको सुरक्षाको निम्ति लगाउँछन् । म चाहिँ खैराँतमा जुत्ताको सुरक्षा गरिरहेको हुन्छु । मेरा निम्ति खुट्टा भन्दा जुत्ता प्रिय छ । मानिसको व्यक्तित्वलाई उसले लगाएको जुत्ता मार्फत मापन गर्ने मनोवृत्ति मौलाएकोले हरेक मान्छे अहिले आफ्नो खुट्टालाई भन्दा जुत्तालाई महत्व दिन बल गरिरहेको पाइन्छ । जुत्ता यसरी प्रतिष्ठाको सिरानी भएपछि जुत्तावाल खुट्टाको फुईं बढ्नु स्वाभाविक पनि हो । त्यति भएर पनि म जुत्ताको प्रशंसा गायक भने होइन, तर जुँगाले जुत्ता खाने स्थिति देखेर भने मलाई औधी पिरलो लागिरहेको छ ।

पेटमा हाल्ने दाना र आरामसँग सुत्ने छाना नभए पनि जुत्ता टल्काएर रोडमा निस्केपछि नमस्कार गर्नेको ताँती नै लाग्दछ । यो जमानाको रंग पनि हो र यसमा हामी दङ्ग पर्दछौँ । आइरन दलेको थ्री-पीस लगाएर कसैले चप्पलमा सवारी चलाएको देख्नु भएको छ ? अवश्य छैन । अब भन्नुस् त जुत्ताको निगाह बिना जतिसुकै दामी किन नहोस् थ्रीपीसले कति नै इज्जत धान्न सक्दछ ? चाहे भोजभतेर होस्, चाहे अड्डा अफिस होस्, तपाईं जहाँ पुग्दा पनि स्वागतको निम्ति सबभन्दा पहिले सरोकारवालाको नजर तपाईंको टोपीमा होइन, जुत्तामा पर्दछ । यदि खुट्टामा आधुनिक मोडेलको आँखै टिप्ने जुत्ता छ भने तपाईंले तीघ्रा कमाउनु पर्दैन । गाउँघरतिर जुत्ताको व्यापक प्रयोग र प्रयोजन पुगिसकेको त छैन । तर पनि ससुराल जाने अवसर कुनै ज्वाईंले पायो भने सबभन्दा पहिले ऊ निदाल वा खोपातिर वर्षौंदेखि घुसारी राखेको जुत्ता खोजेर थाङ्नाले ध्वाँसो पुछ्न थाल्छ । मोडेलको कुरा नगरौँ उमेरले त्यो जुत्ता ज्वाईं भन्दा २/४ वर्ष जेठो पनि हुन सक्छ ।

कुरा जेठो वा कान्छाको मात्र होइन । लाजै नमानेर जुत्ता हिजो आज भान्छासम्म सजिलै पुग्न थालेको छ । खुट्टा जतिसुकै सुडौल होस् तर टलकदार जुत्ताको खोल छैन भने भान्छामा तपाईंको कुनै मोल हुने छैन । मोल नभएपछि झोलको के आशा गर्न सक्नुहुन्छ ? अनि अपमानित भएर फुटेको आफ्नो पुर्पुरोलाई सराप्दै र टोलभरिका कुकुर भुकाउँदै जुन बाटो गएको थियो त्यही बाटो लुरुलुरु फर्किन बाध्य अभागी डुँडुलाहरूलाई पनि मैले देखेको छु । सबैकुरा निख्रिएर टाट पल्टिँदा पनि गोडामा जुत्ता हुन्जेल कोही आत्तिनु पर्दैन । बरू जति मात्तिए पनि हुन्छ ।

मान्छेले जुत्ता पनि खान्छ, खाएको छ र खाँदै छ । यो कुरा पत्याउनु भएन भने अहिले सत्ताको कुर्सीमा र प्रमुख प्रतिपक्षको कुर्सीमा उपरखुट्टी लाएर बस्ने कुनै पनि नेतालाई सोधेर हेर्नोस् त ! उनीहरूले ०१७ साल यता ०४६ सालको जनआन्दोलन नटुङ्गिदासम्म निर्दलीय शासनद्वारा नियन्त्रित पुलिसका बुटजुत्ता कति खाएका थिए कति ? त्यो बेलादेखि अहिलेसम्म पनि थुप्रै मानिसहरू बेफ्वाँकमा जुत्ता खाइरहेका छन् । जुत्ता ख्वाउने जीव भनेका पुलिस भाइहरू नै हुन् र जुत्ता खाने मुखहरू भनेका सत्ताको विरोधमा उभिन खोज्ने तथा भिन्न अभिमत जाहेर गर्नेहरू नै हुन् ।

जुत्ता जति सुकै राम्राे भए पनि मीठो भने हुँदैन तर ख्वाउनेले ख्वाएपछि नमीठो हुँदाहुँदै पनि खानै पर्ने । मीठो नमिठोको स्वाद तैँले कसरी पाइस् भन्नु होला । म मुलङ्खरेले पनि जुत्ता खाएको छु, एकपटक होइन, धेरै पटक खाएको छु । पछिल्लो पटक जुत्ता खाँदाको असरले मैले दृष्टि नै गुमाउनु पर्‍यो र उज्यालो भविष्य खोज्न चस्मा लाएर हिँड्नु परिरहेको छ ।

अहिले मुलुकमा प्रजातन्त्र आएको छ र जुत्ता खाने खुवाउने प्रक्रियामा पनि आंशिक परिवर्तन भएको मैले महसुस गरेको छु । प्रहरी भाइहरूको जुत्ता ख्वाउने दायित्वमा थोरै कमी आएको छ तर त्यो दायित्व प्रजातान्त्रिक दलका नेताहरूले पनि लिएको हुन सक्छ । प्रजातान्त्रिक प्रक्रिया अनुरूप एउटै दलभित्र पनि एउटा वरिष्ठ नेताले अर्को वरिष्ठ नेतालाई जुत्ता खुवाउन समेत तयार भएको स्थितिप्रति म अलिक संवेदनशील छु । हिजोको सत्ताले सत्ताको विपक्षमा आफ्नो अभिमत जाहेर गर्दा जुत्ता खुवाउँथ्यो, आजको सत्ताले पनि कसैले भिन्न अभिमत जाहेर गर्‍यो भने त्यसैगरी जुत्ता खुवाइरहेछ । अहिले जुत्ता खानेले कुनै पनि बेला अर्कोलाई जुत्ता खुवाउन सक्छ । यसरी जुता खाने र खुवाउने बीचको चर्को होडले आज मुलुकै पिटेको छ । जोरीपारीको मात्र कुरा नगरौँ हरेक मान्छे आफन्तलाई समेत जुत्ता ख्वाउन गौँडो ढुकेर बसेको हुन्छ ।

जर्ज बुसलाई जुत्ता ख्वाएर वील क्लिन्टन सत्तामा आए, गोर्भाचोभलाई जुत्ता खुवाएर एल्तसीन उदाए । आखिर उनले पनि फेरि जुत्ता नै खाएर कुर्सी छोड्नु पर्ला । इराकी सद्दाम हुसेनले अमेरिकी जुत्ता खान अझ छोडेका छैनन् । संक्षेपमा भन्नुपर्दा अहिलेको विश्व जुत्ता खान र खुवाउनमै व्यस्त छ । अनि मेरो मुलुक मात्र त्यस कर्मबाट किन अछुतो रहोस् । ०१७ सालमा महेन्द्रको जुत्ता खाने वि. पि. दलका  नेता जी. पी. बाबु आफ्नै दलका सर्वोच्चलाई दनादन जुत्ता खुवाउँदै छन् । आफ्नै दलका वरिष्ठहरूलाई जुत्ता खुवाउन तल्लीन जी. पी. बाबु प्रतिपक्षका कनिष्टहरूलाई कुन मनले बाँकी राखुन् ? पञ्चायती जुत्तादेखि आाजित वामहरू अहिले एक पछि अर्को काङ्ग्रेसी जुत्ता खाइरहेका छन् । यो मुलुकको वर्तमान यथार्थ हो ।

जुत्ता खानु भन्दा पीडादायी प्रसङ्ग अर्को पनि छ, त्यो भनेकाे टाउकोमा जुत्ता बोक्नु । चिटिक्कको भादगाउँले या पाल्पाली ढाका टोपी छड्के पारेर लगाउने टाउकाले जुत्तै बोक्नु परेपछि जीवन नै इतिश्री भएन त ! तीस वर्षसम्म एउटा जुत्ता बोकेर त्यसलाई मिल्काउँदा नमिल्काउँदै टाउकामा अर्को जुत्ता बोक्ने अभागी नेपाली मध्येको एक भुक्तभोगी म पनि हुँ ।

जुत्ता र जुँगा बीचको साइनो नाता खोतल्ने मेरो मनसाय होइन तर जुँगाको लडाईं र जुत्ता हानाहानमा कुनै तात्विक भिन्नता रहेनछ । विगतका केही वर्षदेखि म जुँगाको लडाइँमा सामल खाजा बोकेर सरिक थिएँ तर त्यस कर्मले त मेरो भाग्यमा भावीले अनाहकमै जुत्ता खाने स्थिति लेखिदिएछ क्यारे ! आजभोलि म यो महसुस गर्दैछु । यसो विचार गर्दा त वास्तवमा जुँगाको लडाइँ भन्नु नै जुत्ताको लडाइँ रहेछ । यो कुरा बुझेपछि मेरो हंशले ठाउँ छोड्यो । जुँगा जुद्धा जुत्तै खानुपर्ने वा मुडुले टाउकोले चार भञ्ज्याङ्ग काट्नु पर्ने स्थिति नआओस् भनी म आजैका मितिदेखि जुँगाको लडाइँबाट आफूलाई अलग पार्दै छु ।

प्रिय पाठकवृन्द ! अब तपाईंहरूले जुँगे काजीलाई जुँगा लडाइँको यो मैदानमा भेट्नु हुने छैन । हवस्त, जुत्ता खाने जुँगाको जदौ ।

०००
०४९ चैत २३
छेपन (२०५१)

Fitkauli Publication Books comming soon
Nepal Telecom ad
नकच्चरा

नकच्चरा

आर.सी. रिजाल
चौकीपावर

चौकीपावर

नगिता लेप्चा राई
जिउँदो समय

जिउँदो समय

नन्दलाल आचार्य
भाते सत्ता

भाते सत्ता

महादीप पाेखरेल
ब्याक पेन

ब्याक पेन

सुरेश राई
क्या क्या दिमाग हा हा !

क्या क्या दिमाग हा...

रामकुमार पाँडे