नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

सञ्जय साह मित्र :

राम्रो र असली दुवै साथी भएका थिए क्याम्पस पढ्दा । गधापचिसी दुवैको मेल बेमेलभन्दा कम थिएन । फिमेल नभएजस्तै दुवै इमेलमा पनि थिएनन् । केवल टेबलमा बसेर चिया खाँदा बुद्धि माझामाझ गर्थे जुन अरुलाई बाझाबाझ लाग्यो । क्यान्टिनमा कहिलेकाहीँ चर्काचर्की र झर्काझर्की हुँदा बाँदरलाई धपाऊँ झैँ क्यान्टिनकी च्यान्टी अन्टीलाई लाग्थ्यो तर यी दुवैको झगडा सुन्दै रमाइलो गर्दै चियाको चुस्की र अनुहारमा मुस्की लिनेको जमात पनि थियो ।

दिनदिनै झगडा गरे पनि पतिपत्नी झैँ एकले अर्कालाई छोड्न नसक्ने राम्रो र असली चाहिँ साँच्चिकै चाम्रो र सक्कली मित्र थिए । सहयोगीमा पनि एकले अर्काको बाहिरी र भित्र थिए । अन्तरंग र बहिरंग दुवै विभागका सच्चा हितैषी दुवैको मित्रतामा दाउको घाउ थिएन । मुखमुखै कुरैकुरा गरे पनि कुरैले छुराभन्दा बढ्ता कुरा काटे पनि एकले अर्काप्रति मुखमा राम राम र बगलीमा छुरा गरेको कसैले थाहा पाएन । एक अर्काको तर्क विरुद्ध स्वर्ग र नरक झारे पनि, दर्शन छाँटे पनि ढाँटेनन् ।

क्यान्टिनमा नियमित आउने नाइन्टिन एज र गफको क्रेजकी एक चर्चित चिया ग्राहकले अप्ठ्यारो नमानी अप्ठ्यारो प्रश्न तेर्स्याइन् – तपाईंहरूको असली झगडा हो कि नक्कली हो भनेर छुट्याउने आधार के ?

असली चाहिँ हाजिरजबाफे पनि थियो – ब्युटी पार्लरमा जानुअघिको र ब्युटीपार्लरबाट निस्कने बित्तिकैको सोही अनुहारमा कोही बहस गर्छ ? कुन अनुहार सक्कली र कुन अनुहार नक्कली भन्न मिल्छ ? कोही आयुर्वेदिक अनुहारलाई राम्रो मान्ला र कसैलाई लिपपोत गरिएको अनुहारको प्रशंसा गर्न मन लाग्ला ।

राम्रोले पनि चुपो लागेर बस्न उचित मानेन । दर्शन खोक्यो – जुन प्राकृतिक छ त्यो नक्कली मान्ने पनि छन् । सधैँ वनस्पति घिउ मिसाइएको खानेलाई एक दिन शुद्ध गाईको घिउ दिनुस् त असलीलाई नै नक्कली भनेर सत्र जोडी उदाहरण र तर्क दिन्छन् । आलु खाएर पेंडाको धाक लगाउने जमानामा नक्कलीको धाक बढी हुन्छ हैन र ?

टिनिनि… घन्टी लागेपछि चिया र गफ छियाछिया भए । क्यान्टिनलाई ख्लास पार्दै सबै क्लासमा गए । अध्यापक क्लासमा आए, एकैछिन गम खाए । अनि कनिकुँथी आसनमा बस्दै भाषण डायरी निकाले । सेतो बोर्डमा कालो दाग लगाउँदै शीर्षक लेखे – असली र नक्कली झगडिया कसरी चिन्ने ?

आजभोलि त एक दिनको ज्याला दियो कि साक्षी पाइहालिन्छ । अझ अलिकति खाजा र भाडा हो भनेर दिने हो भने जस्तोसुकै अपराधको पनि साक्षी बन्न तयार हुन्छ मान्छे । तालिममा गएजस्तै झगडियाको पक्ष वा विपक्षमा मानिस बोल्न तयार हुन्छ । कहिलेकाहीँ त वादी र प्रतिवादी दुवै एकै जनाकहाँ एकैचोटि पुग्छन् र प्रत्यक्ष देखेकै जस्तो बोल्न सक्ने साक्षी मजदुरको डाँक बढाबढमा मोल तोक्छन् । अनि यस्तो अवस्थामा असली र नक्कली झगडिया कसरी चिन्ने सर ? एक विद्यार्थीले तारतम्य मिलाएर स्वैर काल्पनिक प्रश्न ठोक्छ ।

पढाउने मुड गुड नहुँदा विद्यार्थीको प्रश्नले अध्यापकलाई खेद्छ । एउटाले सोध्यो- लामखुट्टे र झिँगामा लडाइँ भयो भने को बलियो हुन्छ ? प्रश्न सोध्नेका कर्के आँखा छड्के बसेका तिनै असली र राम्रोको जोडीमा थिए । कुटिल हाँसोजस्तै मुस्कानको कटाक्ष उतैतिर छर्दै पुच्छ्रे प्रश्न थप्यो – माउसुली भोकाएको बेला बढी कराउँछ कि खाएको बेला ?

अध्यापकलाई पनि गोलमटोल उत्तर दिन सजिलो हुन्छ । चुम्ककले फलामलाई तान्ने होइन, जो बलियो छ आफ्नै ठाउँमा बस्छ । रुख नभए पानी पर्दैन, पानी नभए जीवन कतै सर्दैन, सबै खत्तम । अनि प्रश्न गर्नेमाथि सबै झम्टिन्छन् – सरलाई पढाउने मुड नभएको बेला तिमी झन् जिस्कने हो भने कक्षाबाट बाहिर निस्कने काम गर्नुपर्छ । भात न छानेको मिठो हुन्छ न झानेको, तारेको त झन् मिठो हुँदैन । सरले बोर्डमा लेखेको र तिम्रो आँखाले देखेको विषयमा छलफल हुन देऊ, अन्य चहलपहलको रहलपहल हुन नदेऊ । कोदोको पिठोको खिर पकाउन आफैँ सिपालु हुनुहुन्छ सर ।

काम गर्न नसक्नेहरूलाई बढी कुरो गर्न फुर्छ र सबै तर्क मुखमै जुर्छ, भन्छन् । पढेको अभिनय गर्न सिपालु राम्रोले बोल्यो कि पोल्यो जस्तो कुरो नगरी कटाक्षको भाव बुझेर व्यङ्ग्यको लोला हान्यो – राम्रा मानिसहरूको भनाइमा असली दूध खान काली भैँसीको गर्भबाटै प्रकट हुनुपर्छ वा कुनै गाईकै कोखमा अवतार लिनुपर्छ । अन्यथा मिसावट र जुठोलाई नै पवित्रको विशिष्टतम श्रेणी दिनुपर्छ ।

राम्रोले राम्रोको कुरो राम्रै गर्‍यो । अनि राम्रोतिर हेर्दै क्लासकी सबभन्दा राम्री युवती विद्यार्थीले अध्यापक सरसित मस्किँदै प्रश्न गरी – उसो भए हामीले असली र राम्रो छुट्याउने कसरी ?

कक्षामा दक्ष हाँसोको पारो फुट्यो । असली र राम्रो पनि खूब हाँसे । जिस्कँदै अध्यापक सरले पनि भन्नुभयो – फुटेको आँखाले पनि असली र राम्रो दुवै साथीलाई छुट्याउन सक्छ, नसुन्ने कानले पनि दुवैको बोली खुट्याउन सक्छ, कपालको चाँयाले वा दुवैको छाँयाले पनि फरक देखाउँछ त हो ?

युवतीलाई भाउ नदिएर दाउमा कुरोलाई जता घुमाए पनि हुने भइसकेको थियो । युवतीले केही भन्न खोज्दै थिइन् तर ताली र हुटिङको आक्रमणले आँधीको धुलोमा रुख छोपिन पुगेजस्तै भयो । युवतीले सम्मान आसन ग्रहण गरेपछि अध्यापकले असली र राम्रोमा भिन्नता पढाउन सुरु गरे ।

मानौँ तपाईं कुनै मुद्दाको फैसला गर्ने व्यक्ति हुनुहुन्छ । झगडाको विषयमा कुरो सुन्ने समय आयो । वादी र प्रतिवादीले आफू निर्दोष रहेको कुरा बताउँछन् । दुवैले आफ्नो साक्षी पनि बकाउँछन् । दुवैका वकिलले आफ्नो पक्षको मानिस निर्दोष रहेको बताउँछन् । एकले अर्कोलाई दोषी बताउने काम गर्छन् । यस्तो अवस्थामा तपाईंले असली दोषी वा असली झगडिया छुट्याउनुपर्छ । भन्नुहोला, असली झगडिया र वास्तविक झगडिया एउटै हो कि ? के गर्नुहुन्छ ?

हो, यहीँबाट राम्रो र असलीमा भिन्नता छुट्याउन सजिलो हुन्छ । जबसम्म राम्रो र असलीमा झगडा हुँदैन तबसम्म राम्रो र असली को हो ? छुट्याउन सकिँदैन । अझै सरल रुपमा बुझ्नु हुन्छ भने दुई झगडियालाई एक ठाउँमा राखेर पालैपालो सोध्नुस्- तपाईं असली झगडिया हो ? त्यसपछि फेरि सोध्नुस् – तपाईं राम्रो झगडिया हो ?

दुवै कन्फ्युज हुन्छन् वा एकले अर्कालाई फेरि दोष दिन्छन् । अनि दुवै झगडियालाई एकै चोटि यीनै प्रश्न दोहोर्‍याउनुस् – असली झगडिया को ? राम्रो झगडिया को ?

जे उत्तर आउँछ, मज्जाले पचाउँछ । फेरि मारामारी भएन भने पनि तपाईंको प्रश्नले उत्तरको झापु खाएर कहिल्यै उत्तर खोज्न नसक्ने हुन्छ तातो दुधमा मुख चोपलेको बिरालोजस्तो ।

यद्यपि असलीमा पनि शंका गर्ने र अलिकति अझ असली खोज्ने तपाईंको मनोविज्ञानले राम्रोमा पनि अलिकति राम्रो खोज्ने लक्षण त छँदैछ । तपाईं आफैँ राम्रो हुनुहुन्छ कि असली ? भन्नुको मतलब तपाईंको मनोलोक राम्रो छ कि असली ? कसरी ? स्पष्टीकरण दिनुहोस् ।

०००
२ चैत २०८०
मित्रनगर, गरुडा -४, रौतहट