नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

होम सुवेदी :

सम्माननीय सभामुख महोदय,
माननीय सदस्यहरू, अनि माननीया सदस्याहरू,

अब मेरो पालो बोल्ने आयो । बोल्नु नै त हो गणतन्त्रमा । यसका लागि धन्यवाद छ गणतन्त्र नामक छाउरो पाउने भालेपोथीलाई । केही धम्मरधुसहरूले मेरो पालो अलेलि मिचेर भए पनि आयो, आइछाड्यो । आएकोमा खुसी लागो । मैले देशको गणतन्त्रका बारेमा बोल्नु छ । आखिर बोल्नु नै त हो रहेछ गणतन्त्र भनेको । हामीले यही बोल्न पाएको कुरालाई उपयोग गर्दै म बोल्न चाहन्छु ।

माननीय सदस्यहरू र अनि माननीया सदस्याहरू, हाम्रो यस सभासमक्ष प्रस्ताव राख्न चाहन्छु । काम ता अहिले अरु केही पनि गरिन्न । काम ता जे तन्त्र आए पनि उही न हो । हिनामिना, लुटपाट, तस्करी, घुसखोरी आदि । यसैले अहिले सुहाउँदिलो खालको नाम हाम्रो गणतन्त्रको फेरौँ । यो गणसँग तन्त्र छ, नि हो यो तन्त्र चैँ रहिरहोस् । किनभने हामीले उहिल्यै जिजुबाजेकै पालादेखि तन्त्रमन्त्र धामी धन्वन्तरी गरिआएको हुनाले मान्छेका घाँटीमा पलाएको गाण जस्तो गणसँग जोडिएको गाँड अर्थात् तन्त्र चैँ राखिछाडौँ भन्न चाहन्छु ।
हाम्रोमा उहिल्यैदेखि काम ता उही हो । नाम राख्ने वा नाम फेर्ने कुरालाई महत्व दिँदै आइएको छ । कसले नाम फेरेन र ? कोही बादल भए, कोही विप्लव भए, कोही चण्ड प्रचण्ड भए, कोही ता प्रकाण्ड पनि भएका छन् । नाम फेर्ने कुरालाई विशेष ध्यानका साथ हेरिन्छ । नाम गतिलो भयो कि चल्यो समाजमा उसको नाम । हो अलिकति काम पनि गर्नु त पर्छ । स्वभाव गुण धर्म तिथि बार बेलाका आधारहरूमा नामकरण हुने चलन छ हाम्रोमा । हुन त होलीवाइन खानेहरूले अरु बेग्लै चालले नाम राख्लान् तरै पनि हाम्रोमा अहिलेसम्म उही पुरानो परिपाटी छ नामकरणमा । आइतबार जन्मेकालाई आइतमान, बुधबारकोलाई बुद्धबहादुर, बिहिबार जन्मेकोलाई बिरस्पति, चैतमा जन्मेकोलाई चैते, कात्तिकमा जन्मेकोलाई कात्तिके, पुसमा जन्मेकोलाई पुखे आदि नाम राख्ने चलन छ । हाम्रो गणतन्त्रलाई जन्मका आधारमा नभई गुनका आधारमा अब नामकरण गर्नुपर्छ भन्न चाहन्छु ।

जन्मका आधारमा राख्ता मूल नक्षत्रका दिन जन्मेकोले मूल्याहातन्त्र भन्नु पर्ने भो । मूल नक्षत्रमा जन्म हुनेले सबैलाई पिर्छ भन्ने उ छ हाम्रोमा । त्यसो भएको हुँदा मूल्याहातन्त्र भन्नु पर्ने भो । नाम फेरेपछि अलिक ग्रह सप्रन्थे र जनताले सुख सुबिस्ता पाउँथे कि भन्ने विचारले यो प्रस्ताव राख्न लागेको हुँ । उहिले पनि अरिष्ट हुन आँट्यो भने नाम फेर्थे वा मीत लाइदिन्थे र दशा भगाउँथे । यो चलन पुरानो हो । हाम्रो संस्कार पनि बचाउनु पर्छ । नक्षत्रतिरको नाम राख्नेपट्टि नजाऊँ होला माननीय सदस्य तथा सदस्याहरू । हाम्रा नेता अझ पनि जोतिषीकै भरमा आफू कति पटक प्रम हुने भनेर हेराइरहेका छन् भने जोतिषको परम्परा छँदै छ नि हैन र । ज्योतिषले ता जुन नक्षत्रमा जन्म्यो उही नक्षत्रअनुसार नाम हुनु पर्छ भन्छ । यसैले सही नाम ता मूल्याहातन्त्र नै हो । तर हेर्नोस् माननीय माननीयाज्यूहरू, मूल्याहा भन्ने कुरा जनताका अघि उति राम्रो भएन । भन्नलाई ता मूल्याहातन्त्र भन्नु नै पर्ने हो तर यसो नभनौँ । माननीय सदस्यहरू माननीया सदस्याहरू बरु यसलाई यसका धर्म वा गुनका आधारमा नामरण गरौँ भन्न चाहन्छु ।

यसको जन्म पछि देशमा धनको महत्व बढेको छ । धनका लागि जे पनि गर्ने कुरा आएको छ । सुनको अन्डा पार्ने कुखुराहरू छापछाप्ती भएका छन् । विदेशबाट सुनका अन्डा पार्ने चराहरू प्लेन चढेर एयरपोर्टमा कोरल्छन् र क्विन्टलसम्म ओजन भएका सुनका अन्डा पार्छन् । सुन भनेको धन हो । यसैले पहिलो प्रस्ताव धनतन्त्र नेपाल भनेर नाम परिवर्तन गरौँ भन्न चाहन्छु । विकल्पमा अरु नाम पनि हुन सक्छन् । यो आतङ्क, लुट, गुन्डागिरी, डकैतीको बिउबाट जन्मेको हो । जस्तो बिउ भो उस्तै जन्मन्छ । जस्तो बाबु भो उस्तै न हो बालो । गतिलो बिउ लगायो वा गतिलो राँगो वा गोरु लगायो भने मात्र गाई भैँसीले राम्रो बाछो पाडो पाउँछ । यो कुरा माननीय माननीयाहरूलाई थाहै छ । काउछोको बिउ रोपियो भने तोरी उम्रँदैन । धमिराका सन्तान छिचिमिरासम्म हुन्छन् तर बारुलो हुन्न । यसैले माननीय माननीयाहरू यसको नाम धनतन्त्र पनि हुन सक्ने कुरा सभामा राख्न चाहन्छु ।

अब विकल्पमा अरु पनि नाम पनि हुन छन् । यो जन्मसँगै देशमा डनको उधुम छ । कतै खुमलटारमा, कतै बालुवाटारमा, कतै मन्डिखाटारमा, कतै पालुङटारमा, कतै सिउचाटारमा, डनहरू वैरिएका छन् । टारमा मात्र किन र कोटहरूमा पनि डनहरू छन् । नुवाकोटदेखि धुरकोट, खुरकोट, थानकोट, जाजरकोट सबतिर डनै डन छन् । बालकोटमा ता झन् गजब डन होलान् । कोही डनका राजा छन् कोही उपराजा कोही सहायक राजाहरू छन् । डनराजारजौटाले ता चलाएको छ नि मुलुक । त्यस्ता झिनामसिना डनको कुरा के गर्नु । कति कति ! तिनको कमी हुने कुरै भएन । उज्यालोमा देखिने डन ता छन् छन् राति अँध्यारोमा काम गर्ने र नदेखिने डन कति हो कति ! यिनै डनले यो तन्त्रलाई अहिले चलाएको हुनाले यसलाई यिनको शैलीअनुसारको र शासन गुन र चलनअनुसारको नाम राख्नु पर्छ । यसैले यो तन्त्रलाई अब डनतन्त्र भनौँ भन्ने दोस्रो प्रस्ताव राख्न चाहन्छु ।

हुन त जनतन्त्र नेपाल भन्दा पनि हुन्थो । तर जन जति विदेश निर्यात गरेपछि निर्जनतन्त्र नेपाल भन्नु पर्ने बेला भइसकेकोले जनतन्त्र नेपाल भन्न मिल्दैन । हो बरु गनतन्त्र नेपाल भन्न सुहाउला । किनभने गन बोकेर हिँड्न मन हुनेहरूको निकै चल्ती छ । लुटेका गनहरू जङ्गलमा लुकाएर जनतालाई तिनै गनले धुल्याएर ल्याएकोले बरू गणतन्त्र भन्नु उपयुक्त होला । अस्ति लुट्पाट् गरेर एकठ्ठा गरेका गनहरू अहिलेसम्म पनि पड्किरहेका छन् ठाउँठाउँमा । हुन त बम पनि कम छैनन् । बमको कुरा पनि छ । तर बमतिर नजाऊँ । त्यो पड्किन्छ । खतरा छ । डर लाग्छ मलाई ता । देश बनाउन गनको निकै महत्व छ । गन देखाइदिए पछिलाई काम धमाधम हुने । नक्कली सक्कलीको कुरा छाडौँ । यसैले गनतन्त्र नेपाल भन्दा कसो पर्ला माननीय माननीयाहरू । यसैले यो नाम पनि प्रस्तावका रुपमा वा विचार गर्नका लागि यो सभासमक्ष आग्रह गर्दछु ।

त्यसो त जनताका थाप्लामा अर्थको, विभेदको, तेरो मेरोको, स्वार्थको गतिलो घन पनि चुटिँदैछ । यस अर्थमा सङ्घीय घनतन्त्र नेपाल भन्न पनि सकिने भो । त्यसमा पनि विचार पुगोस् माननीय माननीयाहरू । उसो त जनताको आर्थिक चिहान खनिदैछ खनतन्त्र भने पनि काइदा भो । थाप्लामा करहरूका घनले हानिँदैछ यसैले हनतन्त्र भने पनि भो । ठुलाको मनपरी चलेको छ मनतन्त्र भने पनि भो । भनसुन बेगर एक सिन्को पनि भाँचिन्न भनतन्त्र भने पनि भो । जनतालाई साधारण काममा पनि फनफनी घुमाउने काम छ यस विशेषतालाई हेरेर यसको नाम राख्ने हो भने फनतन्त्र भने पनि भो । आर्थिक सामाजिक राजनीतिक दुष्कर्मीहरूका पापाचारी वृत्तिले देश टनटन पिलो बल्केझैँ बल्किएको छ । यस अर्थमा टनतन्त्र भने पनि भो । गुनकै आधारमा नाम फेरौँ । अरु नाम पनि उपयुक्त नै होलान् तैपनि १ सङ्घीय धनतन्त्र नेपाल, २ सङ्घीय गणतन्त्र नेपाल, वा ३ सङ्घीय डनतन्त्र नेपाल मध्येमा एउटा नाम उपयुक्त हुने कुरा माननीय सदस्यहरू र सदस्याहरूमा राख्न चाहन्छु ।

र, मेरो भनाइको अन्त्यमा..
रोस्टममा उभिएर भासन गर्दै दिएँ अचानक जिउमा तातो पानी खनिएकोले झल्याँस्स भएँछु । सँगै सुतेका नातिले मेरै जिउतिर फर्काएर सुसु गरिदिएछ ।
ज्या है सपनैमा भए पनि मन्त्री हुन तयारीका लागि काम गरिँदै थियो । यो पनि खतम… !!

०००
भद्रपुर, झापा