नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

काठमाडाैं, २०८२ भदाै ११ । नेपाली साहित्यिक उत्कृष्टताको एक उल्लेखनीय उपलब्धिमा नेपालका पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय बहुभाषिक कवि सन्तोष कुमार पोखरेलले सेप्टेम्बरमा मस्कोमा हुन लागेको प्रतिष्ठित दोस्रो विश्व लेखक कांग्रेसमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने भएका छन्।

वर्ल्ड अर्गनाइजेसन अफ राइटर्स (डब्ल्यूओडब्ल्यू) ले युरेसियन असेम्बलीको सहकार्यमा आयोजना गरिरहेको यो कार्यक्रम सेप्टेम्बर २०-२१, २०२५ का दिन मस्को विश्व व्यापार केन्द्रमा विश्वका १०० भन्दा बढी देशका साहित्यिक प्रतिभाहरू एकत्रित हुनेछन्।

एक वैश्विक साहित्यिक महासम्मेलन
“हामी एकै ग्रहका मानिस हौं” (“We are People of the Same Planet”) शीर्षकको दोस्रो विश्व लेखक कांग्रेसले सांस्कृतिक आदानप्रदान र साहित्यिक सहयोगलाई बढावा दिने लक्ष्य राखेको छ। सन् २०२४ मा अबुजा, नाइजेरियामा आयोजित पहिलो कांग्रेसपछि, यो वर्षको कार्यक्रममा सातवटा समानान्तर गोलघेरा बैठकहरू हुनेछन्, जसले निम्न महत्वपूर्ण विषयहरूमा छलफल गर्नेछ: •सांस्कृतिक र मानवतावादी एजेन्डा आकार दिन लेखक समुदायको भूमिका। •अनुवादकला र सांस्कृतिक साहित्यिक आदानप्रदान। •शिक्षामा साहित्यको स्थान र लेखकको नयाँ पुस्तालाई हुर्काउने। •प्रकाशन उद्योग र साहित्यिक उत्सवहरूको महत्व।

वर्ल्ड अर्गनाइजेसन अफ राइटर्सकी अध्यक्ष मार्गरिटा एले घटनाको कार्योन्मुख प्रकृतिलाई जोड दिएकी छिन्: “यो ‘बसौ र छरौ’ फर्म्याट होइन—यो ‘भेटौ र आन्दोलन सुरु गरौ’ हो। सोच्ने एउटा रूपको रूपमा संवाद।”

पोखरेलको विशिष्ट साहित्यिक प्रोफाइल
यस वैश्विक समारोहमा सन्तोष कुमार पोखरेलको निमन्त्रण उनको साहित्यिक शक्तिको रूपमा स्थापित गर्ने धेरै अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताको पछि आएको हो। विशेष गरी, मस्कोमा एक विशेष समारोहमा उनलाई म्याक्सिम गोर्की मेडल [Maxim Gorky Medal] र रसियाको सबैभन्दा प्रतिष्ठित साहित्यिक सम्मानहरू मध्ये एक गोल्ड फेदर अफ रसिया [Gold Feather of Russia] (रसियाको सुनको प्वाँख) प्रदान गरिएको थियो। रूसी भाषामा रचना गरिएको उनको कविता “द ब्युटी अफ रसिया” ले व्यापक प्रशंसा कमाएको छ र यसले सांस्कृतिक दूरीहरू मिलाउने उनको क्षमतालाई उदाहरणीय बनाएको छ।

कवि पोखरेलले प्राप्त गरेका अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कारहरू
२०२४ म्याक्सिम गोर्की मेडल र गोल्ड फेदर अफ रसिया [Maxim Gorky Medal & Gold Feather of Russia] यूएसएसआर लेखक संघ, रसिया
२०२४ पाँचौं सिजर वर्ल्ड प्राइज फर एक्सिलेन्स [5th Caesar World Prize for Excellence] स्पेनिश साहित्यिक समुदाय
२०२२ विश्वको स्वर्ण लेखक पुरस्कार [World’s Golden Writer Award] युक्रेन र दश देशको साहित्य अकादमी
२०२२ अन्तर्राष्ट्रिय योग्यताको कवि [Poet of International Merit] बंगलादेश लेखक क्लब
२०२१ निकोलाई गोगोल अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार [Nikolai Gogol International Award] युक्रेन
२०२१ जनताको कूटनीति विशेष पुरस्कार [People’s Diplomacy Special Award] कजाकिस्तान
२०२० विश्व कवि र अनुवादक उपाधि [World Poet & Translator Title] एन्टन चेखव शरद (अटम), क्राइमिया, रसिया
२०२० राजदूत फर पीस अवार्ड [Ambassador for Peace Award] युनिभर्सल पीस फेडेरेसन
२०१८ महात्मा गान्धी अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार (रचनात्मक लेखन) [Mahatma Gandhi International Award for Creative Writing]

कवितामा नवीनता: पोखरेलियन स्ट्यान्जा
वैश्विक साहित्यमा पोखरेलको क्रान्तिकारी योगदान भनेको पोखरेलियन स्ट्यान्जा (#pokhreliknots) को आविष्कार हो, जुन एक काव्यात्मक शैली हो जसले यसको सही वर्णिक संरचना र तुकान्त प्रणालीद्वारा चिनिन्छ। कपिराइट नेपाल (LW-0035) द्वारा प्रमाणित, यो नवीन शैलीले गहिरो सन्देशहरू भाषिक मितव्ययिता र सौन्दर्यात्मक सामंजस्यको साथ व्यक्त गर्न सक्ने क्षमताको लागि विश्वभरिका कविहरूमाझ लोकप्रियता हासिल गरिसकेको छ।

बहुभाषिक निपुणता र वैश्विक पहुँच
पोखरेलको साहित्यिक यात्रा १३ वर्षको उमेरमा सुरु भएको थियो र उनी अहिले सम्ममा छ वटा भाषा—नेपाली, अंग्रेजी, हिन्दी, मैथिली, थारु, र रूसी—मा निपुण छन्, र विश्वभरि ४० भन्दा बढी भाषाहरूमा उनका कृतिहरू प्रकाशित भएका छन्। “द वार अ अदर पोयम्स” (२०२३) र “मोडेस्टी पोयम्स” (२०१८) जस्ता उनका कविता संग्रहहरूले रमान्तिक र दार्शनिक चिन्तनदेखि भोक, गरिबी, र महिला तथा बालबालिकाको दुर्दशा जस्ता जरुरी सामाजिक मुद्दासम्मका विषयवस्तुलाई छोएका छन्। डागेस्तानी कवि रसूल गमजातोवको महाकाव्य “झुराभली” (“Zhurabli”) लाई अंग्रेजी र नेपालीमा अनुवाद गरेको कारण उनलाई डागेस्तान र रसियामा सम्मानित कविको रूपमा मान्यता दिइएको छ।

शान्ति र मानवताको अभियान
उनको साहित्यिक उपलब्धिहरू भन्दा परे, पोखरेल एक समर्पित शान्ति कार्यकर्ता हुन्, जसलाई युनिभर्सल पीस फेडेरेसनद्वारा शान्ति दूतको रूपमा मान्यता दिइएको छ। उनका कविताहरू प्रायः युद्ध र अन्यायको शक्तिशाली निन्दा हुन्, जसले विश्वव्यापी सद्भाव र मानव अधिकारको पक्षमा अभियान चलाउँछन्। कविताको माध्यमले शान्ति प्रवर्द्धन गर्न समर्पित उनको रूसमा दुई महिनाको बसाइमा कालिनिनग्राड, मस्को, र डागेस्तानमा गतिविधिहरू समावेश थिए, जसले उनलाई एक सांस्कृतिक राजदूतको रूपमा अझ बलियो बनाएको छ।

शैक्षिक र सांगठनिक नेतृत्व
पोखरेलको बौद्धिक खोजहरू कविता भन्दा परेका छन्। उनले मस्कोको पिपल्स फ्रेन्डशिप युनिभर्सिटीबाट सिविल इन्जिनियरिंगमा एमएससी र नेपालको त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट अंग्रेजी साहित्यमा बिए र हिन्दी साहित्यमा एमए गरेका छन्। उनी अन्तर्राष्ट्रिय साहित्यिक फोरमको संस्थापक र प्रमुख पनि हुन्, जुन देशहरूमा साहित्यिक सहयोग र सांस्कृतिक आदानप्रदानलाई बढावा दिन समर्पित संस्था हो।

मस्को कांग्रेसको महत्व
दोस्रो विश्व लेखक कांग्रेसले नयाँ अनुवादहरू, संयुक्त परियोजनाहरू, र विश्वव्यापी लेखकहरूका लागि सहयोग कार्यक्रमहरू जस्ता मूर्त नतिजाहरू उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखेको छ। विश्व सार्वजनिक सभा (सेप्टेम्बर २०-२१, २०२५) को व्यापक ढाँचा भित्र आयोजना गरिएको यो कार्यक्रम अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति दिवससँग मेल खान्छ र यसको विषयवस्तु “चेतन एकताको नयाँ संसार” (“New World of Conscious Unity”) राखिएको छ।

राष्ट्रिय गर्व र अपेक्षाहरू
पोखरेलले यस वैश्विक मञ्चमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्न तयारी गर्दा, नेपाली साहित्यिक समुदायले देशको समृद्ध सांस्कृतिक विरासतको प्रमाणको रूपमा उनको उपलब्धिहरू मनाइरहेको छ। उनको सहभागिताले वैश्विक साहित्यिक क्षेत्रमा नेपालको बढ्दो प्रभावलाई बलियो बनाउँछ र अन्तर्राष्ट्रिय समझदारी र एकतालाई बढावा दिन कविताको शक्तिलाई उजागर गर्दछ।

कवि पोखरेललाई कांग्रेसमा सुरक्षित यात्रा र उत्पादक सहभागिताको शुभकामना दिँदै नेपाली साहित्यका लागि नयाँ माइलस्टोनहरू लिएर फर्कने अपेक्षा राखिएको छ।

०००
माधव पाेखरेल गाेज्याङ्ग्रेद्वारा संप्रेषित