नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

पछिल्तिर अड़ेसिने भएको चारखुट्टे अग्लो आसनलाई कुर्सी भन्दछ । यो कुर्सी शब्द सुन्ने बितिकै मलाई सानो छँदाको एउटा घटना स्मरण हुने गर्दछ । त्यसताका हामी साना थियौं । कमानबस्तीको घर । पापाले घरमा तल सिरानघरे मिस्त्री काकालाई भनेर कुर्सी बनाएर ल्याएका थिए । असङ्ख्य पीरा, मकैको खोसेला र मूढ़ाहरूमाझ टिक काठको नयाँ कुर्सीलाई अन्य आसनको तुलनामा साँच्चै महान् देखियो । सधैं पीरा र मूढ़ामाथि बसेर स्कूलको घरको काम हामी दुइ दिदीभाइ गर्दथ्यौं । घरमा टिक काठको त्यो पनि पालिस गरिएको कुर्सी आएपछि त्यसमाथि बस्नलाई हाम्रो रात-दिन हानाथाप हुन्थ्यो ।

घरमा कुर्सी आएपछि घरभित्र भएका पीरा र मूढ़ाहरू हाम्रो नजरबाट तुच्छ ठहरिन थाले । कुर्सीको लागि जहिले पनि हामी दुइ यसरी हानाथाप गरेको देख्दा पापाले हामीलाई थप्पड़ कस्दै भने, तँहरू मान्छेको भाँड़ो होइनस् । तँहरूलाई यस्तो दामी कुर्सीमा बस्न सुहाउँदैन… कुर्सीमा बस्ने भाग्य भए पो… पिशाचहरू । कुर्सीमा त बड़े बड़े मानिसहरू मात्र बस्छन् । तँहरूको भाग्यमा श्री लेखिएको भए पो तित्तिरी लेखेपछि गति यस्तै हुन्छ । पापा एकदम रिसाहा मान्छे । त्यही दिन नयाँ कुर्सीलाई पापाले बञ्चरोले चिरेर अगेनामा घुइँकाए । कुर्सी मज्जाले जल्यो । हामी दिदीभाइ एकार्कामा हेराहेर गर्दै उभिरह्यौं ।

मलाई स्कूलमा भर्ना गरियो भूइँ क्लासमा । सर-गुरुआमाहरू क्लासमा आएर सोझै कुर्सीमा बस्थे । हामी भुइँमा । स्कूल जान थालेदेखि के स्पष्ट भयो भने, हो यो कुर्सी भन्ने आसनमा त सर-गुरुआमाहरू मात्रै बस्न पाउँदा रहेछन् । पापाको कुरा ठिकै लाग्यो ।

चौथो श्रेणी पढ़्दाको कुरा, टिफिन समयमा हुनुपर्छ सायद । सर-गुरुआमा बस्ने कुर्सीमा म थचक्कै बसेँ । मज्जा लाग्यो । कुर्सीमाथि बसेर बेस्सरी हल्लिएँ । कति आरामदायक कुर्सीमाथि बसेर मज्जाले हल्लिनु । तर म कुर्सीमा बसेकी कुन चाहिँ सहपाठी हो वा मनिटरले हो अफिसमा गएर पोल हालिदिइछ क्यारे ! सेकेण्ड सरले अफिसमा बोलाएर मेरो सातोपुत्लो खानु मात्र होइन कस्सेर दुइ झ्याँपट हानेको घटना कहिल्यै भुल्न सक्तिनँ । दुइ झ्याँपट हानेर पनि उनलाई पुगेन रहेछ… मेरो कान समातेर सेकेण्ड सर गर्जेको अहिलेसम्म पनि मेरो कणर्कुँवरमा गुञ्जिरहन्छ- कुर्सीमा बसिस्…एई बोक्सी । स्टुडेण्ट भएर सर-गुरुआमा बस्ने कुर्सीमा त्यसरी बस्नु हुँदैन बुझिस् बोक्सी ? (सेकेण्ड सरलाई रिस उठ्यो कि हामी केटीहरूलाई बोक्सी भन्थे ।) मैले सामान्य मुण्टो हल्लाएर बुझेको जस्तो गरेकी थिएँ त्यसदिन ।

मैले मेरो गल्ती स्वीकारेँ । तर मलाई सबैभन्दा लाज र कुरीकुरी केमा लागेको थियो भने, त्यस दिन क्लासमा जति पनि सर-गुरुआमाहरू आए सबैले एउटै कुरा दोहोऱ्याएका थिए- सर-गुरुआमा बस्ने कुर्सीमा बस्ने नयाँ गुरुआमा को हो ? खै नयाँ गुरुआमाको मुखको दर्शन गरुँ ।

त्यस दिनको सात पिरियडमा सातै पिरियड मैले प्रत्येक सर-गुरुआमाको कटाक्ष सुन्न पऱ्यो । त्यसै दिनदेखि यो कुर्सी भन्ने आसनमा ठूला-बड़ाहरू मात्रै बस्न सक्दारहेछन् भन्ने कुरो मेरो कलिलो मानसपटमा आजसम्म जरा गाड़ेर बसेको छ । र आज पनि ठूला मान्छे बस्ने आसनमा म कहिल्यै बस्दिनँ । यतिबेला पापाले भनेका कुरा झल्झल्ती याद आयो मलाई ।

ठिकै हो, कुर्सीमा लरतरा मानिसलाई बस्ने अधिकार छैन तर अचेल यो कुर्सी युगमा कुर्सीमा बस्न एउटा होड़बाजी नै चलेको देखिन्छ । योग्यता होस वा नहोस्, अनुभव होस् नहोस्, ज्ञान होस् नहोस् सबैलाई नै कुर्सीमा बस्ने रहर हुँदोरहेछ भन्ने अचेल पो बुझ्न थालेकी छु । कुर्सीकै निम्ति हाम्रो देशमा गञ्जागोल हुने गर्दछ । झुसेमुसे नेतालाई पनि कुर्सी नै चाहिन्छ । सङ्घ-संस्थाको ‘स’ पनि नबुझ्नेलाई समेत कुर्सी चाहिन्छ । कोही कोही ता कुर्सीमा एकपल्ट बसेपछि फेभिकोलले टालेकै जस्तो टासिरहन चाहन्छ । कोही बल-बुताको भरमा, कोही सरकारी ओहोदाको भरमा, कोही पैसाको तुजुकमा कुर्सीमा गजधम्म बस्न चाहनेहरू पनि नदेखिएको होइनन् । कुर्सीको आकर्षणले सबैलाई मोहित पारेकै हुन्छ । जसरी मलाई भुइँक्लास पढ़्दा सर-गुरुआमाको कुर्सीले आकर्षित पारेको थियो । म कतिको योग्य छु ? यसबारेमा कसैले समालोचना गरेको देखिँदैन ।

टाढ़ा किन जानु ? …हाम्रो देशको राजनीति बाँचेको छ भने कुर्सीमै बाँचेको छ । त राजनीतिभन्दा कुर्सीलाई नै ठूलो ठान्ने नेताहरूको सङ्ख्या हाम्रो देशमा थोरै छैन । देशका नेताहरू कुर्सीकै निम्ति मात्र राजनीति गरेको देखिन्छ । कुर्सीकै निम्ति बाँच्छन् यिनीहरू, कुर्सीकै निम्ति मर्छन् । कुर्सीले सबैलाई लोभी बनाएको छ । कुर्सीमा बस्न पाउनु भनेको डाड़-पन्यू आफ्नै हातमा हुनु हो । कुर्सीमा बस्नु पाउनु भनेको नै दसैवटा औँली घीउमा चोबिनु हो ।

राजनैतिक कुर्सीमा आसन पाउनु भनेको त झन् चाँदी कट़ाइ पो हुन्छ त । यसर्थ राजनीति कुर्सीमा लोभिनु स्वाभाविकै हो ।
अचेल मेरा दुइ छोराहरूलाई कुर्सीमै राखेर पढ़ाउँछु, खाना पनि कुर्सीमै बसाएर दिने गर्छु । अनि रातभरि कुर्सीमै पलेँटी मारेर सुताउने गरेकी छु । भविष्यमा मेरा यी दुइ सुपुत्रहरू कुर्सीको निम्ति कतै नलोभिउन् भनेर, कुर्सीको निम्ति हानाहान र तानातान नगरोस् भनेर यो ट्याक्टिक्स अप्नाएको छु ।

हेरौं, म ताक्छु मूढ़ो बञ्चरो ताक्छ घूँड़ो पो हुने होकि !!

०००
खोलाचन्द फाप्री, जलपाईगुड़ी (भारत)