नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

मुकुन्द आचार्य :

मैले परिवार नियोजन गरेपछि धेरै सायीले कागी बजाएर टिप्पणी गरे- ‘अब त सोह्रै आना गोरु भइस् ।’ व्यङ्ग्यकार भएर होला मेरो च्यातिएको मुखबाट पनि प्याच्च निस्किहाल्यो, साँढे भएर अर्कोको बालीनाली चार्दै हिँड्नुभन्दा र श्रीमतीलाई फुटबल ग्राउन्ड बनाउनुभन्दा त गोरु भएर आफ्नो परिवार भनाउँदो गाडा तान्नु नै बेस !

म वातावरणीय तनाव कम पार्नलाई जीवनको जुन अशुभ घडीमा भुराभुरीको गुरुजी भएँ, त्यसैबेलादेखि म गोरु भैहालेँ नि । घाँसी देखेर मानुभक्त बुढालाई कविता रच्ने झोँक चले जस्तै मैले पनि तत्काल तुकबन्दी गरेँ – धेरै काम थोरै माम, गोरुजी हो मेरो नाम । पहिलेका राणाभन्दा हामी पनि कम छैनौँ । उनीहरू सालनालसहित जर्नेल कर्नेल हुन्थे मने हामी पनि च्याहाँ गर्नासाथ आचार्य हुन्छौँ । आचार्य भएपछि गुरुजी हुन र गुरुजी भएपछि गोरुजी हुन के बेर ?

अचेल म आफ्ना शात स्मरणीय गुरुहरूलाई भयङ्कर रूपमा सम्झिरहन्छु । यद्यपि केटाकेटी छँदा प्रात स्मरणीय को अर्थ बिहानै मर्ने मन्ठान्थे । म जस्तै दुःखीजन्तु नि पनि थिए भनेर सम्झन्छु आर्य संस्कृतिको गुरु शिष्य परम्परानुसार श्रद्धाले पग्लेर सम्झेको होइन ।

सर्वप्रथम म आफ्ना ती शनिश्चरे गुरुलाई सम्झन्छु, जो मेरो कल्याणको ठेक्का लिएर मुगलानबाट चर्न मनी नेपाल भूमिमा विराजमान थिए । त्यतिखेर घनघोर राष्ट्रवादीहरू नेपालमा नभएको हुनाले उनलाई ‘वर्क परमिट’ को झ्याउलो भएन । उनको शिष्यत्व ग्रहण गर्नु मेरो बालककालको प्रथम दुर्घटना थियो किनभने त्यतिखेर म बालक थिएँ र गुरुजी साक्षात् कालजस्ता थिए ।

काठमाडौंका महाँकाल जस्तो देखिने तो गुरुजीको पनि प्रत्येक शनिबार नबिराई हामीले सिदा- दक्षिणा दिएर ग्रहशान्ति गर्नुपथ्र्यो । (यस प्रथालाई हाम्रो तराई भेगमा ‘शनिचरा पूजा’ पनि भन्ने गर्दै साताका अन्य दिनहरूमा गुरुजी मुगलानतिर हराए पनि शनिबार बिहान भने टुप्लुक्क आइपुग्नु हुन्थ्यो । गुरुजी यसरी अदृश्य रहेको शुभ घडी हेरी हाम्रो शिष्यमण्डलीको अखुसीले कोशीको बाढी बनेर गाउँलेको अम्बा, केरा, आँप, लिची, जामुन, इमली, कागती आदि कटान गरेर लैजान्थ्यो । गुरु शिष्य दुवैको प्रिय दिन पर्ने हुनाले पनि सर्वप्रथम ‘शनैश्चराय नमः ।’

अर्का गुरु थिए-माउरीले बसाइँ सरी सकेपछिको रित्तो चाका ठ्याकै छ्याका भएका तर आफ्नो जुल्फीको जरामा तेलको सिँचाइ उदारतापूर्वक गर्जे । कहिलेकाहीँ तेल बगेर उनको दुवै कन्चटमा शोभायमान हुँदा उन्मत्त गजराजको गण्डस्थलबाट मद चुहिएको मान हुन्थ्यो ।
गुरुजी धूमपानका धेरै सौखिन थिए । उनका हातमा पडीको साटो बिँडीको मुठा र सलाई हुन्थ्यो । कहिलेकाहीँ गुरुजी दीर्घशड्का निवृत्त हुन गएको बेला पारी हामी केही प्रतिभाशाली शिष्यहरू अतिरिक्त क्रियाकलापअन्तर्गत बिँडी स्वाट्ट स्वाट्ट तानेर प्राणायामको अभ्यास गथ्र्यौँ । मेरा धेरै साथीले प्राणायामको त्यो प्रक्रिया अझैँ पनि चालु नै राखेका छन् । यसबाट उनीहरूलाई अपेक्षित लाभ पनि भएको छ र उनीहरू जुनसुकै बेला पनि आफ्नो श्वास प्रश्वास क्रियालाई रोकेर यो पापी दुनियाँबाट मुक्त हुनसक्छन् ।

एकजना अर्का गुरुजी थिए उत्कट धूमपायी । तर नेपाली मन्त्रिमण्डलमै उनी पनि अन्तर्राष्ट्रिय अनुदानमा आस्था राख्थे र बिँडी सलाई कहिल्यै किन्दैनथे । बिहान, दिउँसो, साँझ र राति गरेर एउटा बिँडीलाई चार चरणमा उनी तर लगाउँथे । यी गुरुजीमा अद्भुत विशेषता पनि थियो- कुनै छात्रले बिँडी सिगरेट तानेको देखेँ भने मुष्टिका, चरणपादुका र अपशब्दावली गाली यी तिनै वस्तु मिलेर बनेको त्रिशूल प्रहार गर्थे । रिसाएको बेलामा मात्र उनी अङ्ग्रेजीमा बोल्थे र भन्थे, ‘डु ह्वाट आई से. नेभर डु हवाट आई डु मास्टरी नगर भनेको हो कि बिँडी नखाऊ भनेको हो त्यो रहस्य शिष्य मण्डलीमध्ये कसैले पनि आजसम्म बुझ्न सकेनन् ।

मेरा अर्का गुरु थिए, साताका एक दिन मौनव्रत धारण गर्थे, अरु दिन अरूलाई बोल्ने पालो पनि नदिने । उनले बोल्न थाले भने अर्धविराम, पूणर्विराम कतै केही हुँदैनथ्यो । यद्यपि भनाइअनुसार भाषामा उनको राम्रो दखल थियो । हामी भन्थ्यो भाषामा होइन भाषणमा गुरुजीको राम्रो दखल छ । माछा, मासु, लसुन पियाज केही नखाने ती गुरुजी अर्काको जागिर खानमा खप्पिस थिए । कैयौँ सहकर्मी शिक्षकलाई उनले काइते बुद्धि लगाएर घाइते बनाएर ढाक्रेमा प्रमोसन गरिदिए । गुरु शिष्यका बीच राजनीतिक सम्बन्ध हुनुपर्छ भन्ने गुरु मन्त्र यिनैले हामीलाई पहिलोपल्ट दिए । एकपल्ट उनको रक्त जाँच हुँदा हेमोग्लोबिनभन्दा राजनीतिक कीटाणुहरूले बढी फेला परेका थिए रे ।

म गर्वका साथ घोषणा गर्न सक्छु यस्ता गन्नै र भन्नै नभ्याउने गुरुहरूको ज्ञानले म पूणर्रूपमा गोरु भएको छु । यस गोरुपनलाई गुरुप्रसाद भनेर बोकेर हिँड्दैछु तसर्थ धेरैलाई आफूजस्तै गोरु बनाउँदै हरियो नोट चर्नका लागि जीवनका विभिन्न चरनमा पठाउँदैछु । भगवान्ले उनीहरूको आत्मालाई आर्थिक शान्ति दिऊन् ।

०००
कलैया, बारा हाल : हाल काठमाडाैं