नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

रेहित सैजु :

साथी हो, मलाई पद चाहिएको छ । म नहराएको पदको खोजीमा छु । तपाईंलाई अचम्म लाग्न सक्छ, पद भनेपछि तीनकोस पर भाग्ने मनुवाले आज आाफैलाई ‘पद चाहियो’ भन्ने अभिव्यक्ति पोख्यो भनेर । अचम्म नमान्नुस् । खासमा खाँटी कुरो यही हो । मलाई अहिलेको परिप्रेक्ष्यमा पद चाहिएको छ । जसरी पनि चाहिएको छ । मैले आफूपछि पर्नुको चुरो यही पद हो भन्ने थाहा भएपछि अब मलाई पद लिनबाट कसैले रोक्न सक्ने छैन । त्यसो त बिना पदमा रहँदा आफ्नै साथीभाइ, हितैषी मित्रबाट पानी नचल्ने जात जस्तो व्यवहार आउन थालेपछि न पदको पगरी गुँथ्ने इच्छा राखेको हुँ । खोजेर हुन्छ कि खोसेर अब पदमा त थ्याच्च बस्ने नै हो ।

हुन पनि हो, राजनीतिमा प्रवेश गर्न आफैले बेलामा बुद्धि पुर्‍याइएन छ । पढाई जीवनको आधार हो भनेर पढ्नतिर लागियो । धत् ! केको आधार हुनु ! मेरो लागि त पढाई जीवनको बाधा हो भनेजस्तै भइरहेछ । अहिले आएर पो बुझ्दै छु, पढाइ नभएर पद चाहिँ जीवनको आधार हो । स्कूल पढ्दा पढाउने शिक्षकले राजनीति गर्नु गराउनु हुँदैन भनेर राजनीति गर्न खोज्ने सरको विरोधमा लागियो । स्कूलमा तालाबन्दी समेत गरियो । क्याम्पस पढ्दै गर्दा साथीहरूले सङ्गठनको सदस्यता लिनुपर्छ त भनेका थिए तर के गर्नु आफ्नो सोझो दिमाग ! लाग्दै छ, त्यतिखेर आफ्नो सोझो दिमागलाई अलिकति मात्र भए पनि बङ्ग्याउन सकेको भए आज यसरी डाँको छोड्न त पर्दैनथ्याे ।

मसँग पद नभएकै कारण अरु त के कुरा गर्नु, म आफ्नै श्रीमतीबाट समेत अपहेलित हुनु परेकाे छ । श्रीमती मसँग च्याठिँदै भन्छिन्, ‘अई, तिमीसँग के छ ? मसँग त महिला सङ्घको भए पनि सदस्यता कार्ड छ । हेर बुढा अब तिम्रो यस्तै ताल भइराख्ने हो भने म तिमीसँग छाेड्पत्र गर्छु है । पाखुरा बलियो बनाएर राख, फेरि बुढेसकालमा एक्लै रोएर बस्नु पर्ला नि होस गर ।’ यही विषायमा लोग्ने स्वास्नीको बीच विवाद नभएको कुनै दिन र रात हुँदैन । यदि कुनै दिन विवाद भएनछ भने वरपरका छिमेकीहरू तिनका स्वास्नी माइत गई होलिन् भन्ने आशङ्का  गर्ने गर्छन् । विचरा पसलेहरूले त तक्मा लगाइसके- हैन, यिनको घरकै लागि मात्र भए पनि डाडु र झाडु पसल त राख्नै पर्छ ।

पदविहीन भएर बस्नु पर्दा कतिसम्म गिर्नुपर्छ भन्ने विषयमा म जत्तिको विज्ञ शायद कोही छैनन् । आज त भात गिलो, साह्रो भएछ । तरकारीमा नुन चर्को भएछ त भन्नसम्म पाउँदिनँ । यदि केहीगरी ‘नुन बढी भयो कि क्या हो, चर्को भएछ त’ भन्ने आवाज मेरो मुखबाट फुत्क्यो भने कति चर्को गालीको सामना गर्नुपर्छ त्यो मलाई मात्रै थाहा छ । ‘मीठो मसिनो खान त गतिलो पद पनि हुनु पर्‍यो नि, कुनै पदमा भएको भए त तिम्रो घरमै भान्छे हुन्थ्यो, मीठो मीठो पाक्थ्यो । मेरै अभागी खप्पर । कस्तासँग लगन जुराइदिएका हुन् भगवानले पनि… आफै पकाउनु त कता हो कता पकाएर दिँदा पनि श्रेय नदिने । कुन जुनीको पाप हो, हे श्रीकृष्ण !!’ लु तपाईं आफै भन्नुस् त यस्तो अवस्थामा म के गरूँ… !

एक दिन सुत्ने बेलामा बुढीलाई माया गरेर भनेँ, ‘ए बुढी, तँ जतिखेर नि पद पद मात्रै भन्छेस्, आखिर तैँले पदमा के देखिस् हँ, जुन मैले देखिनँ भन् त ?’ ‘ए बुढा तिमी अन्धा छौ कि आँखा फुकालेर हिँड्ने गर्‍या छौ हँ ? सिरानघरे बाटुलीलाई देख्दैनौ, तिनको चमकचमक फुर्ति ? यो सबै उनको लोग्ने राजनीतिको ठूलो पदमा भएर हो । उनीहरूसँग पद छ, पैसा छ, पावर छ । यताउता जान पोजेरो छ । ढोकामा पालेदेखि भान्सामा भान्छेसम्म पैसा दिएर पालेका छन् । हप्तामा एक दिन पाँचतारे होटलमा डिनर गर्न जान्छन् । गरगहनाको त कुरै नगर्नु । जग्गा पनि सत्र ठाउँमा प्लटिङ गरेर राखेका छन् । सत्र पुस्तालाई पुग्ने मनग्गे सम्पत्ति कमा’का छन् । कता कता सुन्दै छु, उनीहरू त मङ्गल ग्रहमा पनि जग्गा खरिद गर्न लाग्दैछन् रे… !

म भन्छु, ‘हैट, हैन होला… यस्तो अकुत सम्पत्ति हुनेलाई त अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग र भ्रष्टाचार निवारण आयोगले बाँकी राख्दैन नि ।’
‘आ बुढा, वाहियात कुरा नगर, देखावटी नाम मात्र हो, अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग त । खासमा यसको नाम अख्तियार सदुपयोग अनुसन्धान आयोग हुनुपर्ने हो । जो भ्रष्टाचार गर्छ उसलाई उत्साह दिइरहेका हुन्छन् । ठूलाठूला घर-घरानियाँहरूको सम्पत्तिमाथि छानबिन भएको समाचार कहिल्यै सुनेका छौ ? हिजो फित्ते चप्पलमा सडक आन्दोलन गरेका उनीहरूलाई कहिल्यै भ्रष्टाचार गरेको आरोप लागेकाे छ र ? छैन नि । यो सब उनीहरूको पदको करामतले गर्दा भएको हो । भ्रष्टाचार निवारण आयोगको नाम फेरेर भ्रष्टाचार आवरण आयोग राख्नुपर्छ कि कसाे । खासमा भ्रष्टाचार निवारण आयोगको काम भ्रष्टाचार रोक्ने हो तर यहाँ लुकाउने काम गर्ने गरिन्छ । भ्रष्टाचारीलाई ढाकछोप गर्ने गरिएको छ । भन्न त छानबिन समिति बनाएका छौँ भन्छन् पनि तर के गर्नु छानबिन समितिका पदाधिकारीहरूले पो झन् रामवाणले समेत गर्न नसकेको चमत्कार गरिदिन्छन् । उनीहरूले भ्रष्टाचार नगरेको ठहर त गर्छन् गर्छन्, हुँदाहुँदै उनीहरू समेत आफैले आवरण फेरिसक्छन् । अनि पदको कुरा किन नगर्नु त… तिमी आफै भन त बुढा… ।

एसिड भन्दा चर्को बुढीको कुराले मलाई झ्वाम्म पोल्यो । घरमा टिकटकमात्र चलाएर बस्छिन् होली भनेको त देश विदेशको घटना, विचार, समसामयिक गतिविधिबारे पनि हेक्का राख्ने गर्दिरहिछिन् । एक छिन् टोलाएँ । काठमाडौं छिरेको यत्रो वर्ष भइसक्यो घर बनाउने त परको कुरा घडेरीसमेत खरिद गर्न सकेको छुइनँ । फेरि सँगै छिरेको साथीले काम गरेको पनि देख्दिनँ, उसले गगनचुम्बी हवेली ठड्याइसक्यो । आफ्नै निजी कारमा सरर डुल्छ । अझ घरमा महँगाे मूल्य पर्ने विदेशी कुकुर पनि पालेकाे छ । लवाइखवाइको त कुरै नगरौँ । दिनदिनै नयाँ नयाँ ठाउँमा गएको फोटो फेसबुकमा हालिरहन्छ । आफू चाहिँ मन लागिनलागी लाइक कमेण्ट गर्नु पर्‍या छ । पछि बुझ्दै जाँदा यी मित्र त राजनीतिक पार्टीको धुरन्धर कार्यकर्ता पो भइसकेका रैछ । कुकुरले आफ्नो मालिकको थुक चाटेजस्तै यिनी पनि थुप्रै मन्त्री, हाइप्रोफाइलका मान्छेहरूको थुक चाट्न सिपालु रैछ । औँसी पूर्णे जस्तै पार्टी बदलिरहँदा रैछ । कहिले राजावादीको पछाडि, कहिले प्रजातन्त्रवादी, कहिले लोकतन्त्र, गणतन्त्रवादीको अगाडि पछाडि लाग्दाेरैछ । गुप्तचर विभागमा काम गर्ने कर्मचारी जस्तै याे मित्र घरि यता घरि उता गरी देख्ने बुझ्नेहरूलाई नमज्जासँग छक्याएकाे रैछ ।

अलि अस्ति अफिसबाट डेरा फर्कने क्रममा खचाखच भएको गाडीमा चढ्न पुगेछु । बाटो उही खल्ड्याङखुल्डुङ । गाडी हल्लिनु स्वभाविक थियो । त्यस्तैमा खै कताबाट एउटी दिदीलाई छुन पुगेछु । रामराम मेरो त सातो नै खाइन् । भन्दै थिइन्, ‘ए भाइ पातलो कदका रहेछौ, आफ्नै हदमा बस । खराब नियतले आफ्नो हैँसियत देखाउन गाडीमा नचढ । तिमीहरू जस्तोलाई कसरी तह लाउनुपर्छ मजाले जानेको छु ।’ मैले रोक्दै ‘ए दिदी त्यस्तो होइन’ भन्न मात्र के लाग्दै थिएँ, ती दिदीको हात त मेरो घाँटीमा आइपुगिसकेछ । बिचरा त्यत्रो भिडमा मैले माफी माग्नै पर्ने भयो ।  दिदीले मेरो गिदी नै खल्बलाई दिइन् । शायद यिनी पनि कुनै न कुनै पद ओगटेर पो बसेकी होलिन् र त यत्रो आँट गरिन् । फेरि यहाँ महिलावादीहरू सशक्त भएर लागेको बेला आफू चुपचाप अशक्त भएर बस्नुमै वेश हुन्छ भन्ने ठम्याएँ ।

पदप्राप्तिको लागि मान्छेले जस्तोसुकै घृणित काम गर्न पनि तम्सिनुपर्छ । पदमा पुग्नको लागि चोर विधि अपनाउँदा को आफ्नो को पराई केही ठम्याउनै हुँदैन। उस्तै परे घुर्की देखाएर हुन्छ कि आफ्नै दाजुभाइलाई गोली ठोकेर हुन्छ पदप्राप्तिको बाटो पार गर्नै पर्छ । फेरि पदमा पुगेपछिे स्वभाव, चालढाल र ढङ्ग सबै नै बदल्नु जरुरी हुन्छ । देख्नेहरूले त भन्लान् ‘पदको चमत्कार, नैतिकतामाथि बलात्कार’ । तिनीहरूलाई के थाहा इमान्दारी भएर पदप्राप्तिको पथमा रथ दौडाउँदा सगरमाथा चढ्नु भन्दा पनि गाह्रो छ भनेर । अनि को लागोस् त यतापट्टि ।

वास्तवमा हो नै, राजनैतिक पदमा हुँदा के गर्न पाइँदैन ? सबथोक गर्न पाइन्छ । लाइन मिच्न पाइन्छ । कसैले प्रतिरोध गर्न खोजे तिनको घाँटी अँठ्याउन पाइन्छ । पैसा र पावरको त कुरै नगरौँ । कमिसन खानदेखि करछली गर्न पाइन्छ । ठेक्कापट्टा कुम्ल्याउनदेखि निर्दोष निम्छराहरूलाई महङ्गीले ढाड सुम्ल्याउन पाइन्छ । स्कूल, अस्पताल, अदालत, सरकारी कार्यालय, संस्थान, प्राइभेट कम्पनी सबैलाई आफ्नो मुठीमा कस्न पाइन्छ । नबन्ने र नहुने काम जबरजस्ती गर्न पाइन्छ । गैरजिम्मेवारी र लापरवाह हुन पाइन्छ । सबैभन्दा ठूलो काम संविधानकाे बेवास्ता गरेर गैरकानुनी काम गर्न पाइन्छ । नेपालको कानुन दैव जानून् भन्ने उखान त सबैलाई थाहा भएकै कुरो हो ।

तसर्थ पदमा हुनेलाई न कानुन लाग्छ न सतीको सराप नै लाग्छ । यो क्षेत्र स्वतन्त्र छ । यहाँ कसैको केही लाग्दैन । पदमा हुनेहरूको चमत्कार सृष्टिको चमत्कार भन्दा पनि भयानक छ । त्यसकारण पनि अब त मैले जेजसरी हुन्छ पदको पगरी गुँथ्नै पर्ने भयो ।

जे जस्तो नि गर्न छुट छ पदमा हुनेलाई
वास्ता हुन्न को को टुट्छ पदमा हुनेलाई
यो यस्तो ठाउँ हो, कसरी पो वर्णन गरूँ,
पैसा, शक्तिको एकजुट छ पदमा हुनेलाई ।

०००
रामेछाप, हाल काठमाडौं