नन्दलाल आचार्यतिन टुक्रा
१. कली अवतार
जम्ला हात गर्दा मात्र हुन्न । चाकरी–चाप्लुसीले मात्र पुग्दैन । द्रव्यदान गर्ने हिम्मत छैन भने ढोका नढकढक्याउँदै बेस हुन्छ । जति नून थपे पनि अलिनै रहन्छ । जति मिश्री घोले पनि तीतै रहन्छ । अनि, जति भर्न खोजे पनि हाकिमको झोला आधाको आधै रहन्छ । सुटबुट उसकै छ । मीठो–मसिनो थालीमा पर्छ । धाक–धक्कु र सोर्सफोर्स उसैले पालेको छ । तलदेखि माथिसम्म उसकै पहुँच छ । त्यसैले त ऊ हाकिम बनेको छ । कली अवतारको रूपमा जनमानसका साम्राज्य जमाउन सकेको छ । जम्ला हातको साटो कसैले एउटै हात उठाउन खोज्यो भने सुरुआतमा तलको कानून लागू गर्छ । धुलै चटाएर मात्रै छाडिदिन्छ । त्यो त्यत्तिले तह नलागे राष्ट्रको कानूनको सहारा लिन्छ । भएन भने माथिकहाँ लम्पसार पर्छ । त्यसले पनि समस्या समाधान नभए झोलितुम्बा बोकेर तोकिएको नयाँ जग्गामा सर्छ । र, आफ्नो निरङ्कुश रवैयालाई निरन्तरता दिइरहन्छ ।
२. एक प्रश्न
रगत बगाउँदा पुगेन । ज्यानै दिँदा मन बुझेन । एकएक गर्दै हजार–हजार मुटुहरू पड्के । सिउँदो पुछिने र भाग्य मेटिनेहरू गनिसाध्य भएनन् । उजाड वस्तीहरूमा लालुपाते र गोदावारी फुल्ने नामै लिएनन् । तिमी भने क्षेत्रीयता र जातियताको पछि लागि शोषकहरूको फेदमा मलजल पुर्याउँदै छौ । विर्सनुपर्ने इतिहासलाई पुनरावृति गर्न न्वारानदेखि सञ्चित बल झिक्दै छौ । शहिदको सरापले नपिर्ने, जलेको चिताले नपोल्ने, हैन तिमी त कस्ता–कस्ता ! बगेको रगतलाई चौलानी भन्न थालेछौ । ढलेको शरीरलाइरहरको नशाभन्दा रहेछौ । अँझ ‘इन्कलाब’का नारा फलाक्न भन्छौ । खेदाउनुपर्ने चुपचाप खेदिएपछि अब कुन उल्लू खेल खेल्दै छौ ? अब कसलाई खेदेर शासनको कुन तन्त्र ल्याउन चाहन्छौ ?
३. खर्च बाराना
तिमी आउँदा हर्र बासना आउँछ । नाकले पहिले थाहा पाउँछ । तिमी जाँदा आनन्द आउँछ । पहिले मनले ज्ञान पाउँछ । उपस्थितिमा मागको थुप्रो लाग्छ । अनुपस्थितिमा माग ठडिने त्रास हुन्छ । हुँदा पुर्याउनै गाह्रो छ । नहुँदा कहिले के–के पुर्याउनुपर्ने हो सोचेर मन अत्तालिन्छ । हुँदाभन्दा नहुँदै मन बढी घायल हुन्छ । तिम्रो मुस्कानैपिच्छको मैले दाम चुकाएको छु । तिम्रो बोलीपिच्छेको तिरो मैले तिरेको छु । कहिलेकाहीँ मेरो स्थानमा उभिएर हेर त ! चाराना कमाएर बाराना खर्च कसरी गर्ने ? भुँइमा पर्नै नपाएको तिम्रो बोलीलाई कसरी उत्तीर्ण गराउने ?
तपेश्वरी–१, उदयपुर
Subscribe
Login
0 Comments
Oldest









































