साइबर अपराध सम्बन्धी सचेतना सामग्री

दरका कुरा

रमाइलो गर्ने भनेकै बाँचुञ्जेल हो । आफू नमरी स्वर्ग देखिदैन । स्वर्ग देखेँ भनेर कोही आएको छैन । भोकै बसेर व्रत बस्नु सरासर मूर्खता हो । जानीजानी कसैले आफ्नो खुट्टामा बन्चरो हान्छ ? हान्दैन । हान्नु हुँदैन ।

Nepal Telecom ad

रामप्रसाद पन्थी :

दरको नाम, थर, गोत्र केलाउँदा यसको मूल अनेकार्थी शब्दका रूपमा फेला पर्दोरहेछ । एउटा शब्द दरले धेरै अर्थसँग घर गरेको रहेछ । व्यापारीको घरमा दरले मूल्य वा भाउसित नाता लाउँदो रहेछ । सिकर्मीसँग रहँदा ढोका बनेर ठडिँदो रहेछ । बलियोपनका लागि आड र तीजको खान्कीको बान्कीसँग मिलाउँदा पर्वको रूपमा गर्व गर्दोरहेछ ।

परिवर्तन हुनु संसार र संसारबासीको विशेषता हो । यहीँ परिवर्तनशीलताले ढुङ्गे युगको मान्छे रकेट युगमा आइपुग्यो । नाङ्गे युगबाट परिवर्तन हुँदै उत्कर्षता स्वरूप बुङ्गे युगमा आइपुग्यो । जसरी हुन्छ मानिसलाई अरु भन्दा भिन्न हुनु छ । न्याय गरेर होस् या हरेर, सत्य बोलेर होस् या पोलेर सफलताको शिखर चुम्नु छ । ऐश आरामका साथ देश देशान्तर घुम्नु छ ।

यथास्थितिवादी चिन्तनको दोहोलो काढेर अगाडि बढ्नु नै प्रगतिशील हुनु हो । परम्परागत मूल्यमान्यता ध्वस्त पारेर छोड्नु क्रान्तिकारी बन्नु हो । हामीले प्रगतिशील चिन्तनलाई आत्मसात् गर्दै क्रान्तिकारी भावलाई ऊर्जाशील बनाउनु पर्छ ।

संसार कहाँबाट कहाँ पुगिसक्यो ।भाषाका जगतमा अल्झिने र बल्झिनेहरूले खोइ कुरा बुझेको ? परम्परावादीहरूले भाद्र शुक्ल द्वितीयालाई दर खाने दिन तोके । दरलाई एक दिनमा सिमित राखे । हिजका पाखेहरूले एक दिनलाई मात्रै दर खाने दिन राखे भनेर आजको पुस्ता सिमित हुने कुरा रहेन । तीजका अघिल्ला रात स्त्रीहरूले खाने विशेष दरिलो भोजन भनेर स्त्रीहरूमा मात्रै दरलाई खुम्च्याइयो । स्त्रीहरू मात्रै दरिला हुने कुरा पक्षपाती छ । यत्ति मात्रै हो र ? तीजको अघिल्लो रात १२ः०० बजेभित्र शुद्ध शाकाहारी भोजन खाने भनियो । खीर, दूध, दही, घिउ, फलफूलमा सिमित गराइयो । तीजको दिन दिनभर पानी पनि नखाई व्रत बसाल्ने कुरा न्यायोचित छैन । यसरी भोकभोकै बसेर कतै व्रत हुन्छ ? यस्ता ढर्राका पछाडि लाग्नु सरासर गलत हो । दिनभर भोकै बस्दा रिङ्गटा लाग्दैन ? मान्छे चिलिम फर्कियो भने के हुन्छ ? तीज त पर्व हो । पर्वमा टन्न खानपिन गर्नुपर्छ । टन्न भुँडी भर्नु पर्छ । यसर्थ जमानामा लेखिएका शास्त्र, पुराणहरू संशोधन गरिनुपर्छ । शब्दकोशमा नयाँ अर्थ दरिनुपर्छ । आवश्यक परे आन्दोलन गरिनुपर्छ । देश र जनताको आन्दोलनबाट पटकपटक संविधान फेरिएका छन् भने नाथे सांस्कृतिक मान्यता यथावत रहनुपर्छ भन्ने छैन ।

विगत केही वर्षयता साउन सुरु भएसँगै तीजको रौनक सुरू भएका छन् । महिलाहरू हरिया चुरा र साडीहरूमा सजिने गरेका छन् । पार्टी प्यालेसहरूमा दर पाक्ने गरेका छन् । अर्थतन्त्र चलायमान भएको छ । कमाउनेहरूले कमाएका छन् । रमाउनेहरू रमाएका छन् । समाउनेहरूले समाएका छन् । जनचाहना अनुसारका गीतहरू घन्किने गरेका छन् । रसिकहरू गीत सङ्गीतमा भन्किने गरेका छन् । तीजले सबैलाई आनन्द दिएको छ । रमाइलो गराएको छ । माहोल तताएको छ । अनि पो तीज तीज जस्तो भएको छ ।

आफ्नो त साउन लागेदेखि घरको चुलो जलेको छैन । जुठा भाँडा दल्नु परेको छैन । भान्सामा रङ्सिनु परेको छैन । आहा ! तीजले कति सुनौलो वहार ल्याइदिएको छ ।

साउन के सुरू भएको थियो दर नखाएको दिन छैन । संघ संस्थाहरूको निम्तो मान्न भ्याइनभ्याई छ । दिनमै दुईचार वटा पार्टीमा सहभागी भइएकै छ । साथी समूह मिलेर ठाउँ ठाउँमा दर खान गइएकै छ । कहिले कसको पालो कहिले कसको पालो; पालो गरी गरी थरीथरीका दर दबाइएकै छ । घरका खानाले बिग्रिएको थुतुनाले फेरिने मौका पाएको छ । चिकन, मटन, बफ, पोर्क, बिफका परिकारहरूले भुँडी भरिएको छ । ह्विस्की, वाइन र वियरहरूको स्वादले जिब्रो समेत दङ्ग परेको छ ।

खाने कुराले मात्रै होइन लगाउने कुराले शरीरले सजिने मौका पाएको छ । शरीरका अङ्ग अङ्गहरूले गहना लाएका छन् । नयाँ नयाँ डिजाइनका पोसाक पाएका छन् । कपडा र गहना पसलहरूले ग्राहक पाएका छन् । तीजले गर्दा सबैका मनोकाङ्क्षा पूरा भएका छन् । यस कुरामा कुनै द्विविधा छैन ।

लेखकले आजै मात्र जमानाको नौलो अभ्यास देख्यो । तीजको तीन दिन अगाडि मादल घन्काएर भैली गीत भट्याउने युवा युवतीहरूको करामत भेट्यो । साउनदेखि तीज सुरू भएपछि भदौदेखि तिहार लाग्नु कुनै अनौठो विषय भएन । एक दिन मात्रै पर्व मनाउने पुरानो परम्परा आफैमा ठीक छैन भन्ने कुराको राम्रो उदाहरण हो यो । त्यसैले जसलाई जतिबेला जे तह पर्छ त्यो मान्न वा मनाउन दिनुपर्छ । मुस्किलले जमघट भएका बखत जे मन लाग्छ त्यो गर्न पाउनु पर्छ । चाडपर्व रमाइलाका लागि हुन् । मौका मिले मनाइहाल्नु पर्छ । कथाले मागे अनुसारको अभियन गर्नै पर्छ । अनि पो देशले कोल्टे फेर्छ । संस्कृतिले फड्को मार्छ । सांस्कृतिक रूपान्तरणबाट अग्रगामी छलाङ् मार्न पुरातनवादको झेंको झार्न वर्तमान पुस्ता अगाडि सर्नै पर्छ ।

मानिसले कमाउने के का लागि हो ? उत्तर सजिलो छ – रमाउनका लागि । रमाउन नै पाइएन भने कमाउनुको अर्थ छैन । रमाउने कसरी ? खाएर । लाएर । गाएर । बजाएर । नाँचेर । हाँसेर । आनन्दसित बाँचेर । हाम्रा पति, पत्नी, पुत्र र पुत्रीहरू परदेश कमाउन भनेर गएका छन् । उनीहरूले कमाएको धनमा घरमा रहनेहरू नरमाएर भयो ? यो हुनै सक्दैन । दुःख गरी कमाएको धनमा नरमाउने हो भने कमाउने मनहरू दुःखी हुन्छन् । रमाइलो गर्ने भनेकै बाँचुञ्जेल हो । आफू नमरी स्वर्ग देखिदैन । स्वर्ग देखेँ भनेर कोही आएको छैन । भोकै बसेर व्रत बस्नु सरासर मूर्खता हो । जानीजानी कसैले आफ्नो खुट्टामा बन्चरो हान्छ ? हान्दैन । हान्नु हुँदैन । त्यसैले वर्षैभरि तीज, दशैँ, तिहार मानौँ । रक्सी तानौँ । मासु हानौँ । यति कुरा त सबैले मानौँ । औँशी, पूर्णे, एकादशी जेसुकै होस् सपेटा तानौँ । सराद्धे गर्दा होस् कि किरिया बस्दा मन लागेको खाऔँ । लाऔँ । जीवन आफ्नो लागि हो । आफ्ना लागि बाँचौँ । कसले के भन्छ भनेर आफूलाई किन खुम्च्याउने ? मन लागेको गरौँ । सांस्कृतिक परिवर्तनको लागि आन्दोलनको शङ्खघोष गरौँ ।

दरका कुरा नितान्त मेरा निजी विषय होइनन् । घरघरका कुरा हुन् । जनजनले र मनमनले चाहेका विषय हुन् । मैले त विषयको उठान गरिदिएको हो । बाँकी तपाईंको जो विचार !

०००
रेसुङ्गा न पा २, तम्घास गुल्मी
२०८१।०५।१९

Subscribe
Notify of
guest

2 Comments
Oldest
Newest Most Voted
युगल बसेल
युगल बसेल
2 years ago

घर घरका दरका कुरा, कोर्ली र बहरका परस्परका कुरा,ठाउँ न ठहर बेमौसमी रहरका कुरा

Ramprasad panthi
Ramprasad panthi
2 years ago

धन्यवाद युगल सर

Nepal Telecom ad
चैतकाे बाँदर

चैतकाे बाँदर

रामप्रसाद पन्थी
दशैंसँगै रित्तिएकाे मन

दशैंसँगै रित्तिएकाे मन

रामप्रसाद पन्थी
सातामा विदा सात दिन

सातामा विदा सात दिन

रामप्रसाद पन्थी
ढाेग दियाँ

ढाेग दियाँ

रामप्रसाद पन्थी
झिङ्गे दाउ

झिङ्गे दाउ

रामप्रसाद पन्थी
मोबाइलको ठाँडो

मोबाइलको ठाँडो

रामप्रसाद पन्थी
2
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x