नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

तिमी पनि देवकोटा, म पनि देवकोटा । मैले लेखेको कविताहरू सुनेर कहिलेकाहीँ भन्ने गर्छन्, लक्ष्मीप्रसादजस्तै बनेस् है । तर तिम्रो औकातमा आउन सक्दिन नि म । तर पनि एउटै थर भएको मानिसले चर्चा पायो भने आफूलाई पनि फाइदा हुँदो रहेछ । यसो बेला बेलामा फाइदा त लिनै पर्यो, कसैले को पर्छ भनेर सोधे भनिदिन्छु, हाम्रा जिजुबा हुन् । पुर्खा एउटै हो रे । देवकोटा भएपछि पुर्खा एउटै भयो नि । गोत्र अर्को छैन के रे देवकोटाहरूको । मलाई आज देवकोटा हुनुमा तिम्रो नामले पनि गर्व लाग्छ, लक्ष्मी बाजे ।

कुरा काट्नेले त तिम्रा कुरा काटेकै छन् । नेपाल हो नि, सबैभन्दा धेरै जानेको भनेकै कुरा काट्न हो यहाँका मानिसहरूले । कुरा नकाटे खाएको पच्दैन यिनीहरूलाई । तिम्रो मुनामदनमाथि पनि यिनीहरूको डाहा छ, भन्छन् नेवारी कथा चोरेर आफ्नो बनायो बाठो बाहुनले । सक्नेले गर्ने त हो नि हैन र ? आज पनि तिमीले मुनामदन बचाइदिएर त उनीहरूलाई सम्झँदै तिम्रो कुरा काट्न पाएका छन् । अँ, कसरी लेख्थ्यौ बाजे तिमी ? तिम्रो दिमागमा कसरी आउँथे कुराहरू ? मलाई जान्न बुहत् मन थियो तर के गर्नु तिम्रो र मेरा जन्मने समय फरक पर्यो । तिमी अलि छिटो जन्मिएर ठिक गरेनौ बाजे ।

लक्ष्मी बाजे, मैले तिमीलाई धेरै पढ्न त सकेको छैन । मैले पढेको जति छु तिम्रो संघर्ष र मेहनतको म निकै प्रशंसक हुँ । तिमीले राणाहरूलाई मात खुवायौ । देशमा शिक्षाको बारेमा निकै चासो दियौ । नेपाली साहित्यमा देखै नपरेको महाकाव्य लेख्यौ । यी कुराहरूले आज तिमीलाई निकै माथि पुर्‍याएको छ । भन्नेले त भन्छन् नि, देवकोटोले कीर्तिपुर चाहिँ नहड्पेको भए हुने । तिमीलाई थाहा छ आज पनि कीर्तिपुरमा देवकोटाहरूलाई कोठा पाउन गाह्रो छ । त्यसैले त म कीर्तिपुर बसिन नि, काठमाडौँमा आएर बस्दा । अँ, त्यसमाथि म गोरखाली । हिजो पृथ्वीनारायण शाहले बिगारेको गोरखालीको छविमा देवकोटा थपएिपछि के पाउनु डेरा कीर्तिपुरमा ? तर पनि खेद छैन । मानिसहरू बुझदैनन् तिमीले शिक्षाको क्षेत्रमा गरेको विकास र दुरगामी सोचलाई ।

एकैछिन कीर्तिपुरतिरकै कुरा गरुम् न त । तिमीले विश्वविद्यालय खोल्दा त्यो राजनीतिको अड्डा बनोस् र त्यहाँबाट जन्मिने प्राध्यापकहरू कुनै न कुनै पार्टीको झोले भएर निस्कियोस् भन्ने चाहना थियो र ? पक्कै थिएन । हेर न बाजे आजकल कीर्तिपुरले प्राध्यापकभन्दा धेरै राजनीतिक पार्टीका झोलेहरू जन्माउँछ । तिम्रो आत्माले यही कारणले पनि शान्ति पाएको छैन होला है ? तिम्रो दुरगामी सोचलाई आजको प्राध्यापकहरूले यति बेकम्मा बनाए कि उनीहरू तिम्रो अस्तित्व जान्दैनन्, तिम्रो दुरदर्शिता मान्दैनन् । भाषामाथि नै बलात्कार गरेका छन् । भाषा बचाउने र सिध्याउने खेलले प्रतियोगिता गरिरहन्छ । तिमी बोल्दा नै शास्त्रीय छन्दको कवितामा बोल्न सक्ने मान्छे रे । यहाँका विदेशी मतियारहरू भाषालाई नै बलात्कार गरिरहेका छन् । भन न बाजे भाषामाथि नै बलात्कार गरेर हुन्छ ? तिम्रो आत्माले पनि पक्कै देखेको होला है लक्ष्मी बाजे यस्ता मतियारहरूको बिग्रिएको मति ।

बाजे, तिमीलाई यस दुनियाले पागल भने नि हैन ? तिमीलाई पागल भन्नेहरूले ठिके भनेका रहेछन् । तिमी त्यसरी पागल भएर नलेखिदिएको भए आज नेपाली साहित्य अपाङ्ग नै रहन्थ्यो । तिमीले लेखेकै कारण आज नेपाली साहित्यले के हो खण्डकाव्य ? के हो महाकाव्य भनेर चिन्न पाएका छन् । साहित्यमा तिमीले लेखेका कुराहरू आज पनि यहाँ कसैले अर्थ लगाउन सक्दैनन् । तिमीले नै भनेजस्तै तिम्रो शाकुन्तल महाकाव्यको मेलो फोर्ने मान्छे भेटाउन गाह्रै छ । हुन त यहाँ घमण्ड गर्नेहरू पनि छन् । आफूलाई म जति जान्ने कोही छैन भन्नेहरू पनि छन् र तिमीलाई सबै बुझेको छु भन्ने पनि छन् । मलाई त त्यस्तो लाग्दैन । तिमीलाई कसरी लाग्ला र त्यस्तो ? जे भए पनि तिमीले लेखेका कविता र निबन्ध सबैले आआफ्नै तरिकाले पढेका छन् र बुझेका छन् । आखिर तिम्रो पनि चाहना त्यही थियो भन्ने सुनेको थिएँ । मैले सुनेको कुरा ठिकै हो बाजे ? यो प्रश्न तिमीलाई सोध्न पाइनँ । त्यसैले तिमी छिटो जन्मिएर ठिक गरेनौ बाजे ।

मेरो बाजे आज यो लेख लेख्दा तिमीजस्तै मनगडन्ते भएर एउटै कुरामा सीमित नभई धेरैतिर छरिएर लेखेँ । तिमीले मलाई गाली त गर्दैनौ नि । तिमीले सिकाएका त हौ नि छरिएर लेख्न । जेहोस् तिमी र म भेट्न पाएनौँ । तिमी छिट्टै जन्मिएरमात्र नभएर छिटै स्वर्गे भएर पनि गल्ती गर्यौ बाजे । तर पनि तिमीलाई सदा श्रद्धा सुमन ।

०००
बारपाक सुलिकोट- ८, गोरखा