रामप्रसाद पन्थीपशु जिन्दगी पो जिन्दगी
मान्छेले जस्तो भाषा, धर्म, संस्कृति र परम्पराका नाममा राजनीति गर्दैन कसैले यहाँ । कसैको उक्साहटमा लाग्दैन कोही । जे छ त्यसमै सन्तोष छ । कसैप्रति आहारिस र डाह छैन । धन दौलतको कुनै चाह छैन ।
रामप्रसाद पन्थी :
महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटालाई देश दुनियाँले पागल बनायो । देवकोटाले आफू पागल नै भएको स्विकार गर्दै स्वघोषित सभ्य समाजलाई पागल बनाए । मान्छेको जुनीबाट मिच्छिएर हो कि ? भगवानसँग पुकारा गरे – “प्रभु मलाई भेडो बनाऊ ।” देवकोटाले मान्छेमा निस्सारता भेडामा जीवनको सार देखे । त्यसैले त प्रभुलाई निवेदन लेखेर भेडो बनाउन आग्रह गरे । देवकोटाको यस आग्रहप्रति मेरो पूर्ण समर्थन छ । समर्थन मात्रै होइन सोही विचार अनुसरण गर्ने विचारमा छु । फरक यत्ति हो देवकोटाको माग एकसूत्रीय खालको थियो । मेरो फरक छ ।
प्रभु ! मलाई भेडो नै बनाऊ भन्दिनँ । सजीव या निर्जीव जे बनाए पनि हुन्छ । स्थलचर नै हुनुपर्छ भन्ने छैन । जलचर या उभचर बनाए पनि हुन्छ । चौरासी लाख जुनीमध्ये मान्छे बाहेक जे बनाए पनि हुन्छ । कुनै आपत्ति रहने छैन । गुनासो गर्ने छैन ।
प्रभुहरूले चाहेपछि नहुने केही छैन । प्रभुहरू विभिन्न समयमा विभिन्न अवतारमा अवतरित भएका धेरै कथाहरू सुनेको छु । प्रभु केवल मनुष्य रूपमा मात्रै प्रकट हुनुभएको त थिएन नि ? मत्स्य, वराह, कुर्म, नरसिंह आदि अनेक रूपमा प्रकट हुनुभएको थियो ।
प्रभु ! कलीको प्रभावले हो या ज्ञानको अभावले ममा वैराग्य उत्पन्न भएको छ । म सत्यलाई असत्य भन्न सक्दिनँ । असत्यको समर्थन गर्न सक्दिन । जस्तो देख्छु त्यस्तै लेख्छु । कसैले घोषणा गर्दैमा गाईलाई गधा र गधालाई गाई मान्न तयार छैन । काला छन् भन्दैमा काग र कोइली एउटै हुन् भन्न मेरो बुद्धिले दिँदैन ।
प्रभु ! यो संसार केवल ठगहरूको कब्जामा छ । ठगिएकाहरूलाई आफू ठगिएको समेत पत्तो छैन । विभिन्न वर्ग र रङ्गका ठग सम्प्रदायको इन्द्रजालमा परेपछि कसले उन्मुक्ति पाउन सक्थ्यो र ? चक्रव्यूहमा फसेका अभिमन्यूको नियती बाँचिरहेछन् यहाँ निमुखाहरू । यहाँ को मात्रै ठगिएको छैन ? ठगहरू नै एक आपसमा ठगिएका छन् भने अरूको के कुरा ? पाउडर घँसेर ठग्नेहरू यही छन् । खरानी घसेर ठग्नेहरू छन् । गेरू बस्त्र लगाएर ठग्नेहरू यहाँ छन् । बस्त्र नै नलगाई ठग्नेहरू पनि छन् । छोराछोरीले बाआमालाई पतिले पत्नीलाई, पत्नीले पतिलाई, दाइले भाइलाई, भाइले दाइलाई, दिदीले बहिनीलाई, बहिनीले दिदीलाई जसले सक्छ ठगेकै छ । लुटेकै छ । परिवारभित्रै ठगिएको छ भने बाहिर बाँकी रहन्छ ?
कुनै बेलाको कुरा सुनाउँछु प्रभु ! जुन समयमा सत्य, न्याय र अहिंसाको चर्चा हुन्थ्यो । त्यसताका एउटा गुरु आश्रममा धेरै चेलाहरू थिए । चेलाहरूमध्ये एउटा अलिक चतुर स्वभावको थियो । गुरूप्रति ओठेभक्ति देखाउन अत्यन्तै सिपालु । गुरूको सेवामा हरपल लागिरहन्थ्यो । अरूको विषयमा खास चासो राख्दैनथ्यो । जीवनको अन्त्यकालमा गुरूले आफ्नो विरासत कायम राख्ने गरि उसलाई जिम्मेवारी प्रदान गर्न खाेजे । उसले गुरूआज्ञा पालना गर्ने प्रतिबद्धता जनायो । गुरु परमधाम गए । उसले आश्रम चलाउन थाल्यो । दिनहरू बित्दै जाँदा आफूलाई गुरूकृपा रहेको र ध्यानमा रहँदा गुरूआज्ञा प्राप्त भएको भनी आफ्ना साथी, शिष्य, चेलाचपेटा र भक्तजनहरूमा अत्यन्तै गहिरो प्रभाव पार्या । जसका कारण सबैजना सबथोक सुम्पिन तयार भए । तन, मन, धन गुरूमाथि अर्पण गर्नुमा कुनै सन्देह कसैमा रहेन ।
दिनहरू बित्दै जाँदा साधु समाजले धर्म सापेक्ष राष्ट्र घोषणाको आन्दोलन छेड्यो । आन्दोलन उत्कर्षमा पुग्दै गर्दा नेतृत्वलाई आरोप लाग्यो – “आफ्नै गुरूलाई मन्द विषको प्रयोग गरी परमधाम पुर्याउने नेतृत्व स्वीकार्य छैन । धर्मको खोल ओढेर धन कुम्ल्याउनेदेखि सावधान । एक नारी ब्रह्मचारी भन्दै घरकीलाई थारी र बाहिरकीलाई भारी बनाउने व्यभिचारी ठग महाराजलाई कालो मोसो नदली कहाँ छोडिन्छ र ?”
राम ! राम ! राम ! यस्तो सुन्नुपूर्व किन बहिरा नभएका यी कान ? साधु सन्त जागेपछि रामराज्य बन्ला भन्ने आशा थियो । त्यो पनि हरायो । त्यसैले त होला बुढापाकाले, “जुन जोगी आए पनि कानै चिरेका” भनेको । आजभोलि सुन्छु यस्तै केही बाबा महाराज र माता महारानीहरूका कारण धर्मप्रति सर्वसाधारणको विश्वास टुट्दै गएको छ । यहीँ बाहनामा विधर्मीले ठग्दै गएको छ । लुट्दै गएको छ ।
प्रभु ! अलिकति धर्मको डर थियो मान्छेमा । त्यो पनि समाप्त भयो । शिष्टाचारमाथि पापाचार भारी भयो । यहाँ त खान्न खान्न लोकाचार खान थालेपछि डोकाचार भयो । समाजकल्याण र मानवकल्याणका नाममा चन्दा र दान झ्वाम् कि झ्वाम् भयो । यी सब टुलुटुलु हेरर बस्नु भन्दा पशु भएर घाँसमा चर्नु जाती । अरू कसैको आहारा भएर मर्नु जाती । अर्को जन्म हुन्छ हुँदैन थाहा छैन प्रभु ! यसै जन्ममा पशु बनाऊ । भो भैगो पुग्यो अब मान्छे नबनाऊ ।
आहा ,क्या आनन्द छ प्रभु ! पशु हुनुमा । कोटी कोटी प्रणाम छ प्रभु यहाँलाई । मलाई पशु बनाएकोमा । मेरो पुकारा सुनेकोमा ।
सुन ए मान्छे ! म पनि तिमी जस्तै पहिले मान्छे थिएँ । प्रभु कृपाले आज पशु भएँ । गर्व छ मलाई पशु भएकोमा । हाम्रो पशु समाजमा हिंस्रक पशुहरू मान्छे जस्तो हिंस्रक छैनन् । आततायी, क्रुर र निच छैनन् । आहाराका लागि सिकार गरे पनि सङ्ग्रह गरेर भोलिलाई साँच्दैनन् । बिना प्रयोजन कसैमाथि प्रहार गर्दैनन् । सबैले प्रकृतिलाई माता मानेका छन् । आकाशलाई छानो ठानेका छन् । धरतीलाई घर जानेका छन् । यहाँ कसैले गोली हान्दैन आफन्तमाथि । बम पड्काउदैन आक्रोशमा । सबै आफ्नो सीमामा रहेका छन् । उल्लङ्घन गर्दैन कसैले मर्यादा । मान्छेले जस्तो भाषा, धर्म, संस्कृति र परम्पराका नाममा राजनीति गर्दैन कसैले यहाँ । कसैको उक्साहटमा लाग्दैन कोही । जे छ त्यसमै सन्तोष छ । कसैप्रति आहारिस र डाह छैन । धन दौलतको कुनै चाह छैन । रोजगारी या बेरोजगारीको चिन्ता छैन । नागरिक वा अनागरिकको ताप छैन । राहदानीको भुटो छैन । न कुर्चीको टन्टा छ । न पदको सूर्ता छ । हाम्रो पशुसमाजमा सबै वर्ग फुक्काफाल छ । स्वतन्त्र छ । गणतन्त्र यहाँ पनि छ । जसका लागि कुनै आन्दोलन, क्रान्ति वा विद्रोहको आवश्यकता कहिल्यै परेन । यहाँ पनि गाँस छ । बास छ । अनि सहबास छ । मैथुन चलेको छ । घरजम बसेको छ । जबर्जस्ती करणीको मुद्दा कसैले खेप्नु परेको छैन । सम्बन्धविच्छेद सुन्नु परेको छैन । न घर महलको लिप्सा छ । न गाडी, साधनको आवश्यकता । यहाँ सत्ता दाउपेचको हानथाप पनि छैन । यहाँ त प्रकृति प्रदत्त संविधानलाई सबैले पालना गरेका छन् । जुन लिखित पनि छैन । संशोधनीय पनि हैन । आहा ! यस्तो पो जिन्दगी ।
प्रभु ! पशु भएपछि मलाई कुनै चिन्ता छैन । तनाव छैन । डिप्रेशनको गोली खानु परेको छैन । थाइराइड, ग्याष्ट्रिक, प्रेसर र सुगरले सताएको छैन । कसैप्रति आश छैन । निराशा पनि छैन । म जे छु ठीकै छु । पशु हुनुमै आनन्द छ । पशु भएपछि लाग्न थालेको छ; पशु जिन्दगी पो जिन्दगी ! थुक्क मान्छे तेरो के जिन्दगी ?
०००
२०८१ भाद्र २२
रेसुङ्गा न पा २, गुल्मी
घरकीलाई थारी अन्तकीलाई भारी बनाएको होइन कि बेत बसेकीलाई थारी, पट्ठीलाई भारी बनाएको होला।😉