नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

हरिशंकंर परसाईं :

व्यङ्ग्यानुवाद : रमेश समर्थन

‘भारतीय बनिया संस्कृति’ एउटा छुट्टै संस्कृति हो । यस संस्कृतिको लक्षण के हो भने कुनै पनि विषयमा मानिसको मनमा पहिले आउने विचार भनेको यसमा म कहाँ, कसरी र कतिसम्म बेइमानी गर्न सक्छु भन्ने हो ।

मानिसहरूलाई सम्झना हुनुपर्ने हो, एकपटक भारतीय बनियाहरूले मलायालाई पहिले राम्रो आलस देखाएर पछि नराम्रो आलस पठाएका थिए । यसमा ठुलो बदनामी भएको थियो । एकपटक इजिप्टसित पनि राम्रो सामानको मूल्य गरेर बोरामा माथिमाथि राम्रो माल र भित्र ढुटो भरेर पठाएका थिए ।
अहिले एउटा घटना अर्को भएको छ ।

एउटा निकै चलेको र नामी होटेलमा रुसी दूतावासका सांस्कृतिक सचिवलाई राखिएको थियो, प्रतिदिन रु.१५ मा । दुई दिन बसेर जाने वेलामा उनले बिल माग्दा उनलाई रु. ४५को बिल थमाइयो । उनले यो रु.४५ कसरी भयो भनेर सोध्दा भनियो, ‘तपाईंले त तीन दिन अडिने कुरो गर्नुभएको थियो । त्यसैले तीन दिनकै पैसा लिएको हो ।’ उनले दुई दिन बसेर तीन दिनको पैसा तिर्नु त गलत हो नि भनेपछि भने तत्कालै रु.३०को बिल बनाएर दिए ।
पहिलो बिललाई च्यातेर होटेलको अधिकारीले फ्याँक्यो तर त्यो रुसी भाइले टिपे ।

अनि उनले त्यसमा दुई दिनको नै रु.४५ लगाएको हिसाब देखे । अनि उनी निकै रिसाए र भने, ‘‘तिमीले दिनको कति पैसा लिनुपर्ने हो, त्यो लेऊ तर बेइमानी नगर । भन त हामी त विदेशी हौँ नि । अब हामीले तिम्रो संस्कृति र चरित्रबारे कस्तो धारणा बनाएर जाने ?’’

जे होस्, ती रुसी भाइलाई ‘यो भारतीय बनिया संस्कृति हो’ भनेर सम्झाइएको थियो र भनिएको थियो यो भारतको आम जनसंस्कृति भने होइन । भारतको जनसंस्कृति त उनले त्यति वेला देखेका थिए जति वेला नौकाविहारपछि उनले बोटेहरूलाई रु.५ दिँदा उनीहरू ‘तपाईं त हाम्रा पाहुना पो हुनुहुन्छ । हामी तपाईंसित कसरी पैसा लिन सक्छौँ ?’ भन्दै फर्काएका थिए ।

०००
यो लघु रचना ‘परसाई रचनावली’४ को ‘शर्मनाक’ शीर्षकबाट अनुवाद गरिएको हो ।