हरिशंकर परसाईंसामाजिक न्याय मन्त्रीलाई ज्ञापनपत्र
कोही सविता चोर र कोही कविता चोर ! कोही रोटी चोर त कोही धोती चोर ! कोही चेन चोर र कोही पेन चोर ! कोही भोट चोर र कोही नोट चोर ! कोही सरकारी सम्पत्तिमा हात सफा गर्दैछन् त कोही सरकारमा !

अनुवाद : व्यङ्ग्याचार्य
सम्माननीय सामाजिक न्यायमन्त्रीज्यू,
सादर नमस्कार !
विषय ः सामाजिक न्यायका लागि ज्ञापनपत्र !
महोदय,
यस ज्ञापनपत्र मार्फत हामी हाम्रो दिनानुदिन बिग्रदै गएको अवस्थामाथि तपाईहरुको ध्यानाकर्षण गराउन चाहन्छौं । खै, तपाइँ बाहेक अरु कसैलाई आफ्नो दुःख सुनायौं भने उसले अरुको थुक उघाएर हामीमाथि नै थुकिदिन्छ ।
महासय ! तपाईंले यस समाजमा स्याल, गिद्ध, काग, सर्पलाई सामाजिक न्याय प्रदान गर्ने महान् नियतले धेरै कल्याणकारी योजनाहरू लागू गर्नुभएको छ । यसका लागि उनीहरूको तर्फबाट पनि हामी हृदयदेखि नै धन्यवाद ज्ञापन गर्दछौं ।
विगतको समाजमा हामी सबै आ-आफ्नो क्षेत्रका चर्चित चोरहरू धनी थियौँ भन्ने कुरालाई हामी खुला मनले स्वीकार गर्छौँ । हामीलाई आफ्नो जात खुलाएर भन्न लाज लाग्दैन । हामी जो हौं, चरम राष्ट्रविरोधी भएर हरेक पाइलामा आफ्नो जात लुकाएर चौबीस घण्टा टिभीमा अनुहार लुकाउनेहरूमध्येका हामी होइनौं । ठूला चोर भएकाले इमानदार मानिसको भेषमा बस्नेहरूमध्ये हामी पनि होइनौं । के हुन्थ्यो यो मन्त्रीज्यू ! जात लुकाइरह्यौं भने लुकाएर राखौं । को कुन जातको हो वा होइन, जनतालाई सबै थाहा छ । हाम्रो डरले मात्र उनले खुलेर केही बोलिरहेका छैनन् ।
माननीय मन्त्रीज्यू ! हामी त्यो चर्चित जातका हौं जसको नाममा हजारौं लाख पुरस्कार दिइएको छ । तर, त्यसबेला समातिएन भने हामी आउने थिएनौँ । हामीलाई पक्रनेहरूले हामी तपाईलाई पक्रन आउँदैछौं भनी बताउँथे । कृपया ! हाम्रो लागि कतै जानुहोस् भनेर पूर्वजानकारी हामीलाई पठाए । अन्त्यमा नाक जोगाउन पुलिसले हाम्रा एकजनालाई पक्रेर जनतासामु हाजिर गथ्र्यो । कुनै समय समाजमा हाम्रो नाम गुन्जिन्थ्यो । पाँच बज्नेबित्तिकै प्रहरी चौकी नजिकका पसलहरूले पनि डराएर नोकरहरूलाई भन्थे- पाँच बजिसक्यो ! पसलको शटर छिट्टै तान, नत्र चोर आउँछन् ।
तर कसैको जवानी र कथा सधैं उस्तै रहँदैन, होइन मन्त्रीज्यू ! हरेक बिहान धेरै गर्वका साथ उदाउने सूर्यले लाख नचाहेर पनि साँझ परेपछि शिर झुकाउनु पर्छ । तर युवावस्था गुमाएर पनि हामीले हाम्रो युवा शक्तिलाई लामो समयसम्म जोगाएर राखेका छौं । आजसम्म समातिएन भने समातिएन ।
तर अब हामी चाहँदैनौं कि युवावस्थामा धेरै चोरी गरेर पनि कलङ्क नलागेको, अब यो उमेरमा आएर थोरै भए पनि निधारमा कलङ्क लागोस् । त्यसैले पनि इज्जतका साथ चोरीको कारोबार बन्द भइरहेको छ । तर यसको अर्थ हामी र हाम्रो चोरी गर्ने चलन पुरानो भइसकेको छ भन्ने बुझ्नु हुँदैन । चोरीको नयाँ प्रविधि डिजिटल चोरीको युगमा आवश्यकता अनुसारको प्रविधिले पनि हामी सुसज्जित छौं । हाम्रो व्यवसाय सबै व्यवसायहरू मध्ये एक मात्र व्यवसाय हो जसमा यसले मर्ने बेलामा पनि अद्यावधिक गर्न माग गर्दछ । कसलाई थाहा छ, मैले मेरो अर्को जीवनमा पनि यस्तै व्यवसाय सुरु गर्नुपर्ने हुन सक्छ ।
उत्तम दाजु ! त्यहाँ धेरै थोरै सामाजिक कार्यकर्ताहरू छन् जसले आफ्नो व्यवसाय बन्द गर्दैछन् । जुन गर्वका साथ उनीहरूले आफ्नो व्यवसाय सुरु गरिरहेका थिए । हामी ती थोरै औंलाहरूलाई सम्मान गर्ने केही अभिजात वर्गमध्ये एक हौं । नत्र यहाँ सबैले गर्वका साथ व्यापार सुरु गर्छन् तर लाखौंको जुत्ता खाएपछि मात्रै व्यवसाय बन्द गर्छन् ।
हुन्छ सर ! तपाईं मलाई भन्नुहोस् के वर्षौंको मरेको नैतिकता वरिष्ठ भएपछि अचानक ब्युँझन्छ ? हाम्रो समुहका धेरैले भन्नु परेको छ कि यो सब उनीहरूसँग भइरहेको छ, थाहा छैन कसरी ? पुराना दिनहरू सम्झेर लोहारको कोठरीतिर खुट्टा हिँड्यो भने बिना कारण हरिद्वारतिर घुम्छ ।
अब जहाँसम्म कानुनको सवाल छ, न त पहिले कानूनसँग डराएको थियौँ, न अहिले डराइएको छ । किनभने हामी जान्दछौं कि कानूनले लामखुट्टेलाई मात्र पासोमा पार्छ । कानूनले त गोहीलाई इज्जतका साथ सीमा पार गराउँदै आएको छ ।
माननीय मन्त्रीज्यू ! समाजमा चोर को होइन र ? तर हामी मान्दैनौं । यो राम्रो कुरा हो कि हामी छौं, हामीले यसलाई स्वीकार गर्नु हुँदैन । स्वीकार गर्न थालियो भने धेरै दोष लाग्दैन, आत्म-चेतन हुनेछ । अनि जब आत्मबल हुन्छ, स्वीस बैंकमा करोडौंको कीर्ति, इज्जत, बंगला, गाडी राखेर पनि मनमा आत्महत्या गरे जस्तो लाग्छ । त्यसो भए पनि, आत्महत्या आफैं विरोधाभासी हुनेछ ।
आदरणीय मन्त्रीज्यू ! सबैजना आफ्नो जीवनमा कहीं न कहीं चोर भएका छन् । तिनीहरू कोही शरीरका चोर, कोही मनका चोर । जो तन मनका चोर होइनन्, उनीहरू पक्कै धनका चोर हुन् । जो यहाँ सन्त बनेर घुम्छन्, उनीहरूलाई पनि एकान्तमा सन्त भन्न डर लाग्छ । यो समाज विभिन्न प्रकारका प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष चोरहरूले भरिएको छ । हाम्रो शालीनता मात्र थियो कि हामीले सिधा चोरहरूको बाटो रोज्यौं । यहाँ कोही कर चोर त कोही खाजा चोर ! कोही पानी चोर र कोही युवा चोर ! कोही रंग चोर र कोही व्यङ्ग्य चोर ! कोही निर्दोष चोर र कोही कथा चोर ! कोही सविता चोर र कोही कविता चोर ! कोही रोटी चोर त कोही धोती चोर ! कोही चेन चोर र कोही पेन चोर ! कोही भोट चोर र कोही नोट चोर ! कोही सरकारी सम्पत्तिमा हात सफा गर्दैछन् त कोही सरकारमा ! विश्वास गर्नुहोस्, जसको अलिकति पनि हात छ, ऊ कतै न कतै चोर पक्कै छ ।
आफ्नो पालामा जति नै इमान्दारीपूर्वक काम गरे पनि ठाउँ छोडेर कपाल, दाँत, नङ, नेता, चोर, बूढो सिंह कतै इज्जत पाउँदैनन् भन्ने थाहा छ ।
हामी खुलेर स्वीकार गर्छौं कि हामीले हाम्रो युवावस्थामा चोरी गरेका थियौं ! सबै चोरीकर्म इमानदारीसँग गरियो ! तपाईंले आफ्नो हृदयले गर्नुभयो ! संविधानको शपथ ग्रहण पछि सबैलाई यता उता खुवाउन थालियो । कसैलाई खान खुवाउन नगरी, कम्तिमा सडकबाट एक इँटा पनि उठाउने प्रयास गर्नुहोस् । ती दिनहरू हाम्रा युवावस्थाका थिए । अहिले हाम्रो युवावस्था गएको छ । मनमा त्यति फोहोर पनि बाँकी रहेन कि हिम्मतका साथ निर्लज्ज भएर हात हाल्न सकोस् । आजसम्म चोर भएर समाजमा धेरै बाँचे । अब हामी पनि समाजमा सम्मानजनक जीवन बिताउन चाहन्छौं । र यो हरेक युगको तितो सत्य हो कि जब बाबा ठूला हुन्छन्, तब उनका छोराछोरी, धेरै जन्माएकी पत्नी, श्रीमती पनि ऊबाट टाढिन्छन् । जीवनभर गरेको भए पनि उनीहरूको लागि मात्र किन नगर्ने !
समग्रमा भन्नुपर्दा, अरू सबैजस्तै हाम्रो बाँकी जीवन सम्मानपूर्वक बाँच्नका लागि हजुरले पनि जतिसक्दो चाँडो ज्येष्ठ चोर निवृत्तिभरण प्रणालीको व्यवस्था गरिदिनुहुन अनुरोध छ, ताकि सामाजिक अन्यायमा परेका हामी सबैलाई जीवन, कम्तिमा यो ढल्किरहेको उमेरमा, अलिकति सामाजिक न्याय पाएपछि, हामी आफ्नो टाउको उठाएर सम्मानपूर्वक चोरी गरेरै बाँच्न सक्छौं ।
धन्यवाद,
तपाईंको क्षेत्रका सबै वरिष्ठ चोरहरूको नाम र हस्ताक्षर ।
०००
साहित्य कुञ्ज, अङ्कः २२३, फेब्रुअरी २, २०२३ बाट अनुदित
Subscribe
Login
0 Comments
Oldest
































