नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

गन्ध ठूला ठालुको त हुन्छ हुन्छ मुला र आलुको पनि हुन्छ । बाँदर, ढेंडु, स्याल र भालुको पनि हुन्छ । अक्षता अबिर केशरीले बेसरी पुजेपछि गन्ध शालीग्रामको पनि हुन्छ । पुज्दै ढोग्दै पुज्दै ढोग्दै गरेपछि हर शालीग्राम पशुपति जस्तै प्रसिद्ध हुन्छन् र महकाउँछन् । त्यसो त गन्ध हर प्राणीमा निहित हुन्छ । गन्ध सालीको मात्र होइन सालाको पनि हुन्छ । गन्ध घण्टको रालाको र छालाको पनि हुन्छ । गन्ध गोरा अनि कालाको पनि हुन्छ । गन्ध सुनका बालाको, टालेका टालाको र मान्छेका चालामालाको पनि हुन्छ । सरदर सालाखालामा गन्ध हरवस्तुको अस्तुमा हुन्छ । गन्ध हिउँमा, मान्छेका जिउमा र नौनी घिउमा पनि हुन्छ ।

गन्ध जिउँदो चल्दोबल्दोमा मात्र होइन मरेकामा पनि हुन्छ । जिउँदोको गन्धलाई मान्छेले टेर्दैनन् तर मरेकाको गन्धसँग मान्छे औधी नै डराउँछ । जेहोस् गन्ध कोठाकोठा, चोटाचोटा लोटालोटामा पनि हुन्छ । गन्ध मेलफिमेल हुँदैन नपुसंक र नजाति हुन्छ । यो एकदेशको मात्रै एकलौटी हुँदैन । सबै देशको सार्वजनिक हुन्छ । फलफूलको भए वरिपरि र मान्छेको भए डाँडापारी पनि फैलिएको हुन्छ । त्यसैले त पौरखी पाखुरा सर्वत्र महकाइ रहेका हुन्छन् । जसरी बोटविरुवा फलफूलले गन्ध सुगन्ध आफै उत्सर्जन गर्छन् त्यसैगरी पौरखी जाँगरिला मानवले पनि आफ्नो बासना सुगन्ध आफैले उत्सर्जन गरेर बिसर्जन गर्न सक्नुपर्छ । असल आत्मा, मनमुटु भएकाहरूले सुगन्ध र सत्गुण ग्रहण गर्छन् । उत्तम कर्मले उत्तमगति प्राप्त गर्न असल आत्मासँग लुटुपुटु हुँदै आफ्नो सौन्दर्य पराग छोड्न सक्नुपर्छ । हरेक तह र तप्काका गन्धधारी र गन्ध पारखीहरूले अनुशरण र आत्मसात् गर्नसके मात्र सार्थक जुनी हत्याउन सकिने कुरा पत्याउन गारो नपर्ला ।

गन्ध पत्ता लगाउने सबैभन्दा निम्सरो प्राणी हो मान्छे । यसले आफ्नै गन्ध पनि छुट्याउन सक्दैन । आमा बुबा लोग्ने स्वास्नी छोराछोरी, साथी कसैको गन्ध पनि एकिन रूपले ठम्याउन सक्दैन । गन्ध ठम्याउन सक्ने थियो भने आफ्ना मान्छे सन्तान दरसन्तान हराउँदा, बेपत्ता हुँदा वा भिडभाडमा गन्ध सुँगेर नै पत्ता लगाउन सक्ने थियो । किन कुकुरको शरण पथ्र्यो र ? मान्छेले गन्ध थाहा पाउँछ तर कुकुरले जस्तो ठ्याक्क ठम्याउन सक्दैन । तैपनि मान्छेले आफूलाई उधुम बुद्धिमानी ठानी रहेको हुन्छ । हो हुन त मान्छेले बुद्धि विवेककै कारण पृथ्वी छोडेर आकाशतिर हानिएको छ । पातालतिर तानिएको छ । तन्किन मिलेसम्म तन्किएको छ र खुम्चिन मिलेसम्म खुम्चिएको पनि छ । ज्ञानका र ध्यानका मामलामा अब्बल भए पनि गन्ध सुँगाइका विषयमा कुकुरभन्दा कैयौ गुणा पछाडि छ मान्छे ।

मान्छेले सजिलै पत्ता लगाउने गन्ध सीमित छन् त्यसमा ट्वाइलेट छुटेको, मकै भुटेको, वेश्यावृत्ति स्थल, भ्रष्टाचार, ठगीधन्दा बाहेक न कुटेको चाल पाउँछ न लुटेको । सारै भएपछि सडिएको सिनुपनि पत्ता नलगाउने त होइन । श्रीखण्ड, रातकी रानी, भट्टीखानी, गोदावरी, जाहीजुही, सयपत्री, फलफूल, बोटविरुवाका गन्धहरू नाकैमा ठोक्किन आएपछि ग्रहण गर्छ तर एकिन गर्ने कामका लागि चाहिँ मान्छेले कुकुरलाई नै पण्डित मान्नुपर्छ । जाल झेलमा मान्छे अगाडि भए पनि गन्धमा चाहिँ फेल नै हो । त्यसमाथि पनि महिलाको तुलनामा पुरुषको नाक निकै बोधो साबित भएको छ । तै पनि पुरुष नाक उज्याउँदै मजस्तो कोही छैन भन्दा उधेक लागेर आउँछ । के गर्नु सृष्टि चलाउनै पर्‍यो र हिम्मत नहारी गन्धे अनुसन्धानमा अहोरात्र खटिरहेको हुन्छ । त्यसैले नै होला आफूलाई चलाख साबित गर्न छेउमा बसेका मान्छेतिर फर्किएर नाक थुन्दै भन्ने गर्छन् “पाद्यो, डकार्‍यो, मरिन्छ कि के हो छेउमा बसिसक्नै भएन” ।

हरेक पशुले खानु हुने र नहुने गन्धले छिनोफानो गर्छन् । कुकुर त गन्ध ठम्याउनमा विश्वमै राजा नै मानिन्छ । राजाले आफू अत्यन्तै उपयोगी हो भन्ने कुरा चाल पाएर नै तानाशाह शासन लाद्छन् । धन्न कुकुरले आफूमा विश्वले मानेको गन्ध ठम्याउने खुबी छ भन्ने कुरा बुझ्दैन र मान्छेले खटाएर दिएको कुपुकुपु खाएर बसेको छ । थाहा पाउँथ्यो भने कुकुरले खटाएर दिएको मान्छेले खानु पथ्र्यो होला । धन्न गन्ध सुँगेर नै होला । यसले मान्छेलाई संगत गर्न लायक प्राणी ठान्यो र सन्तान दरसन्तान मान्छेकै मजेरीमा पैदा गर्ने गर्छ । कुकुरको गन्ध सुगेर हरेक क्रियाकलाप चाल पाउने कुरासँग मान्छे मन्त्रमुग्ध छ ।

मरेको, मारेको, तारेको, खारेको, झारेको आको, गाको, खाको, लाको, धाको, सबै कुरा गन्धकै अनुमानमा छिनोफानो गर्छ । हरपल नाक नचाइराख्नुको मूल कारण नै त्यही हो । जसले बढी नाक नचाउँछ त्यसले अर्काको गोप्य कुरा पत्ता लगाउँछ भन्नुको मूलार्थ यही रहेछ । मान्छेलाई जस्तै कुकुरलाई पनि विरह लागेर घर छोड्दा ठाउँठाउँमा तुक्र्याउँदै हिँड्नुको कारण चाहिँ गन्ध सुँग्दै घर फिर्न सजिलोका लागि यो प्रविधि अपनाएको हो । हरेक व्यक्तिको छुट्टाछुट्टै गन्ध चाल पाउँछ कुकुरले । नयाँ नौलो गन्ध नाकमा ठोक्किने वित्तिकै कुकुरले भुकेर आफ्नो धर्म निर्वाह गर्छ । आवश्यक परे धारिला दाँत र नङ्ग्राका मद्दतले सजाय पनि दिन्छ । चरा पशु जसले भाषा बुझ्न सक्दैनन् तिनले गन्ध राम्रोसँग बुझ्छन् ।

नाकका माध्यमद्वारा गन्धका मद्दतले प्राणीले कुहेको, सडेको, डढेको पत्ता लगाउँछ । त्यस मामलामा सबैका नाकलाई धेरै धेरै धन्यवाद । अहिले आधुनिक जमानामा मान्छेका शरीरमा मयल हुने नहुने सराबरी हुन्छन् । जाँगरले साथ दिए मयल पखाल्छन् अल्छी लागे त्यो जाबो मयल त हो कति भारी हुन्छ र बोकेरै हिँड्छन् । भैँसीलाई किन सिङको भारी हुन्थ्यो र ? तर पनि त्यस प्रकारको दुर्गन्धले गर्दा दोस्रो पक्ष सुकिला मुकिला नाकधारी नजिकै नपरी छिछि दुरदुर गर्न थाल्छ या त नाकका टोड्का बन्द गर्नु उपयुक्त ठान्छ । त्यसरी छिछिको सामना गर्नुभन्दा त बहत्तर प्रकारको अत्तरको मद्दत लिएर पनि दुर्गन्ध दूर गरिराखेका हुन्छन् । ठस्स गन्हाउने गन्धले मान्छेको मुड खराब गर्छ । त्यसैले बाठाले उपाय निकालेर सेन्ट उत्पादन गर्‍यो र तत्काललाई दुर्गन्ध पनि टर्‍यो ।

बाल, बृद्ध, बलिया, लुला, पशु, चराचुरुङ्गी हरेक प्राणीमा आफ्नो गन्ध निहीत हुन्छ । गन्ध सुग्ने क्षमता प्राणीमा प्रकृति प्रदत्त हुन्छ । गन्ध धेरै प्रकारका भए तापनि सुगन्ध र दुर्गन्ध गरी दुई भागमा विभाजित छ । लाभदायक मीठो सुवासलाई सुगन्ध र हानीकारक गन्धलाई दुर्गन्ध भनिन्छ । आफूमा भएको विवेकलाई दश प्रतिशत मात्रै मान्छेले प्रयोग व्यवहारमा उतार्न सक्छ भने पशुले पुरापुर खर्च गर्ने कुरै भएन तथापि गन्ध एकिन गर्ने अद्भुत क्षमता कुकुरमा मात्रै हुन्छ । त्यसैले हरेक अप्ठ्यारो पर्दा सुरक्षाकर्मीले कुकुरलाई अगाडि सार्न रुचाउँछ । कुकुरकै काम पनि बाघ, भालु, भैसी, हात्ती, गैडाले गथ्र्यो भने विकट ठाउँमा काम लगाउन आपतै पथ्र्यो । कुकुरलाई त दाना दिएपछि काँधमा बोकेर भए पनि काम गर्न लगाइन्छ ।

मान्छेले मान्छेलाई वा पशुलाई नै भए पनि असाध्यै रुचाएपछि गन्धे शरीरलाई पनि वास्तै नगरी अँगालो मार्न पुग्छ । हात, भात दिन र सँगसँगै लम्पसार परेर रात विताइदिन सक्छ । उधुम मन परेपछि कता कुदुम हुन्छ अनि आनन्दसँग एउटै जुवामा नारिएर नरनारीको रथ हाक्न थाल्छन् । जुनी काट्ने कुरा काट्ने डुप्पी काट्ने र तिउन तरकारी काट्ने गर्न थाल्छन् । औधी प्यारो मान्छेले अकस्मात स्वर्गको बाटो समायो भने कुहुन, सड्न, किरा पर्न चिरा पर्न र गन्ध छोड्न थाल्छ । अनि प्यारालाई काखैमा राख्न गारो हुन्छ । काखैमा राखिराख्दा पनि गन्धले उठिबासै लगाउँछ ।

दुर्गन्धले खप्नु खेप्नै नभएपछि मान्छेले प्यारो मान्छेलाई पोल्नु या खाल्डामा हाल्नुमा नै उपयुक्त मान्छ । आम पृथ्वीवासीले हिजो पनि यसै गरेका थिए र आज पनि त्यही फर्मुलाले काम गरिरहेकै छ । अहिले पृथ्वीमा गन्धहीन कोरोना महामारी व्याप्त छ । हामी सबै मास्कको मद्दत दबाइमुलो र भ्याक्सिनको शरण पर्न बाध्य छौँ । आफ्ना हुँदै प्यारा प्राणीले पनि जिब्रो टोकेपछि दुर्गन्धले साम्राज्य कायम गर्ने भएर नै सिनुलाई खेलाउनु भन्दा सेलाउनु उत्तम ठान्छन् । प्राणीमा निहीत नाकेन्द्रियले गन्ध पक्रिन नसकेको भए मान्छे हदै फोहोरी, दुर्गन्धित रोगी, महारोगी, पिण्डरोगी, हुने कुरामा कुनै शंका छैन हैन त ? धन्न गन्ध ठम्याउने नाक छ र भयंकर अनिष्ट र महामारीबाट तर्किन अर्कोतिर फर्किन हरदण्ड दाउ रचिन्छ । बाँच्ने बचाउने प्रयास गरिन्छ र रोगले घोक्रेठ्याक लगाएर ङ्याकिहाल्न सक्दैन ।

फूलबारी, पोखरा