नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

रामप्रसाद अर्याल :

अचेल सचेत मानिसको चेत अचेत-बिचेत हुन थालेको छ । त्यसैले म, तपाईं, हाम्रो हंस-मंस भने पछि रमाउछ । त्यसमा पनि खसीको मासुको त कुरै अर्कै । पास्नी पन्यो मासु, बिहा पन्यो मासु, मान्छे जन्मियो मासु, स्वर्गतिर अन्भियो मासु, सिद्ध पुरुष बन्नुपर्ने मान्छे, गिद्ध पुरुष बन्न हतारिदै छ ।

मासु खानु ठीक या बेठीक, शाकाहारी कि मांसाहारी यो अहिलेको विषय होइन । त्यसैले खसीकै चर्चा गर्नु सान्दर्भिक ठहर्छ। मःमः भन्नेबित्तिकै मासुको एक प्रकार, एक परिकार भन्ने बोध हुन्छ। यो परिकार कुन देशबाट आयो रूस कि चीन, म चिन्दिनँ। मेरो विचारमा होटलबाट आयो भट्टी पसलमा रमायो ।

हिजोको सन्तु नेपालीको आन्द्राको तन्तु मासु पचाउने जन्तुमा परिणत भैसकेको छ । शक्ति सम्पन्नले गरीब भनेर हेपून्, बलिया बाङ्गाले खलिया नाङ्गालाई निर्दो भनेर चेपून् तर कुनै पर्वाह छैन । बरु चितुवा बनेर बेपर्वाह दौडेर मासुखाने होडमा छिमेकीलाई पछि पारेको छ, मान्छेले । दक्षिण एसियाली मुलुकमा गरिएको अनुसन्धानको एक सन्धानअनुसार एक भारतेली नागरिकले वर्ष दिनमा पाँच किलो मासु खान्छ भने एक नेपालीको भुँडीमा दश किलो मासु जान्छ । शहरदेखि गाउँसम्म शाकाहारी होस् या मांसाहारी भोज या भतेर मिट मःमःले आफ्नो उपस्थिति खाद्य परिकार जगतमा बनाइसकेको छ । स्वादिष्ट व्यञ्जन जनाइसकेको छ ।

यो परिकार अचेल शाकाहारीलाई समेत चल्छ । सेतो पिठाको डल्लो । कसको पेटभित्र को पस्न सक्छ र ? पेटभित्र के छ के छ ? सुकिलो आवरणमा त हो भिन्त्र सडेको वस्तु छिपाउने । अदुवा, लसुन, ज्याज, टिमुर आदि मरमसलाड झान्ने एक बटुको सुपसित तान्ने । तब त पेट गम्म फुल्छ । भ्रष्टाचारीको वैद खाता फुलेझै ।

यो दुनियामा शुद्ध वस्तु के छ ? केही पनि छैन र कोही पनि छैन । अर्को कुरा मानेदेखि सबै वस्तु शुद्ध । ‘मन चङ्गा छ भने कठौतीमा गंगा’ भन्ने चलन छ। हामी सबैलाई शुद्ध पार्ने नदी, बागमती, विष्णुमती हुन् । तर ती यति शुद्ध छन कि तपाई हामी त्यहाँ नुहाएर चोखो हुन सक्दैनौं, फोहोरी हुन्छौं। भारतमा गंगा, यमुनाको हालत यस्तै छ । गंगाको जल ढल निकासको उचित स्थल भैरहेको छ। नेपालका पशुपतिनाथ, काशीका विश्वनाथले यही ढल मिस्सिएको जलले नुहाउँछन् । उनीहरूलाई एलर्जी हुँदैन। विष सेवन गर्ने महादेवसँग इख गर्ने कुरा भएन ।

शिवरात्रीको दिन पारेर नुहाउने मनुवालाई एलर्जी हुन्छ । शुद्ध भनेको के ? कुनै कुराको मिसावट नभएको, मिलावट नभएको वस्तु भन्ने बुझिन्छ । अहिलेको जमानामा आमाको दूध, आमाको माया चोखो छ कि छैन ? मलाई त श‌ङ्क लाग्छ । खसी शुद्ध हुनु भनेको उसको आमा (बूढी बाखी) पनि शुद्ध हुनु हो। यदि ऊ शुद्ध छैन भने उसले जन्माएको पाठो कसरी शुद्ध हुन सक्छ ? उमेरमा बूढी बाखी पनि घोर्ले हुँदी हो वनमा घाँस चरेर फर्किंदा क्षत-विक्षत भइन होला भन्न सकिन्छ ? सकिदैन। किनभने एउटा कुरा तपाईंको कानमा मात्र सुटुक्क भन्छु- यहाँ दिदी-बहिनीहरूले दाजुभाइलाई देखे त कुखुराले जमलकाठे देखे जस्तो तर्सिनुपर्छ भने वनमा डुल्ने बाखीको के कुरा। ठूला घरका साँडा, वनमा छाडा छन् । उनीहरूसँग कुमारी पठेक्रीहरूले अस्तित्व जोगाएर बस्नु भनेको दिउँसै तारा खस्नु हो। रोगाएर बाँच्न सकिन्छ तर अक्षत योनी जोगाएर बाँच्न सकिन्न ।

नसा छिनेको सन्तानगेडी हिनेको खसी देवीदेउतालाई चढ्‌दैन । अशुद्ध मानिन्छ । निर्भक्क कालो, सेतो वा छिर्के मिर्के काठे, ब्याठे राखेको डुङडुङती गन्हाउने बोका शुद्ध हुन्छ, शुद्ध मानिन्छ । गाउँघरमा वलीमली गरे पनि देवी र भैराम बाबालाई बली चढ्छ । हिन्दू, मुस्लिम, इसाई, कसाई, मंगोल, डङ्गोल मिलेर एकछत्र भैसकेको युगमा शुद्धताको कुरा गरेर रूढिवादको जरो समाउनु कत्तिको उचित हो ? विचारणीय छ । हामी आफैँ कति शुद्ध छौं। एउटा भनाइ छ-ती तिम्री आमा हुन् परम सत्य हो तर बाबु हुन् विश्वास गर। आमा जोरजुलुममा परेको भए वा खुसीसाथ रासलीला गरेको भए के शुद्ध भइन्छ ? भइँदैन । आमा बाहिर मुखले यो छोरो हजुरको पो त । हजुरको जस्तो नाक, हजुरको जस्तो मुख । भित्र मनमनै हुन्छ तेरो छोरी ? मेरो बिहे अघिको केटा साथीको पो हो त यसो भन्नेहरू कति छन कति । मःमः बन्ने होटलमा पस्दा संगीसाथीसँग बस्दा मःमः बनाइएका खसी लोकल कि विकासे । जमुनापारे कि सिंगारे भनेर कसैले सोधेको मलाई थाहा छैन।

मटन भनेपछि मटन नै हो । मटन खाएपछि गफाडीहरूको गफको बटन खुल्छ । बफ खाए पप जम्छ । भेजको भाउ छैन । चिकेन चर्को छ । बस, हामी होटलमा जाऔं मःमः खाऔं, शुद्धताको कुरा न उठाओं यसमा नै सबैको भलाई छ।

शुद्धताका निम्ति काशी नुहाउनेहरू पनि बासी भैसके । जुन देशमा सरकार शुद्ध छैन त्यो देशमा पाइने वस्तु, बन्ने र बनाइने परिकार शुद्ध हुन्छ ? अहँ मलाई विश्वास छैन । त्यसो त यो देश कति प्रतिशत शुद्ध छ । नक्साअनुसार भूभाग छ कि छैन ? नेताहरूले प्राप्त गरेको मत शुद्ध हो कि होइन ? भन्ने प्रश्न पनि हरूवाहरूले नउठाउलान् भन्न सकिन्न । अनुसन्धान आयोग र अध्यागमन विभागले कुनै खसीलाई शुद्धताको प्रमाण दिएको छ ? थाहा छैन । खसी बोका, खसी-बूढीबाखी, खसी पठेत्री, बेत-बसेकी, सुत्केरी हुने अवस्थाकी, मासु एकै, काटे रगत रातै । पहिलेका र अहिलेका नेता जस्तो । शुद्ध खसीको मःमः देखाउने साइनबोर्ड मात्र ।

गाउँघरमा पाडी जन्मिनै छाडे । नारी-पुरुष बराबरी भनेपछि कुन पाडी कुन पाडो एकै हुने भैगयो । दिँदासम्म दूध, मर्ने बेलामा मासु । खसी भनेपछि ठूलो खसी, ठूलो खसी भनेको राँगो, राँगोसँग भैंसीको मासुको सहजै मिलन हुने भै हाल्यो । मासु भनेपछि जिउँदो प्राणीको कुरै भएन । यहाँ त काल गतिले स्वर्गे भैसकेकाले पनि भुटुवा, सेकुवा आदि बन्ने सौभाग्य पाउँछन् र पो त । देशभरि मःमःको महोत्सव चलिरहेछ खान जाने होइन त ?

यहाँ दस्युराज सभामा राज हुन्छन्, कुस्तीबाज सभासद् हुन्छन् भने खसीको मासु भनेर कुकुरकै मासु बेचे पनि कारबाही हुने कुरै भएन । कमिसन घट्छ । के कति शुद्ध ? को कति शुद्ध ? घटबढ मात्राको । भ्रष्टाचारले संस्थागत मान्यता पाएको अवस्थामा यो सरकार, मन्त्री, सभासद्, शिक्षक, निरीक्षक, विद्यार्थी, परीक्षक कति प्रतिशत शुद्ध छन् खोज गर्ने फुर्सद कसलाई ? हुँदै नभएको स्कुलको नाममा निकासा जान्छ । बन्दै नबनेको पुलको मर्मत गरिन्छ भने शुद्ध खसीको मःमः भनेर सफाइ किन दिइरहन पन्यो ? आफू शुद्ध बनेर अरूलाई बिटुलो देखाउने सामन्तवादी चिन्तन । व्यवस्था बदलिए पनि संस्कार बदलिएन ।

खसीको शुद्धता मापन गर्न, विशुद्ध आयोगको शुद्धिबुद्धि हराएको छ । पार्टी, दल र ठगबन्धनको सरकार कति प्रतिशत शुद्ध छ ? चोर, डाँका, घुस्याहा दलाल, हत्यारा, बलात्कारीहरू सुकिलो आवरणमा अत्तर घसेर बसाएका छन् । यिनलाई जिताउने यिनको भलो चिताउने हामीभन्दा बोसोले भरिएको बोधो खसी शुद्ध छ । मःमः शुद्ध छ । टन्न लेध्रोले तानुन्जेल पेटले धानुन्जेल खाऔं। बङ्‌गुरझैं मोटाऔं । हुन्न र ?

०००
मदनपाेखरा, पाल्पा ।