नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

रामकुमार पाँडे :

मान्छेहरू कवाफमा हड्डी भन्छन् तर म हड्डीमा कवाफको कुरो गर्दैछु । भूगोललाई हड्डी ठान्ने बेलामा । यही हड्डी चपाउदै थिएँ एउटा मान्छे फुत्त पस्यो । कहाँको हड्डीमा हड्डी आइलाग्यो भन्ने सोच्दै थिएँ । मेरो अगाडि ‘परमेश्वरको एघारौं अवतार’ प्रकट भयो । हेर्छु त कमालको कवाफ रै छ । कुरो साउन तीनको हो । म कक्षामा विद्यार्थीहरूलाई भूगोल पढाउदै थिएँ । पाको विद्यार्थीजस्तो व्यक्ति भित्र छिरेर रामको नाम लियो र हास्य–व्यंग्य निबन्ध सङ्ग्रहको पाण्डुलिपि ‘परमेश्वरको एघारौं अवतार’ दियो । अनि पो तत्व पत्तो लाग्यो ।

एघारौं अवतारका स्रष्टाको परिचय पाउदै गएपछि यी बाह्रौं अवतार हुन् भन्ने पक्का भयो । हलुवै हलुवा स्वाद लिएँ, सञ्जे कालदेखि नै सिध्याएँ । हलुवामा बालुवा पनि मलुवा जस्तै मीठो कुराले सुरा पान गर्ने भै लट्ठिएँ । यस्तो अद्भुत हास्य–व्यंग्य निबन्धकार कमै जन्मन्छन् । मत्स्यपोखरीमा जन्मेका खानपाका मान्छे खाँदवारीको सेरोफेरो मेरो भन्दा भन्दै विकृतिको आकृति भटाभट खिचि, बेवकुफीलाई खाँदेर हास्य व्यङ्ग्यमा साँदेर पाठकलाई राम्रैगरी पस्किन सफल छन् । यही तालले यस्तै माल ल्याउने ताल प¥यो भने यी कमालका हास्य– व्यङ्ग्यकार हुन्छन् नेपाली साहित्यमा पूर्वका प्रतिभा उदाएपछि उज्यालो हुन्छ ।

उहिल्यै अर्थात २०२७ सालमा संखुवासभाको गाउँ गाउँ चहारेर विद्यालय– विद्यालय पुगेर होनहार प्रतिभाहरूको प्रस्फुटन हुन्छ नै भन्ने विश्वासमा बसेको म । पहिरोमा परेको अरुणमा हेलिएको, ऐँसेलु खाएर रात गुजारेको, पहरामा चिप्लँदै कुदेको, पानी मकै, वेतबाँस र केराका जाति पहिल्याउँदै वनमारा झारको बैरागले कुनै दिन पाखापखेरा बिउँझला भन्दै सोचेको, उचाई भूगोलले सम्भावनाको बढोत्तरी देखेको यत्रा जुगपछि व्यङ्ग्य बुझ्ने व्यक्ति भेट्दा खान त तीन मुठी खाए पनि तीन पाथी खाए झैं भयो । पूर्वका अपूर्वका प्रतिभा देखेर जान्ने भनेर बुढाथोकीलाई विष्णु नवीन भएस् भन्ने लागेको तर भन्न सकिन । कारण अहिलेका कविलाई भानुभक्त भएस् भन्दा उही बिर्के बाजे बन्छन् । भैरव अर्याललाई भेट्ने कुरै छैन पनि भन्न सकिन कारण यही गतिमा दौडे भने हास्यको हाइट गेन गर्ने डाइट छ उनको लेखनमा, केरा पिंडाली अर्थात् केशवराज पिंडाली आफैलाई हेर्थे । त्यस्तै बनेस् भन्न पनि सकिन । कारण हास्य व्यंग्यको दलवल बढाउन मनोवल बढाउनै पर्छ । तर लुतेलाई, पिलन्धरेलाई कच्चालाई हैन सच्चा ताराबहादुर जस्तालाई तारा बनाउनै पर्छ ।

ताराबहादुर बुढाथोकीको पहिलो भेटमा मलाई लाग्यो कतै यी ताराबहादुर बुढाथोकी त हैनन् ? क भनेको कमरेड हैन । न त कमाण्डो नै । अथवा कप्तान । हातमा पुस्तक देख्दा पक्कै क को कवि हुनुपर्छ भन्ने लागेको हो तर हास्य–व्यङ्ग्य निबन्ध सङ्ग्रहको पाण्डुलिपि देखेपछि झन डर लाग्यो कतै हास्य– व्यङ्ग्यको नाममा गाली गलौजले भरेको छ कि । अथवा पुङमाङे गफलाई हास्य–व्यङ्ग्य भनेर लेखेको हो कि अथवा हास्य व्यङ्ग्य भनेर छापेपछि कतै रुनु पर्ने निबन्ध हो कि ? हास्य–व्यङ्ग्य रहर गरेरै लेख्ने केही भए पनि साँच्चै नै दम भएका हास्यव्यङ्ग्य केही मात्र हुन्छन् । तै पत्रिकाका सम्पादक हैन रैछन् । नत्र वर्षको उत्कृष्ट ग्रन्थ भन्दै आफ्ना पत्रिकामा पटक पटक छापेर पुरस्कार लुँड्याउने चटक नहुने हैन ।

यी राजनीतिक पछुवा पनि देखिएनन् । नत्र रङ्ग न ढङ्गको रङ्गले सिंगार्दै हास्य–व्यङ्ग्यलाई घिसार्दै कहाँ कहाँ पु¥याउँथे । यी शुद्ध पाखिवासे कान्छो आफ्नै कान्छो भाइ झैँ लाग्यो । मौकामा प्वाक्क बोल्ने मात्र हो र बोली ट्वाक्क पार्ने शैलीलाई बधाईको थैली टक्राउनुपर्ने छ । व्यक्तिलाई ताकेर हैन प्रवृत्तिलाई पगारेर जुग जुग बाँच्ने शुद्ध साहित्य छ ताराबहादुर बुढाथोकीका हास्य–व्यङ्ग्यमा । यस्तै सिर्जनामा बहादुरी देखाउँदै गए भने बुढाथोकी साँच्चै तारामा हास्य–व्यङ्ग्यको ध्रुवतारा बन्छन् । पूर्वी नेपालका फाट्टफुट्ट देखिएका थोरै तारामा यी पनि एक चम्किला तारा हुन् भनी मान्ने आधार यो ‘परमेश्वरको एघारौ अवतार’ हो ।

यिनका निबन्धमा कति ठाउँमा हाँसो जतिसुकै ओठ टम्म गर्न खोजे पनि फुस्किहाल्छ । हास्य–व्यङ्ग्यको सफलता हास्य व्यङ्ग्यात्मक प्रस्तुतिमा छ । हास्य–व्यङ्ग्य दमनको पीडामा जन्मन्छ र पीडालाई नै समन गर्छ । बुढाथोकीको भाषामा कमाण्ड छ । ठोक्नुपर्नेलाई धुलोपिठो पार्ने गज्जबको ठिटोको मीठो हास्य–व्यङ्ग्य निबन्ध लेख्न लरतरो कसरतले भ्याउन्न । बुढाथोकीमा पाँडे पुराणको स्वाद पाएपछि अद्योपान्त सिध्याएँ । बुढाथोकीको शिक्षा र संलग्नताका अनुभव सोच र विद्या, वृद्धि, विवेक ठाउमै परेका छन् । बिटुलिएका र विषादी छरिएका छैनन् । तारा जन्माउने चन्द्रमाया आमाको सपना ताराले हास्य व्यङ्ग्य क्षेत्रको चम्किलो तारा भएर पूरा गरुन् । ताराबहादुर बुढाथोकीमा हास्य–व्यङ्ग्यको प्रतिभा राम्रै प्रस्फुटित छ । विशुद्ध कालजयी प्रकारको शुद्ध साहित्यिक हास्य–व्यङ्ग्य लेख्न सफल छन्– ताराबहादुर बुढाथोकी । यस वापत उनलाई बधाई ज्ञापन गर्छ र भविष्यमा पाँडे पगरी थमाउन पाइयोस् भन्ने कामनासाथ सफलताको शुभकामना व्यक्त गर्दछु ।

श्री पाँडेको सरकार प्रमुख रामकुमार पाँडे
०००
ताराबहादुर बुढाथोकीको ‘परमेश्वरको एघारौं अवतार’ बाट