नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

अशोककुमार सिवा :

२०२० साल श्रावण २६ गते शनिवार तदानुसार १० अगष्ट, १९६३ मा ताप्लेजुङमा जन्म भै मेरो बा बाठो भएर कति नै उनैले जन्माए झैँ गरी ऐ साल ऐ महिनाको २९ गते रजिष्टर्ड भएको मितिमा मेरो जन्म भएको हो । जन्मनु र जन्माउनु कुन गाह्रो काम होला ? हैट, जन्माउनु गाह्रो हो नि कस्तो जन्मनु गाह्रो भनेर सोचेको ? आमाले आफ्नो कोखमा ९ महिना राखेर जन्माउने बेला जीवन र मृत्युको दोसाँधमा बसेर जन्म दिन्छिन र मेरी आमाले पनि प्रकृतिको नियम पक्कै तोड्नु भएन होला । आमाले त्यत्रो दुःख सहेर जन्म दिएको मिति कसरी भुल्नुहुन्थ्यो । जान्ने भएर बाले ३ दिन पछि जन्म सारिदिनु भयो ।

जन्मेर आमाको काखमा करिब छ वर्ष एकछत्र राज गरियो होला । त्यसपछि बाले स्कूल राखिदिनु भयो । त्यसबेला स्कूल तोक्मे डाँडामा थियो । नजिकै सैनिक क्याम्प समेत थियो । स्कूल जाँदा हामी सेनाको परेड देख्ने गर्थ्यौ । सेनाको परेड हेरेर म लगायत केही साथीहरू सैनिक खेल खेल्ने गर्थ्यौ । बासको लौरोलाई बन्दुक बनाएर ठाङठाङ र ठुङठुङ पार्थ्यौ। अहिलेका सेनाले के त्यति पहरा लगाउँथे होला हामी रातभरि परालको माचमा घुस्रेर परहा लगाउँथ्यौ ।

बालसुलभ यसै पनि चकचके त्यसमा पनि म र म भित्रको उद्दण्ड म के मन मान्थ्यो र चकचक गरेको गर्‍यै हो । एकपल्ट छात्राबासको बरण्डा बाहिरबाट हेर्नु पर्‍यो दुनियाँ भनेर बार बाहिर मात्रै के के टेकेको थिए मेरो कान बटारियो कस्ले कान बटार्‍यो भनेर यसो हेरेको काजी श्रेष्ठ सरले कान तान्दै हुनुहुन्थ्यो । कान चुँडिएला भन्ने बाल सोचाईले म निकै डराएको थिए । अरु २/४ लौरो पनि भेटाईयो । लौरोले ठोकेको दुखाई सम्झेर भोलि पल्टबाट स्कूल नै नजाउँ कि जस्तो पनि लागेको हो तर बाआमाले के छोड्नु र घरबाट अर्को लौरो खाने डरले स्कूल कुँदियो ।

स्कूल २०२८ सालमा तल अम्बिटारमा सर्‍यो । हामी पनि बाध्य भएर सर्‍यौँ । स्कूल पुरानो भए पनि स्कूलघर हाम्रो लागि नयाँ थियो । नया बिल्डिङमा चकचक पनि उतिकै गरियो । पढाईमा म अब्बल नै थिए जस्तो चकचकमा थिएँ । चकचकेमा नाम दर्ज भएकै कारण एकदिन बेफ्वाँकमा फेरी गोदाई खाइयो । कारण के थियो त भन्दा म बरण्डामा बसिरहेको बेला केदार गुरुङ भाइ (जो म भन्दा जुनियर क्लासमा थिए) र अर्को को हो अहिले बिर्सिएँ झगडा गर्दै म नजिक आउँदै गर्दा बरण्डाको गमला झरेर फुट्यो । लत टिचरहरूको रुमबाट घटनाको पटाक्षेपित दृश्यावलोकन भैरहेको रहेछ । अफिसबाट मलाई बोलावट आयो म गए । गमला झारेको आरोपमा डिल्लीजङ्ग मादेन सरले बासको भाटाले चाक सेकिदिनु भयो । तातिएको चाक रातो भएछ । म दुखेर रिसले चुर भएको थिए । वास्तवमा त्यो गमला मेरो कारण झरेको थिएन तर मेरो केही जोड चलेन मसँग प्रमाण थिएन । मैले होइन सर भन्नु बाहेक कुनै उपाय थिएन । आँखाबाट तरतरी अुासु झार्नु बाहेक मैले केही गर्न सकिनँ । जाबो एउटा गमला झर्दा मैले त्यत्रो कुटाई खानुपर्‍यो । उनले रातबिरात झारेको गमला, फोडेको गमला कस्ले हिसाब गरे होलान र खै ?

म घोडचढीमा पनि निपूणर् थिए । हुन त घोडा चढ्नु सबैभन्दा उत्तम काम हो यहा चौबिसै घण्टा कसै न कसैले कसै न कसैलाई घोडा चढेकै हुन्छन । जनताको ढाडमा चडेर घोडा कुदाउने नेतादेखि दर्शकलाई घोडा चडेर रमाउने अभिनेतासम्म छन् देशमा । म पनि के कम, खेतबारीमा चरीचरणमा रहेको घोडालाई बासको घासको लोभमा पारेर जगरमा समातेर चडेर कुदाउँथेँ । उसो त हाम्रो देशमा घाँस नदेखाई कतै केही काम बन्दैन त्यसैले मैले पनि घोडा चढ्ने स्वार्थमा बासको घास देखाएर घोडा फकाउने गर्दथेँ । एकदिन शिक्षा कार्यालयको घोडालाई घाँस देखाएर चढ्न खोजेको मेरो कपालमा टोकेर मलाई जुरुक्क उचालेर मिल्काइदियो । म पो हु के टेर्थेँ उठेर जगरमा समाएर झुण्डिए । घोडा नजिकैको अर्काको गाईगोठ (जुन होचो थियो) भित्र छिर्‍यो । गोठको चित्राले मेरो छातीमा घोच्दै थियो । घोडाको जगर छोडौँ आफु लड्ने नछोडौ गोठ भत्किने । आफु लड्नु भन्दा गोठ भत्काउनु ठिक ठानेर दरो गरी बसे, गोठ लड्यो । गोठ घनीबाट सत्तोसरापको बाढी आयो । घोडा छोडेर भत्किएको गोठको खम्बा बलो मिलाउन मलाई चार घण्टा लाग्यो । त्यो दिनको स्कूल गोल ।

म जतिसुकै चकचके भएपनि इमानजमान भने सँगै लिएर हिँड्ने मान्छे । आजकालका जोसुकै मानिससँग यस्तो इमानजमान कहाँ हुन्छ र… ! म त मैले बिगार गरेपछि पाउने सजाय जायज हो भन्ने ठान्थेँ । आजकालका नेताहरू देखिदेखि बिगार गर्छन् तर मैले यो काम बिगारेँ भनेर कसैले भन्दैनन्न् । जुन कुरा म भन्ने गर्छु । अर्को एउटा रोचक कथा त्यसैबखत मेरो दाजुले हङकङबाट गिटार लिएर नेपाल आउनुभयो । अबको दिनचर्या गिटारको तारबाट आवाज निकाल्नमा बित्नथाल्यो । गिटारको ६ वटै तार चुडाएर हातको औँलाहरू कुँडाएपछि बल्ल बल्ल केही लोक गीतलाई मिल्ने भाका हान्न थालियो । बजारभरिमा गिटार कमै मात्रै थियो । मलाई सम्झना रहेसम्म माधव प्रधान दाइकोमा र हाम्रोमा मात्रै गिटार थियो । अब म पनि स्कूलको अतिरिक्त क्रियाकलापमा अनि सांस्कृतिक कार्यक्रममा गिटार लिएर प्रस्तुत हुन थालेँ । बजारदेखि अलितल ठूलो गाउँ भन्ने ठाउँमा मेरो साथीको घर थियो । साथीकी हजुर आमाले मलाई बोलाउनुहुन्थ्यो “ए अशोके तेरो ढ्याङ्ग्रो तिएर आइज है” म फुर्सदमा हुदा तुरुन्त ढ्याङ्ग्रो (गिटार) लिएर पुग्थे । त्यस बखत गाउँघरमा ढ्याङ्ग्रोको प्रचलन ज्यादै थियो । कोही बिरामी पर्‍यो कि फुकफाक अनि ढ्याङ्ग्रो ठोकठाक नै प्राथमिकतामा पर्ने गर्थ्यो । आजकाल बजारभाउले दिनदिनै मनमा ढ्याङ्ग्रो ठोक्ने गरेझै ।

जिल्लामा जात्रामात्रामा लाखे नचाउने चलन थियो जुन अध्यापी छँदैछ । लाखेजात्रामा लाखे भएर गाउँभरि प्रशस्तै नाचियो । म लाखे नाचेको प्रायले मन पराउनुहुन्थ्यो । ती ठूलो गाउँकी हजुर आमा आज मेरो अशोक नाति लाखे नाच्दैछ रे हेर्न आएको भन्दै आउनुहुन्थ्यो । म हजुरआमालाई देखाउन अझै बढी फुर्ति झिकेर नाच्थेँ । धानरोपाईंमा धेरै पटक बाउसे भइयो । बोरा ओडेर कहिले गोरु त कहिले हली समेत भएर बजारको सडक सडक प्रशस्तै कुँदियो । दिदीबहिनीहरू “बाबा र ज्युको वि त्यो गहिरी खेत ढुकुर लुक्ने बिउ” बोलको गीतमा घिन्ताङ घिन्ताङ तालमा लाइन लागेर छपछप धान रोपाई गर्दथे । मुकुण्डो लगाएर उफ्रिने जो कोही लाखे हुँदैन । नाच्न जानेर मुकुण्डो नलगाई नाच्नेहरू पनि लाखे हुँदैनन् । देशमा बिना मुकुण्डो ताण्डव नाच देखाउने लाखेहरू धेरै छन् । तर आफूले उ बेलामा मुकुण्डो लगाएरै लाखेशैलीमा नाचेको हो ।

स्कूल पढाईको सिलसिलामा अनेकन कुरामा अल्मलिने हुँदा १० कक्षामा टेष्ट गुल्टियो । म गुल्टिएको नठान्नु होला टेष्ट गुल्टियो र म फेरी १० उल्टिए । त्यस पछि म फुत्किए । २०३६ मा दिएको एसएलसी गुल्टियो । मैले २०३७ मा जोड गरेर पार लगाई छोडेँ । म हो नि किन छोड्थेँ । हुन त यहाँ आठ पढेर छोड्नेहरूको परिपाठ तारिफ गर्नेहरू पनि धेरै छन् । त्यसपछि विद्यार्थी आन्दोलनमा २०३७ चैत्रको ११ गते बाट २०३८ वैशाखको ८ गतेसम्म जिल्ला प्रहरी कार्यालय ताप्लेजुङको कालकोठरीमा ज्वाइँको मानमनितोमा कहिले गोडामा तुरुङ त कहिले ढाडमा झरिलो सिस्नो अनि चाकमा कटबासको लौरोको मालिस गराउँदै बसियो ।

२०३८ को असोज महिनामा दशैँ थियो । मेरी दिदी कल्यान काठमाडौंबाट माइत पुग्नुभएको थियो । त्यसैबेला दिदीलाई पुर्‍याउने बहानामा काठमाडौं आउने मौका पाइयो र नेपालबाट अमेरिका घुम्न गएका मान्छे हराएर अमेरिकन नै भए झै म पनि काठमाडौंबासी भएँ अनि यतै घरजम गरेर बसेँ । आजको कुरो यत्ति बाकी फेरी कुनै दिन है ।

०००
गल्कोपाखा, काठमाडौं ।