नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

हरि बन्दी :

कसैको चिहान खोतलेर हाडखोर परीक्षण गर्ने मेरो बानी छैन । यसैले पहिल्यै भनिदिऊँ – उहिलेउहिलेको नेपालमा जागिरे हुनेवित्तिकै ‘घूस खाने छैनँ’ भनी किरिया ख्वाइन्थ्यो रे भन्ने विषयमा थेसिस वा ग्रन्थको कुरै पर रहोस्, हालै एउटा पत्रिकामा प्रकाशित लेखसम्म पनि पढ्ने जाँगर मलाई लागेन । मैले सम्झै- मेरा लागि यति नै पुराणबराबर छ । मैले सम्झै- यो लेखको महासूत्र पर्ने- अरू गन्थनमन्थनमा फेरि किन लन्ठिरहनु । शताब्दीयौंदेखि हाम्रा अग्रज पूर्वज सदाचारी जागिरेहरूले धर्मशास्त्रका नाउँमा रामनामसम्म पनि जपेजपेनन्, तर यो मूलमन्त्र तिनले निश्चयै टुपी हल्लाईहल्लाई घोके होलान् । ती तीन पासे, चार पासेलाई यति घोक्न माथापच्चिसी गर्नु परेन होला भन्ने अनुमान म इतिहासलाई इतिश्री गर्न परैबाट जुम्लेहात गर्नेले पनि लगाउन सक्छु- किनभने यो सूत्रको पूरापूर कार्यान्वयन गरेर तिनले अर्थको चरितार्थ गरेर देखाइछाडे र अद्यापि हामीलाई अनुकरणीय उदाहरण पेस गरेर गए । ती स्वर्गमा होऊन् वा नर्कमा, तिनको पुण्यात्मालाई शान्ति मिलोस् । पितृश्रद्धा, अस्तु !

बाँकी रहन आएको छ- अतीत र व्यतीतको सम्झनाभित्र एउटा काउले प्रश्न चिलाउँदो छ- मेरा खानदानी पुर्खाले घूस खान्नँ भनेर के भुस मात्र चपाए त ? ती सुनतोडे न चाँदतोडे सुब्बा, खरदारले तलब मात्र तोडे त ? प्रत्येक वर्ष पाँडेपजनीमा पर्ने सबै चोखा थिए त ?

लौ भैगो, यो प्रश्नलाई पनि किन रन्थनमन्थन, चिहानमै घुसारिदिन्छु । सम्झौं हाम्रा जागिरे पुखलि पक्का पनि नुनको सोझो मात्र गरे । त्यो आदर्श मर्यादालाई यथावत् ज्यूँका त्यूँ कायम गरेर हामी पनि आज त्यही गर्दै छौं । बरु आधा पेट खान धौधौको जागिर खाएर हामी बटारिएका आन्द्राभुँडी बोकेर फुकीढल जीउमा नुन खाएको कुखुराजस्तो लुखुरलुखुर जागिर धान्न हिँडिरहेका हुन्छौं, अहँ, घूस त ज्यान गए खान्नौं, खान्नौँ ।

यसैले आज घूस नखानुअघि किरिया खान साँच्चै खाँचै परेन । मैले यति पूरा नभन्दै तपाईं बीचमा प्वाक्क बोलिहाल्नुहोला उसो भए उहिलेउहिलेको कुरो पनि होइन, दस-बीस वर्षपहिलेसम्म घुस खाएको सम्पत्ति देखिन्छ भनेर डरले लुकाउँथे, अहिले किन हाकाहाकी पुख्यौलीका शूरवीर सन्तानले लाखौं पर्ने बङ्गला डकारिरहेछन्, विघौं जमिन पसारिरहेछन्, चौध अञ्चलमध्ये कम्तीमा पनि चार छ अञ्चल ढाक्ने गरी घरबार जोडिरहेछन् यी के हुन् त जी ?

पख्नुस्, पख्नुस्, धेरै नसोध्नुस् । तपाईंको आँखा फुटेको हो कि मेरो गर्धन चिलाएको हो, त्यसै प्वाक्क तोलाको जिब्रो हल्लाउनुसट्टा बरु धार्नीको टाउको हल्लाउन सिक्नुस्, अर्थात् गाँठी कुरो बुझ्नुस् । भनूँ त ! ल सुन्नुस् है ?

सोझो औंलाले घिउ आउँदैन भन्ने त सुन्नुभएकै होला । तर यो औंला बङ्ग्याएर तानिएको घिउ-मह केही होइन । यो भनाइलाई अब बाग्मतीको सट्टा टुकुचामा नुहाई धोती फेरी शुद्ध भएसरह फेरिदिनुपरेको छ । अर्थात् चाहे व्याङ्क ब्यालेन्स होस्, चाहे जिनिस जमिनको ऱ्याञ्च होस् यस्ता काम चोरऔंले र पन्जाधारी नकाब पोसहरूले गरिभ्याएका छन् । ती हुन् आफ्ना छोराछोरी कन्भेन्टमा पढाउने र अरूलाई स्वदेशका जीर्ण भग्नावशेष धर्मशाला स्कुलमा पढाउन भनी राष्ट्रियता सिकाउनेहरू ती हुन्- आफू रातोदिन होटेल र मोटेलमा रोमान्स लडाउनेहरू र अरूलाई गुन्द्रुक र सिन्कीको झोल खाई मितव्ययिताको पाठ पढाउनेहरू ती हुन् पर्दाअघिल्तिर उपदेश मात्र भट्टयाउनेहरू र पर्दापछिल्तिर अख्तियारलाई मतियार मिलाएर जुत्तामुनि लत्त्याउनेहरू ती हुन् निर्धानिमुखाहरूको हरहमेसा रुद्रघण्टी अँठयाउन तत्पर महामण्डलेश्वरहरू, अर्थात् ती एकैचोटि एकातिर हुन् पनि र अर्कोपट्टि होइनन् पनि । ती घूसखोरहरूको घोर विरोध गर्छन्, ती भ्रष्टाचारीहरूलाई जनतापट्टिको ढोकाबाट भित्र थुन्छन् र अर्कोपट्टिको मतियारी ढोकाबाट फुक्का गरिदिन्छन् । यसैले भनिहालें-

ती आगोका फूलहरू हुन्- आगोका फूलहरू होइनन् । अतः कर भन्सारका अफिसर-खरदारलाई औंल्याउनु बेकार छ । प्रहरीजस्ता रक्षकलाई भक्षक भन्नुमा महापाप छ । यस्तो भन्ने, सुनाउने र लेख्नेजतिलाई सत्तोसराप छ- बरु कवि तिवारी बाजेले मर्नुअघि लेखेको यो कविताको पङ्क्ति सम्झेसम्म यहाँ सोझ्याई तान्नुमा पो बरु फलिफाप छ-

कसले कसलाई दोष दिने खोइ को कस्तो छ !
मामा यहाँको माटै यस्तो छ ।

हो, यहाँको माटै यस्तो छ, जहाँ कसैको वर्षभरिको घुँडाधसाइले मुस्किलले धान फल्छ भने कसैलाई चौबीस घण्टाको जादुले त्यहीं सुन फल्छ । धन फल्छ । बङ्गला फल्छ, मोटर फल्छ । अनि जात पनि फेरिन्छ, सम्भ्रान्त वनिन्छ, कुलघरानमा सन्तानको सम्बन्ध जोरिन्छ, देशविदेश घुमिन्छ, के हुन्न, सब थोक जोरिन्छ । सिडदेखि पुच्छरसम्म पनि थपिन्छ । यसैले यो एउटा उदाङ्ग परेको गोप्यता हो भने हुन्छ ।

तर विलिनो नुनलाई पनि चर्को सम्झेर मुलुकको भलो चिताउने र एकनास कामको हलो मात्र जोत्नेहरूलाई नै उल्टो हाइपरटेन्सनको रोग हुन्छ र जति नुनको सोझो बढ्ता गर्यो त्यति पुरस्कारको रूपमा झन् तिनको मुखमा घोचो पो पुगिरहेको हुन्छ । नुनको सोझो मात्र गर्नेहरूको मुखभित्र सधैं झुम्रोको बुजो कोचिएको हुन्छ ।

०००
उल्टोपट्टि, हास्यव्यङ्ग्यसङ्ग्रह (२०४५)