नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

रेहित सैजु :

सुद्धी हराउनुको सोझो अर्थ होस गुमाउनु हो । होस गुम्दा गरेको कामको नतिजा भनिसाध्य हुन्न । कतिपय त भयानक पनि हुन पुग्दछ । अचेल मान्छेले आफ्ना गतिविधि तथा क्रियाकलापहरूमा होस गुम्ने गुमाउने गजबको ट्रेण्ड चलेको छ । स्नायु प्रणालीले सही सूचना प्रदान गर्न नसकेपछि मस्तिष्क अचेत हुन्छ । फेरि यो सुद्धी हराउने काम अचानक हुन्छ । त्यतिखेर हाम्रो कामकारवाही नियन्त्रण भन्दा बाहिर पुग्दछन् । त्यसैले सुद्धी हराएपछि मान्छे कतिखेर बाङ्गिने, कतिखेर नाङ्गिने कुनै अत्तो पत्तो हुँदैन ।

म गुइँठेले जति होस अरु कसले पो गुमायो होला… । एकपटक खरिदारको अन्तर्वार्ता दिँदै गर्दा एकजना सरले नेपालको राष्ट्रिय गान गाउनु भने । मैले उठेर आफ्नो सुर, लय नभए पनि गाउनतिर लागेँ । फेरि बीचैमा एकजना सरले भने, ‘बसेर गाए पनि हुन्छ’ । लु हेर न, म कस्तो हुस्सु ! राष्ट्रिय गान कसले मेचमा बसेर गाउँछ… ! मेरो लाजको फरिया त्यहीँ खुस्किहाल्यो । रातोपिरो बनाएर फर्काए मलाई ती सरहरूले । त्यो घटना सम्झेर ल्याउँदा अहिले पनि यो फोकटको टाउको भित्तामा लगेर कुच्चिने गरी ठोक्काइदिउँ कि जस्तो लाग्छ । तर के गर्नु मिलेन… ।

अस्ति भर्खर बासँग फोनमा कुरा गर्दै थिएँ । कोठामा तरकारीको लागि आलु, काउली, स्कुस हुँदाहुँदै पखाल्न काट्न झ्याउ लागेर मासुको तरकारी खाइ टोपलेको । यी नापिस्, फोनमा बोल्दै पकाएको मिटमसला भनेर चियापत्ती पो हालेछु । म अल्छीको महाराज परेँ बल्छीमा । म प्रष्ट अवगत थिएँ कि यो मसला नभएर चियापत्ती हो भनेर । बाले तरकारी मिल्काइदे साने भन्दाभन्दै खुब अटेरी बनेर, बल्ल कति दिनपछि भान्छामा मासु पाकेको भनेर त्यस्तै खाइदिएँ । पछि घाँटीमा चियापत्ती अड्केर हप्तादिनसम्म खोकीको बिरामी । विचरा ! बाले कत्तिदिनसम्म भनिराख्नु भयो, ‘ठिक्क पर्‍यो मङ्गले, आफ्नै ढङ्गले’ ।

सुद्धी हराउँदा मैले थुप्रै काम बिगारेको छु । गते, बार बिर्सेको छु । बिदाको दिन स्कुल गएको छु । जाँचको दिन आज होइन भोलि होला भनेर परीक्षा दिन छुटाएको छु । आफूले पैसा राखेको ठाउँ बिर्सेको छु । भान्छामा खानेकुरा डढाएको छु । कहिले चुल्हो नबाली भात बसालेको छु । पछि निकैबेर कुकरको सिट्टी नलागेपछि ए ! चुल्हो नै पो बालेको रैनछु भनेर झसङ्ग भएको छु । बोली चिप्लाएको छु । परिवार, श्रीमतीको अनाहकमा चित्त दुखाएको छु । भन्न नहुने कुरा पनि भनेको छु । कतिजनासँग निकैदिनसम्म बोली बारेको छु । पछि अनेक बनावटी कुरा वाहनाले सम्बन्धलाई जिउँदो पनि पारेको छु । कहिलेकाहीँ लुगा उल्टो, अगाडि, पछाडि लगाएर हिँडेको छु । कतिलाई भेट्छु भनेर समय दिँदा बिर्सेर घण्टौँसम्म कुराएको छु । जेहोस् सुद्धी हराइरहने बानीले कैयौँ ठाउँमा म लज्जितको पात्र बनेको छु । सुद्धी हराइराख्ने मेरो बानीले एकपटक होइन पटकपटक घुच्चुकमा हानेर थुचुक्क पारेको छ । अत्तो न पत्तोको लाइनमा गएर घण्टौँ उभिएको छु । यस्तै घटनाको चाङले मलाई यो आङ थिचेर थचक्कै पारेको छ ।

यो सुद्धी हराएपछि आफूले के गरेँ, के गर्दै छु भन्ने कुनै हेक्का नहुने रहेछ । घर, परिवार, साथीभाइले ‘सुद्धी पुर्‍याएर काम गर्’ भन्ने झटारो म फल नै नभएको वृक्षमा पनि पटकपटक झटारो आउन थालेपछि मैले पनि आफ्ना कमजोरीमाथि विचरण गर्न थालेँ । ठूलो सङ्घर्षपश्चात् मैले कुरोको चुरो फेला पारेँ । मैले आफ्नो सुद्धीको लगाम लगाउन नजान्नुको कारण मोबाइलमा इन्टरनेट चलाइरहने आदतले पो रहेछ । घरपरिवार मबाट रुष्ट हुनु, साथीभाइ दुष्ट हुनु आफ्नै पनि सुद्धी हराइरहनुको कारण यही मोबाइल, इन्टरनेट हो भन्ने जानेपछि यसको निवारणतर्फ लागेँ । आफूले मानेका एकदुइजना आदर्शवान् व्यक्तिकहाँ परामर्श ग्रहण गर्न पुगेँ । उनीहरूले रुटिन बनाएर प्रयोग गर्नु भने । उनीहरूको परामर्शले केही स्पर्श गरेपछि मैले त्यहीअनुरूप काम गर्न थालेँ । मेरो सुद्धी हराउने रोग बीसबाट बाह्र हुँदै आठसम्म पुगेको पनि थियो तर अहिले केके हो नमिलेर आठबाट सत्रतिर लम्केको छ । म अलपत्र छु यतिखेर ।

त्यसो त सुद्धी हराउनु भनेको बुद्धि बिग्रनु हो । बुद्धि बिग्रेपछि गरेको कामको नतिजा हेर्न, सुन्न लायकको हुँदैन । स्याल पनि बुद्धि बिग्रेपछि शहर पस्छ भन्छन् । यदि कसैले सुद्धी नगुमाइ बुद्धिले काम गर्ने हो भने अजिङ्गरले आहार भेट्न लामो दिन कुर्नुपर्ने हुनसक्छ । यस्तै सुद्धी हराएको घटनाहरूको अनुसन्धान गर्दै जाने हो भने मान्छे, जनावर त भइहाले देवी देवता, भगवान पनि यस कार्यबाट अछुतो नरहेको भेटिन्छ । अलिकति भिक्षा दिने सानो बुद्धि नपुराएकै कारण सात वर्षीय गोमाले सत्तरी वर्षको शिवप्रसाद ब्राह्मणसँग विवाह गर्नुपर्‍यो । त्यसको केही वर्षमै विधवा बन्नुपर्‍यो । सुद्धी बिग्रेरै भगवान महादेवकी श्रीमती सतिदेवी बलिरहेको आगोमा हाम फालिन् । सुद्धी बिग्रेर भगवान महादेवले पनि किसानसँग हार्न पुगेका थिए । यहाँभन्दा बढी मेरो कुरा के गर्नु… !

बुझ्दै जाँदा लोभ, मोह, रिस, अहङ्कार, अभिमान, अनावश्यक प्राप्ति चाहना राख्नाले सुद्धी हराउँदो रहेछ । रावणले घमण्ड प्रदर्शन गर्दा आफ्नो राज्य मात्र गुमाउन पुगेन मृत्युवरणसम्म गर्नुपर्‍यो । लङ्का जल्नु, पाण्डव र कौरवहरूको अठार दिने लामो महाभारत युद्ध हुनु सुद्धी हराउनुकै उपज हुन् । लेण्डुपले लोभ नराखेको भए सिक्किम भारतमा विलय हुने थिएनन् । पहिलो दोस्रो विश्वयुद्ध, अनेक अनेक जातीय, वर्गीय युद्ध पनि सुद्धी हराएरै घटेका घटनाहरू हुन् । नागासिकी, हिरोसिमाले आफ्नो रूप नै बदल्नु पर्‍यो । अनाहकमा असङ्ख्य मानिसहरूको देहान्त भयो । घरबार बिग्रिए, उजाड भए । पशु, चौपाया, चराचुरूङ्गी, रुखबिरुवा, महिला, बालबालिकाहरूले यसबाट चरम् प्रभावित हुन पुगेका थिए । कति मरे, कति अपाङ्ग भए यी सबै एकदुई जनाको सुद्धी बिग्रेपछि निस्केका प्रतिफल हुन् ।

नेतृत्वको सुद्धी हरायो भने उसका समर्थक तथा अनुयायीहरू पनि गलत गर्न पुग्छन् । कालोलाई सेतो र सेतोलाई कालो भन्न पछि पर्दैनन् । आमाबाबुले सुद्धी गुमाए भने सन्तानले गलत संस्कार सिक्छन् । सन्तानले सुद्धी हराए भने आमाबाबुले दुःखका दिन खेप्नु पर्छन् । जाँचकी, परीक्षकले सुद्धी बिगारे भने राम्रा परीक्षार्थी अनुत्तीर्ण हुन सक्छन्, अनुत्तीर्ण हुने विद्यार्थी उत्तीर्ण हुन सक्छन् । निर्वाचनमा मतदाताले सुद्धी पुर्‍याएन भने गलत प्रतिनिधि चुनिन पुग्छन् । डाक्टरले सुद्धी गुमाए भने बिरामी असरमा पर्न सक्छन् । विक्रेताले सुद्धी बिगारे भने क्रेताले घाटा वेहोर्नु पर्ने हुन सक्छ । राम्रै मान्छेले सुद्धीको बिर्को लगाउन बिर्से भने आत्महत्या जस्तो कुकृत्य गर्न तयार हुन्छन् । र आफूले सुद्धी बिगारे आफैलाई नोक्सान हुने रहेछ । हत्तेरिका, यो सुद्धी हराउने रोग त ज्यादै खतरनाक डरलाग्दो रोग पो रहेछ नि हौ गाँठे ।

यो सुद्धी हराउने चलन ममा मात्र नभएर अन्य व्यक्ति, परिवार, टोल, शहरबजार, देशविदेश, विश्वभरि फैलिएको छ । मानव बेचबिखन काण्ड, विभिन्न हत्याकाण्ड, राजनीतिक काण्ड, सामाजिक काण्ड, सांस्कृतिक काण्ड, शैक्षिक काण्ड, प्रशासनिक काण्ड, व्यापारिक काण्ड, धार्मिक काण्ड, साहित्यिक काण्ड तथा आर्थिक काण्ड पनि सुद्धी हराएरै घटिने काण्डहरू हुन् । यी काण्डहरूले देशको नक्सा खुम्चिएको छ । इज्जत, सद्भाव, सम्बन्ध, नैतिकतामाथि कालो धब्बा परिरहेको छ । तर विडम्बना यी काण्डहरूको वितण्डा मच्चाउने पाजीहरू माथिल्लो तप्का, ओहदामा रहेका हुन्छन् । यिनै पाजीहरूले पद र पैसाको पछि दौडिँदा सुद्धी हराएर व्यैक्तिक तथा सामाजिक दायित्व धमिलो पानीमा मिसाइरहेका छन् ।

हामी अहिले बढ्दो विज्ञान प्रविधिसँग मितेरी गाँस्दै खेलिरहेका छौँ । हामी यसमा यति व्यस्त भएका छौँ कि हामीले हाम्रो गतिविधि, दैनिकीलाई सरलताबाट स्थान्तरण गर्दै जटिलतातर्फ धकेलिरहेका छौँ । हामीले बिर्सेका छौँ, यो सबै क्षणिक हो । आफ्नो अस्तित्व कर्तव्य बिर्सिएर यो सुद्धी बिराउने रोगलाई संस्कृति बनाएका छौँ । यो रोगलाई झाङ्गिन दिइरहेका छौँ । अचेतमा दौडिरहेका छौँ । आफू, परिवार, समाज र देशको अस्तित्व नै धरापमा राखेका छौँ । सुद्धी हराउने रोगको दीर्घकालीन उपचार गर्न हामीले तन्द्राबाट व्युँझिएर सचेत हुनुपर्नेछ । इज्जत, सद्भाव, भाइचारी सम्बन्धलाई स्थायित्व कायम राख्न आफूले गर्न लागेका कार्यहरूमा धैर्य नगुमाइ गम्भीर रूपमा सोच्न जरुरी छ । लु है त, साथी हो । सुद्धी नबिराउनु, सियोमा धागो छिराउनु ।

०००
रामेछाप