नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

रमेश समर्थन :

स्थान – विश्वमानचित्रको एउटा महादेश एसिया । त्यसभित्रको एउटा भाग दक्षिण एसिया । त्यहाँको एउटा देश नेपाल । नेपालको राजधानी काठमाडाैं । काठमाडौंको मुटु बानेश्वर । बानेश्वरमा अवस्थित अन्तर्राष्ट्रिय सभागृह जसलाई पछि संसद् भवन बनाइयो । त्यसको एउटा विशाल कक्ष जहाँ विभिन्न दलका दलालहरू बसेर देशको दलाली गर्छन् ।

परिवेश – कक्षमा एउटा बाटुलो ठुलो टेबुल छ जसलाई उनीहरू गोलमेच भन्दछन् । वरिपरि कुर्सीहरू छन् जसमा टुटेका, फुटेका र फेरि जुटेका राजनीतिक पार्टीहरूका नेताहरू विराजमान छन् । तिनीहरू आआफ्नो जाति, समूह र दलअनुसारको पहिरनमा छन् । तिनीहरूमध्ये केही त भर्खर फाइभ स्टारको खाना बुत्याएर चाँदीको सिन्काले दाँत कोट्याउँदै र ढ्याउ गर्दै आउँदै पनि छन् । सबै आइसकेपछि उनीहरूका बिचमा सम्मेलन आरम्भ हुन्छ ।

क. ढिलै भए पनि सरकारले सही निर्णय लियो । (कतैबाट कुनै प्रतिक्रिया आउँछ कि भनी चारैतिर हेर्छ तर केही नआएपछि मौन हुन्छ ।)

ख. नत्र त हामी ठुलै समस्यामा परेका थियौँ केरे । (दाँत कोट्याउँदा भर्खरै लुछेको मासुको चोक्टो सिन्कासँगै निस्किन्छ जसलाई उसले फेरि मुखमा हालेर निल्छ ।) ठुल्ठुला पार्टीका नेताहरू केरे कुनै आयल निगमको, कुनै नेपाल टेलिकमको, कुनै विद्युत्‌को, कुनै उड्डयन प्राधिकरणको त कुनै खाने पानीको केरे गाडी चढ्ने भए पनि हामी साना पार्टीका त केरे ठुलै मर्कामा परेका थियौँ । आफ्नो पार्टीको त केरे एक मात्र सांसद् भएर पनि गाडी नपाउनु त केरे हाम्रो माननीय पदकै मानहानि हो नि !

ग. (अलि व्यङ्ग्यको भावमा) तपाईंले त मने झन् पाउनैपर्ने नि ! बाबु मने अदच्छे, आमा मासचिव, आफू सांसद् र छोराछोरी र भाइभतिजाहरू कार्यकर्ता । मने पार्टी र नेतृत्व भनेको त यस्तो पो हुनुपर्छ । (अट्टहास गुँज्छ जुन गुँजाइले ‘ग’मा केही सङ्कोेच ल्याए पनि जातीय स्वभावअनुसार ऊ पनि लाज पचाएर हाँस्न थाल्छ ।)
घ. (अलि असन्तुष्टिको भावमा) यहाँ हामी सुविधाभोगी बन्न आएका कि देशका जल्दाबल्दा समस्याको समाधान खोज्न आएका हौँ ? जनताले खाई नखाई तिरेको करबाट तलब सुविधा लिएर यस्ता स्वार्थका मात्र कुरा गर्न सुहाउँछ हामीलाई ? (लाग्छ ऊ नेता नभएर नेटा हो । त्यो कुन ग्रहको जीव हो भनेझैँ सबैले उसैलाई हेर्छन् । अरूले खिल्ली उडाउने दृष्टिले आफूलाई हेरेको देखेर उसमा ग्लानिबोध हुन्छ ।)

ङ. बढी आदर्शवादी बन्ने चेष्टा नगर्नुहोस् माननीयज्यू ! दुःखै पाउने भए किन नेतागिरी गर्नुपर्थ्यो ? कसले जोगी हुनका लागि राजनीति गरेको हो र ? देशका समस्याका समाधान पनि खोजिने नै छ तर पहिले आफ्नै समस्याको समाधान खोज्नु परेन ? जनताले के भन्छन् । जसले आफ्ना लागि केही गर्न सकेन उसले अरूका लागि के गर्ला भनेर भन्दैनन् ? हाम्रो समस्याको समाधान सदनबाट र जनताको समस्याको समाधान सडकबाट खोज्ने हो र त्यो हाम्रा होनहार कार्यकर्ताहरूले गरेकै छन् । हामी जनता होइनौँ, नेता हौँ । तिनै जनताले हैन हामीलाई माननीय भन्ने विशिष्ट पद दिएको ? अब सेवा पनि त विशिष्ट हुनुपर्‍यो नि ! (‘घ’लाई छोडेर सबैले प्रशंसाका दृष्टिले हेर्छन् ।)

च. (‘ङ’लाई उछिन्दै) अब कुरो रह्यो जनताले तिरेको करको । भन्नुस् त कति प्रतिशत जनता यहाँका कर तिर्न सक्ने छन् ? महिनामा लाख खाने हामीले कर तिर्न नपरेपछि वर्षमा लाख पनि नपाउनेले कर तिर्छ ?

छ. (‘च’लाई पछि पार्दै) अनि के जनताले तिरेको करबाट चलेको हो यो देश भन्ठान्नुभा’ ? यो त अनुदानमा चल्या देश हो । त्यसैले हात लागेको सुविधा लिँदै थपका लागि प्रयास गर्नुस् । जबसम्म सभासद् हुनुहुन्छ मोज गर्नुस् । खुस्केपछि त खुस्क्यो खुस्क्यो ।

ज. (बडो जानिफकार भएको देखाउँदै) तपाईं त चार्बाकको हजुरबा पो हुनुहुँदो रहेछ । (एउटा ठट्यौलो हाँसो उठ्छ ।) थाहा छ चार्बाक के भन्छन् ? (उसले धर्मगुरुले झैँ संस्कृतको सिलोक फलाक्यो ।) यावत् जीवेत् सुखं जीवेत् ऋणं कृत्वा घृतं पिबेत् । भस्मीभूतस्य देहस्य पुनरागमनं कुतः ?’ (केही नबुझे पनि यसले त महत्त्वपूर्ण कुरो पो गर्‍यो भन्ने पाराले सबै उसैलाई हेर्छन् ।)

झ. वाह ! वाह ! वाह ! तपाईं त ठुलो पण्डित पो हुनुहुँदो रहेछ । व्यास आसनमा बसेर कथा नभनी के खान यता लाग्नुभा’ ? म ठोकुवा गरेर भन्न सक्छु तपाईं त्यता लागेको भए दीनबन्धु काशीतिर लाग्थे । (फेरि हाँसो चल्छ र यो हाँसो लामै चल्छ ।)

ञ. ओ सांसदज्यू ! तपाईंले त्यसको अर्थ पनि बुझ्नुभो कि त्यसै बुझ्झकी बन्दै हुनुहुन्छ ?

ट. नेता हुनु भनेकै सर्वज्ञ हुनु पनि त हो नि ! सभासद् र मन्त्रीले नबुझेको र नजानेको यस सृष्टिमै केही छैन । तपाईंले यसको तात्पर्य त नबुझे पनि बुझ्नुभो नि ? अब के बुझ्नुभो भनेर सोध्न भएन । (हलुका हाँसो)

ठ. संस्कृतमा एक दुई अक्षर भट्याएपछि त्यसै पण्डित भइन्छ भने अर्थ किन जान्नुपर्‍यो र ? चाहे सराद्धे गर्दा सूत्रं दद्यात् का ठाउँमा मूत्रं दद्यात् भने पनि भयो ।

ड. (‘ठ’लाई सङ्केत गर्दै) लौ न पण्डितबा, तपाईंले भनेको कुराको पनि अर्थ लाइदिनुपर्‍यो ।
ठ. पहिले श्लोकको अर्थ सुन्नुस् – चार्बाक भन्छन्, जबसम्म बाँचेका छौ तबसम्म रिन काढेर भए पनि घिउ खाऊ किनभने मरेर र जलेर खरानी भएको शरीर फेरि फर्केर आउँदैन । अब मेरो भनाइको तात्पर्य सुन्नुस् – तपाईंजस्ता अनपढहरू पुरोहित भए भने श्राद्धमा पिण्डमाथि सूत्र अर्थात् धागो चढाउनुपर्ने ठाउँमा मूत्र अर्थात् पिसाब चढाउन लगाउँछन् । (अरू त हो हो गरेर हाँस्न थाल्छन् तर ‘ड’ मुर्मुरिन्छ ।)

ढ. त्यही त भन्या । हजारौँ वर्षपहिले त मानिसहरू यस्तो सोच्थे भने आज हामीले सोच्यौँ त के बिगार्‍यौँ ? अनि तपाईं किन हाँसका बिचमा बकुल्लो बन्न खोज्नुहुन्छ ? (अन्तिम वाक्य उसले ‘घ’लाई भनेको हुन्छ ।)

ण. ठुलाठुला नेताले बैठकमा हाजिरै नगरी भत्ता लिन र खानाखाजावापतको पैसा समेत लिन हुन्छ भने हामी त निदाउनकै लागि भए पनि संसद्मा त जान्छौँ ! (सामूहिक हाँसो उठ्छ ।)

त. हैन, निँद पनि कति लागेको भन्या त्याँ पुगेसि ! कुर्सीमा त बस्नै नहुने । निद्रा लगाउने मिसिन जडान गरेको छ कि के हो कुर्सीमा ? .(फेरि हाँस्छन् ।)

घ. तपाइँहरूलाई थाहा छ जनताले हामीलाई कुन नजरले हेर्छन् ? कुकुरलाई गाली गर्दा पनि नेताजस्तो बेइमान भन्न थाले । त्यो इज्जत छ हाम्रो । हामीले यसरी देशको ढुकुटी रित्याएको देखेर नै जनताले कर तिर्दैनन् । हामीले एक एक निष्कर्षहीन बैठकमा लाखौँ उडाउँछौँ भन्ने कुरो उनीहरूलाई थाहा छैन भन्ने सोच्नुभा’ छ ? उनीहरू एक एक व्यक्तिका एक एक करतुत हेरेर बसेका छन् । बुझ्नुभो ?

थ. तपाईंले फेरि आफ्नो खोक्रो आदर्शवादी व्याख्यान छाँट्नुभो, हैन ? समर्थन नगरे पनि विरोध पनि नगरेर बस्न सक्नुहुन्न ? फाइदा हुने कुरामा पनि प्याचप्याची बोल्नैपर्छ ?

द. अनि कुन उल्लु यहाँ इज्जतदार बन्न आएको हो र ? माल कमाउन आएका हौँ । कमाउँछौँ, पासपोर्ट बेचेर, फिरौती लिएर, कमिसन लिएर, वा जनतालाई शरणार्थी बनाई बेचेर भए पनि कमाउँछौँ । कमाउने अवसर र आवश्यकता दुवै छ, त्यसैले कमाउने हो । टिकट किनेको र भोट किनेको पैसा के पातका खोस्मेरा हुन् र ? नकमाए सन्तानले, जोरीपारीले र छिमेकीले नै के भन्छन् ? पानीमरुवा भन्दैनन् ? अनि हामी जतिसुकै चोखो भए पनि र यहाँसम्म आएपछि चोखो छु भनेर तामोतुलसी नै भाके पनि जनताले पत्याउने हैनन् । जनताले कर तिरून् कि नतिरून् ? हामीलाई केको खसखस ? गाईले बाच्छो पाए पनि बाच्छी पाए पनि हामीलाई चाहिएको बिगौती हो । त्यो पाएपछि खाने हो ।

ध. हामी त खाली मामाको धनमा फुपूको सराद्धे गर्ने मात्र पर्‍यौँ । (‘घ’बाहेक सवै हाँस्छन् ।)

घ. (मुर्मुरिँदै) देशलाई के अपुताली पर्‍या छ र फुपूको श्राद्ध गर्न ?
न. देशलाई अपुताली परोस् कि नपरोस् तर हाम्रो तालुमा आलु फलेको भने पक्कै हो । माग्ने थियौँ, माननीय भयौँ ।

घ. हामीलाई जनताले किन चुनेका हुन् भन्ने हेक्का त छ नि ? कि त्यो पनि बन्धकी राख्नुभयो ?

प. छ, किन नहुनु ? ठुला पार्टीका नेताले तयार पारेर ल्याएको मस्यौदामा ताली बजाउनु नै हाम्रो काम र कर्तव्य हो । अझ आवश्यक भएको वेला आफ्नो नेताले सादा कागजमा हस्ताक्षर गर भने पनि गर्ने हो । त्यति काम हाम्रो हो जुन हामीले गरेकै छौँ । अब सरकारले त्यसवापत उपलब्ध गराउने सुविधा किन छोड्ने ?

घ. आफू त्यति मूल्यहीन भएर पनि किन बस्नुहुन्छ त पदमा ? छाडे हुँदैन ?

फ. बरु पशुपतिनाथसँग अरू दुईचार वर्ष यो सरकार यसै गरी चलोस् भनेर प्रार्थना गर्नुहोस् । सरकार गयो कि सुविधा गयो ।

घ. सवोच्चको निर्णय सुन्नुभएको छैन ?
ब. हाम्रा नेताहरूले त्यसलाई पनि थाङनो बनाइदिन्छन् । देख्नुहोला ।
घ. तपाईंलाई थाहा छ हामीले सुविधामा पाउने गाडीलाई कति पर्छ ?
भ. ए भाइ, तपाईंलाई फल खानु छ कि रुख गन्नु छ ?

घ. एउटा गाडीलाई पचास लाख पर्छ । हाम्रा बाले कमाएर राखिदिएको पैसा हैन त्यो । जनताले खाईनखाई तिरेको कर र जनताको शिरमा थपिएको ऋण हो । जति नेता उत्ति पार्टी । एउटा पार्टीलाई एउटा गाडी र ड्राइभर, इन्धन र मरम्मत…! कति पेल्नुहुन्छ जनतालाई ? जनताले भोकै बसेर पनि कर तिर्नुपर्ने र नेताले अजिङ्गरले झैँ देशै निल्ने ?

म. देशको ढुङ्गामाटो त कसले निल्या छ र ? पाएको सुविधा त लिनैपर्‍यो नि पाएसम्म ।
घ. यो अन्याय हो, धोका हो, बेइमानी हो, कृतघ्नता हो, जनघात, राष्ट्रघात, विश्वासघात सवै हो ।
य. होस् न, जुनसुकै घात होस् । हामीलाई छु मतलब ?
घ. म विरोध गर्छु यसको ।

र. गर्नुस्, तर यहाँ हैन, टुँडिखेलमा गएर गर्नुस् ।
घ. यसरी जनताको छातीमा जाँतो रिँगाएर देशलाई धुलोपिठो पार्न पाइँदैन । हामी कुनै अद्वितीय क्षमता भएर सभासद् भएका होइनौँ । हाम्रो नाउँमा काकताली परेको मात्र हो । ए जनता होसियार ! (हात माथि उठाएर कराउँछ ।)

ल. ए साथी हो, त्यसको हात तल झारिदओ, नभए भाँचिदेओ । मुख थुनिदेओ ।

घ. जाग जनता हो जाग । (स्वर मत्थर हुँदै जान्छ । अरूको स्वार्थी तथा क्रूर हाँसोमा उसको विरोधी र चेतनाको आवाज दब्दै जान्छ र मञ्च पुरै अँध्यारो हुन्छ ।)

०००
रूपन्देही