नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

रामप्रसाद अर्याल :

टिलिक्क टल्किएका सेता दाँत, अनुहारको शोभा । दाँतका लहर अनारका दाना जस्ता । मुसुक्क मुस्कुराउँदा देखिने ठम्म मिलेका दौत मान्छेको व्यक्तित्व । सुन्दर दाँत हुनु पनि वरदान नै हो ।

यो रुन्चेको हतियार हो । खन्चुवाको मतियार हो । जसले जेसुकै भने पनि टोकेर ,धुल्याउने, मसिन्याउने, सानो पार्न र चूर्ण चूर्ण बनाउने काम भनेको दाँतको हो । दाँतलाई सुन्दरताको प्रतीक पनि मानिन्छ । तर त्यहीदांत मिलेको छैन भने शरीरको शोभा बढाउने नभएर घटाउने गर्दछ ।

एक थरी मानिसहरू, दाँत गयो कि आँत गयो भन्ने गर्दछन् । तर म भन्छु दाँत गए पनि आँत चाहिँ रहिरहन्छ ।
आँत रहेपछि आँट आउँछ । भनाइ नै छ “आंटी छोरालाई बाघले पनि खाँदैन । हो आँटी छोराले ढाँटीढाँटी आफ्‌नो काम पटाउँछ । हो कहिले काँहीं आँटीको आँट गलत ठाउँमा प्रयोग हुन गयो भने पछिबाट पछुताउँ हुन्छ । पछुताउ भएपछि वनको बाघले नखााए पनि मनको बाघले खान्छ । मनको बाघले नखाए पनि कानुनको नागले डस्छ । कानुनको नागले डसेपछि मान्छे खोर भित्र पस्छ र बस्छ ।

यो खोरभित्र पस्ने र बस्नेहरूका कहानी धेरै छन् । यो सुन्दर विहानीमा आंँटी छोराका ढाँटी कुरा र गाँठी कुरा गर्न उपयुक्त हुँदैन । उहिलेको जस्तो त्रिशुलीमा हाम फाल्ने, धरहराको टुप्पोबाट फालहाल्ने र कुवाँमा फुङ्गाल्ने जमाना होइन यो । यो जमाना त देखाउने एउटा र गर्ने अर्कोको हो । जस्तो देखाउने दाँत एउटा खाने दाँत अर्को । हो सर्वसाधारण मानिसले आफ्नो दाँत मुखमा धारण गरेको हुन्छ । हो विशिष्ट मानिसको दाँत भने आँतमा हुन्छ । आँंत भनेको भित्रि भाग हो, पेट हो, आन्द्रा हो । पेट ठुलो हुन्छ । आन्द्रोको तान्द्रो लामो हुन्छ ।

आँतमा दाँत भएपछि जेसुकै खाओस्, जस्तोसुकै पायोस खाइदिन्छ र पचाइदिन्छ । यो उसको खुवी हो । सामान्यतया भुइँमान्छेले फुइँ लगाउँदैन । तर भुइँबाट अलिकति माथि गयो भने उसको भुइँमा खुट्टा हुँदैन । भुइँमा खुट्टाले नटेकेपछि भुइँका कुरा थाहा हुने पनि भएन । त्यसैले माथिबाट आउँने खान्की माथिमाथिबाटै खान्छ भुइँमा झर्न दिँदैन । एक्लैले खाइस् र पचाइस् भनेर कसैले विरोध गर्यो भने दत्तबझान सुरु हुन्छ । अहिले सबैले गर्ने गरेको दन्तबझान खानकै लागि हो भनेर दुनियाँले बुझिसकेका छन् ।

यदि कुनै दलले, कुनै नेताले मिलिजुली बसौँ बाँडिचुडी खाउँ भनेर स्वच्छ मनले भन्छ भने पनि यहाँ कसैले पत्याउँदैनन् । राम्रो कुराको खोजीमा हिंड्न भन्दा गोजीमा कालोधन कसरी आउला भन्ने ध्यानमा निमन हुनु मान्छेको गुण हुन गएको छ ।

कुनै कुनै मान्छेको, समुहको, दलको खानेबेलामा रिस उठ्छ अनि उनीहरू फुट्छन् । अर्कोथरी खानेबेलामा जुट्छन हिस्सा नमिले बल्ल फुट्छन् । मिल्ने बेलामा घोषणा गर्दछन् “हाम्रो देशमा हामी जत्तिको शक्तिशाली कोही दलका, माइकालालका लाल छैनन् । देशसेवी, विकास प्रेमी, राष्ट्र भक्तिमा हाम्रो विशेष अभिव्यक्ति हुनेछ । अन्तराष्ट्रिय प्रभुहरूले समेत हाम्रो एकतालाई समर्थन गरेका छन् । उनीहरूको आशीर्वाद हामीलाई प्राप्त छ ।

उनीहरूलाई रिझाउन, बेला मौकामा कोसेली पात लिएर जानेछौं । ठुलाबडा कहाँ जाँदा रित्तै जानु हुँदैन भन्ने हाम्रो पुरानो मान्यता हो । मिल्ने बेलामा उही मान्छे, उही समुह र उही दल सबै भन्दा असल बन्दछन् । नमिले सबैभन्दा, खराब, भ्रष्ट, स्वार्थी, दम्भी र शब्दकोशमा भए जति तुच्छ विशेषणको पत्ररी पहिराउँछन् । त्यो बेला पस्किएको परिकारको वासना हरर्र चलेको हुन्छ । मुखै रसाउने गरी तर खाँदा पहिलो गासमै दाँतमा ढुङ्गा लाग्दछ । अनि त दाँत, सिरिङ्ग हुने, हल्लिने, दुख्ने हुन्छ, अनि घरैमा अथवा अस्पतालमा लगेर फुकालिन्छ ।

मुक्केबाजले मुक्यायो भने पनि दाँत झर्न सक्छ । बुढो हुन, थोत्रिननै पर्दैन । दाँत भने धेरै मिठाइ, खाएर, पिटाइ खाए पनि यो झर्छ । किराले खाएर फुक्लिएको दाँत पनि दागी हुन्छ । दागी भए राम्रो कुरामा सहभागी हुन पाउँदैन । सहभागी हुन नपाएकामा आफूलाई अभागी सम्झिन पुग्दछ ।

यो युग विज्ञानको हो । ज्ञानको हो । दाँत झरे, फुक्लिए, किराले खाए, हल्लिन लाए भनेर पिर मान्नु पर्दैन । हाम्रामा गलत काम गर्नेलाई अवसर दिन सुन पानी छर्केर, भातबाख्री गरेर चोखो बनाइन्छ । अलिकति धन खर्च गर्नु मात्र पर्छ उपल्लो दर्जा समेत दिलाइन्छ । खानेकुरा कोपर्न र बिग्रेको दाँत सपार्न उपचार गरिन्छ । टेका लगाइन्छ । तारबार गरिन्छ । खोल हालिन्छ । त्यो पनि एक नमारी सुन ठोकेका हुन्छन् धनीमानीले । उनीहरूलाई सुनदाँते उपनाम दिइन्छ ।

दाँत बलिया हुन्जेल, आफू शक्तिमा छउन्जेल एकदिन दाँत झर्ला र शक्ति क्षिण होला भनेर कसैले साेंच्दैन । शक्तिको सदुपयोग गरेर एकले अर्काको दाँत झार्ने खेल चलिरहे छ । अनुशासित तरिकाले । यीे दाँतले के के खाए, केके चवाए के के पचाए भनेर, गनेर साध्य़े नै छैन ।तपाँई हामीले रिस डाहा गरेर भएन ।

मान्छेको स्वभाव बहुरूपी भए झैं मुखमा अटाउने बत्तीस वटा दाँत पनि पनि बहुरुपी छन् । कुनै देखाउनका, कुनै टोक्नका, कुनै चपाउनका, कुनै दाँत छिपाउनका । त्यसोत कुनै मुसाका जस्ता धारिला, कुनै कुकुरका जस्ता तिखा कुनै पाडाका जस्ता चेप्टा । यी जतिसुकै भए पनि यिनको काम हो च्यात्ने, चिर्ने, पिर्ने, चपाउने र भुडीमा लुकाउने नै हो ।

यी दाँत मेहनती कामदार हुन् । यिनले कुटने, पिस्ने, मसिनो पार्ने काम गरिरहन्छन् । यिनले मुख मिठ्याएर चौरासी व्यञ्जनलाई धुलोपिठो पारेर चपाए पनि स्वाद लिने चाहिं जिभ्रोले हो । र भरिने भुँडी नै हो । विचरा दाँतले त्याहाँ राख्ने भनेको लुकेर, अडकिएर रहेको छेस्‌का छेस्की मात्र हो । किरा लगाउन ,गिजा दुखाउन मात्र । कामदार ज्यामी माहुरीहरूले डाइनालाई पोषने मात्र हो । बत्तीसजना हतियारधारीलाई अङ्गरक्षक बनाएर आफू सुरक्षित रहेको छ जिभ्रो ।

यो जिभ्रो हाम्रा नेताहरू जस्तो पो हो त । जता पनि लपक्क हुन सक्ने । अरुलाई कज्याइ कज्याइ आफूले रजाईं गर्ने । जुनसुकै र जस्तो सुकै परिकारको स्वाद चारख्न र भित्रको भकारीमा रारख्न सक्ने । तलबिलत पर्यो भने ओकल्न र मुख खोकल्न सक्ने । अझै पत्रकारले कालो करतुत देखे र लेखे भने त्यो लुकाएको, खाएको बस्तु, कृत्रिम हो, झुठो हो एआइले बनाएको भनेर बयान दिन सक्ने । तर कहिलेकाँही गोपनीयता भङ्ग हुन जाँदा “हिस्स बुढी किच्च दाँत“ भने झै हुनु पर्दछ र पो मार्यो त !

दाँत भनेको जाँतो जस्तो हो । यसमा ओइरो लगाएपछि तलबाट पहिरो चल्दछ । ओइरो सानो भए पनि पहिरो ठूलो हुन्छ । अहिले देशमा ओइरो लगाउनहरूको धुइरो चलेको छ । यो अवस्थामा जाँतोला दाँतहरू बलिया अर्जापिएका र पाइन चढाइएका हुनु जरुरी छ । त्यसो हुन गयो भने प्रतिफल धेरै प्राप्त गर्न सकिन्छ । त्यसो हुन जाँतो भित्र रहने मानी बलियो हुनु पर्दछ । त्यस्तै आँतो घुमाउन हातो बलियो हुनु पर्दछ । अहिले मानी हल्लिएको, हाती घोल्लिएको र मेहीको लिङ्गो लप्किएको छ । मेहीका ओरिपरि घुम्ने पाटीका हलगोरुहरू यत्रतत्र छरपष्टिएका छन् ।

हामीकहाँ ढिकी, जाँतोका आवाज जर्का र घरका सदस्यहरूका आवाज चर्का भएर भाडा बजे भने छिमेकीहरूका कान ठाडाठाडा हुन्छन् । जाँतोका अंश दाँतका बंशमा ठोक्किएर दाँत सिरिङ्ग पार्ने र झार्ने पनि हुन्छ ।

अहिले को नवयुवाको वयोवृद्ध युवा भनेर छुट्याउन गाह्रो छ । किन भने दाँत झरेका थोते र दाँत नउम्रिएका तोते पनि नक्कली आभुषण नक्कली पहिरन र नक्कली कहिरनले गर्दा चिन्न मुस्किल भएको छ । नक्कली बोली नक्कली झोली र नक्कली गोलीले नकक्लीलाई हित गर्दछ । त्यसैले आफू पनि नक्कली बनौ । नक्कलीको भाउ महंगो छ । महंगो चिज धेरै टिक्छ र बिक्छ । अहिले दाँत झर्यो भनेर चिन्ता नमानौ । पुराना सक्कली गए नयाँ नक्कली आउन सक्छन् । पुरानो, झरेको, किराले खाएको दाँतको सट्टा नयाँ दाँतको बट्टा किनौ । दाँत फुक्लियो भन्दै महिनौ । यसैमा हामी सबैको भलाई छ ।

०००
पाल्पा