लक्ष्मीप्रसाद देवकोटानेपाली गुण्डो
ऊ मानौं बिजेताको छडी घुमाएर सडक मेै शासन गर्दछ । मानौं उसको काम आफू सिंंगारिनु र दुनियाँको काम उसको तारीफ गर्नु मात्र हो ।

हामी ज्यादा पोशाकमा भाउ र भडक राख्नेलाई गुण्डो भन्छौं बोपन नं गुण्डोको प्रधान लक्षण हो । उसलाई माफू सिंगारिनुभन्दा सूक्ष्म कला कहीँं छैन । दुनियाँका नजरमा छाँटकाँट रङ्ग योग्यता दावा राख्दछ । ऊ भौतिकवादी छ । बाह्य आकर्षणले आाकर्षित हुन्छ र बोको नजरहरूलाई नाकर्षण गर्दछ । ’म’ जस्तो राम्रो उसलाई केही छैन । ऊ दुनियाँमा आफ्नो विज्ञापन जाहेर गर्दछ । ऊ सामुसम्म पनि आउन सक्दैन । बस्तछ खोलमा नै । धाकी रङ्गहरू उसलाई प्यारा छन् । ऊ मानौं बिजेताको छडी घुमाएर सडक मेै शासन गर्दछ । मानौं उसको काम आफू सिंंगारिनु र दुनियाँको काम उसको तारीफ गर्नु मात्र हो । प्रशंसाले उसको नाक फुल्दछ । पैसाभन्दा उसलाई ठूलो केही छैन । ऊ चार पैसा कमाउँछ तर चार सय खर्च गर्नको रवाफ अपरिचित जनहरूअगाडि देखाउँछ ऊ झगडामा पनि उत्तिकै अग्रसर छ र छक्कापञ्जाका सांंग्रा चातुरीहरूलाई जीवन भन्दछ । उसका सुधारलाई संसारै छैन । उसका मुस्कानहरू पछाडि छरिरहेका हुन्छन् । ऊ डरलाग्दो जन्तु हुन्छ । उसलाई स्वार्थभन्दा मीठो ध्येय दुनियाँमा छैन । ऊ खालि कमाउन, बलले मिच्नमा र देखाउनमा छ ।
उसलाई स्वीजातिको सतीत्व त्यत्तिको कदर गर्न लायक छैन । सौन्दर्यलाई आफ्नै भोगका निमित्त सम्झन्छ । उसको सिद्धान्तमा पवित्र दूधको दखल कट्टर को बोक्रेपन हो । ऊ छल हो र छकावटले छोपिएका कुराहरुलाई सत्य मान्दैन । दुनियाँको आँखा छल्न पाए भोलानाथ अन्धा भन्ने उसको सिद्धान्त छ । ऊ मासु उपासक हो न कि आत्माको चाहनाको । समय मात्र उसलाई प्रेमको समय छ । ऊ पाशविक निरुंत्तर दायित्वमा खालि मजा खोज्दछ र लहडमा जीवन बिगारिदिन्छ । ऊ खालि भमरो होइन, माखो हो । बिगार्नु र सपार्नुं उसका सूक्ष्म कला छन् । ऊ सतीको भयकर परीक्षा हो र मामूली स्त्रीहरूको यमराज हो । उसको सौन्दर्य मासुमा बस्तछ, यस सिद्धान्तलाई विरोध गर्न परमेश्वरले सत्यको मोहनी उडेको मुर्दा मासुलाई कीरा र गलाइको दशा दिएका छन् ।
तर उही दुनियाँको साँढा छ । उसको संसारमा जङ्गलकानूनको शासन हुन्छ । बनियालाई र लडाकालाई जितबाजी छ र पोथीहरू भालेका बलको परीक्षा लिन जन्मिएका थिए । उसको अन्तःकरण ठीक पशुको कक्षामा छ, जो दुई खुट्टामा हिंडेर मानव नाममा दावा राख्तछ । दुई या दुईभन्दा ज्यादा साँढे लड्दा जसले अरू भगायो उहीचाहि पारितोषिकको विजेता हुने नियममा उसको आत्मा काम गर्दछ । तर खालि बल पशुता हो भन्ने उसको ज्ञानकोषमा मिमिरे झल्किन्छ र ऊ छलको ज्यादा प्रशंसा गर्दछ । ऊ दुनियाँका कर्मपथमा अँध्यारो गल्लीमा हिँडिरहेछ । सडलपडलमा सोख राख्तछ, झिलिमीली र नाजनखराको उपासक छ । तर उही दिनको उज्यालो रङिलो सभ्यताको विज्ञापन झैं दुनियाँलाई फेशन सिकाउँछ । साधुहरू उसदेखि डराउँछन्, सुधा उसका आकर्षणमा फस्छन् र बदमाशहरू नवकल गर्दछन् ।
वेश्याहरू उसको पैसा धुत्न चाहन्छन् र झूटा नखराले उसका प्रेमी बन्दछन् । त्यहाँ केही दिब्य प्रेमको मिठास छैन खालि बोक्रेपन छ । तर त्यही बोक्रेपनलाई सच्चा सम्झेर गुण्डो त्यसमा रहने सा साध्वीहरूको पवित्र मूर्तिअगाडि पनि त्यही मपाई मोहनीको आकर्षण पवित्रताको आत्मा बिगारेर आफ्नो अत्याचारको शिकार या हतियार बनाउने आशामा रहन्छ । तर साध्वीको आत्मा घृणापूर्ण दृष्टिले त्यहाँ हेर्दछन् जहाँ गुण्डो माफूलाई मोहनको मोहनी भन्ने सम्भन्छ ।
भौतिक इच्छामा लोभ ज्यादा देखाउनु र त्यो पनि यस्तो परिवर्तनशील संसारमा कति नीचापनको चिन्ह हो, बुझ्नेले बुझ्दछन् । हामो उसका क्षणिक भोगहरुलाई नफरतका नजरले हेर्दछौं । ऊ महमा लटपटिइरहेछ । उसका पखेटा आफ्नै लोभले बाँधा छन् । उसमा मलाई मोहनीको अहङ्कार बसेर आँखा खोल्न दिँदैन । सत्यको स्पर्श पाए ऊ बाकूलाई कति घृणा गर्दो होला । ऊ आफ्नो अारात्मालाई अन्याय गरिरहेछ । उसका आध्यात्मिक शक्तिहरू सङ्गठित हुन सक्तैनन्, छरिन्छन् । सांग्रा ताक र सस्ता नापमा चलिरहेछ । ऊ आफ्नो अन्तर्दुगतिताई रङिलो मिथ्वाले छोप्दछ । हामी उसलाई देखेर आँसु झार्दछौं किनकि त्यसभन्दा पापी विकार र अहम्मानी दीन दुनियाँमा जन्मेको थिएन । जो मानिस दुनियाँमा आफ्नो मोज सम्झन्छ त्यसमा सत्यको होश रहनु मुश्किल छ तर ऊ पछि थाहा पाउँछ- घाँटीमा प्राण झुण्डेपछि । अनि यो दुनियाँ के रहेछ उसको मनले बुझ्दछ । भौतिकवादका आडम्बरहरु प्राणानानका अवस्थामा उठ्तछन् र ऊ पनि आखिर ’हे भगवान्’ को आखिरी प्रतिज्ञा गरेर जान्छ । उसले त्यस बेला थाहा पाउँछ— पोशाक बोक्रो हो; रङ छोक्रो हो । मासु र मूर्ति परिवर्तनशील मिथ्या हुन् र एउटा सत्य भन्ने आत्मा मात्र दुनियाँ सत्य हो ।
तर कोही कोही गुण्डाहरू सुधारशील हुन्छन् । धेरै संसारका प्रमुख प्रतिभाहरु अगाडि गुण्डा रहेका थिए । यही जीवनमेै सुध्रिए भने तिनीहरू संसारका पूज्य, उपास्य देवता बन्न जान्छन्— कोहीकोही दुष्टान्तमा । वैराग्य भनेको त्यसै आउँदैन, परमेश्वरको अनुग्रह चाहिन्छ । अनि सत्यको मोहनी लागेपछि ती सब बोक्रे चातुरीहरू र शृङ्गारकला आत्माको सच्चा मोहनीतिर लाग्दछन् । अनि तिनीहरू खोक्रा हुँदैनन्; खँदिला हुन्छन् ।
लक्ष्मी निबन्ध सङ्ग्रहबाट
Subscribe
Login
0 Comments
Oldest











































