नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

ठाकुरप्रसाद अधिकारी :

उहिलेको पोशाक खुइलिए अहिलेको फैलिए । पोशाक लाएर कतै आँखा भयानक चम्काइयो कतै अनुहार झम्काइयो कतै दाँत तिखारियो । हेर्नुस पोशाकले मानिसलाई कति भद्र बनाउँछ सबैलाई थाहा भएको कुरो हो । मानिसले मानिसकै लागि उन्न तयार पारेको पोशाकको बयान गरि साध्ये छैन । सुशील पोशाकको प्रताप बारे नजान्ने को होला । यो उपहास गरको कुरो होइन । कति शोभा दिन्छ । पोशाक पाएपछि पोथी पनि भाले झैँ बास्न थाल्छ । ठुटे खुट्टा पनि भर्‍याङ बन्छ । यस्ले टुटेको मित्रता मात्र गाँस्दैन । सानो पेटबाट शिरसम्म ढाक्छ जुन भनिसाध्य छैन पोशाक लाएपछि मानिस कति खुल्छ भनेर ।

चालिसमा चाउरेको गाला कति मजाले खुशीले तन्किन्छ । रूप पनि मनिझैँ मस्ताना र गजब हुन थाल्छ । पोशाक भनेको भाले पोथी छुट्टिने सभ्यताको फुर्ती देखाउने जड पनि हो । यो मानिसलाई मापन गर्ने डाक्टरको यन्त्र जस्तै जस्तै हो । म पनि ताउलोमा हाल्ने जाउलो नभए पनि यसलाई जनतको जरो समाएर सुरक्षा गरिहेको हुन्छु । म सम्झन्छु यो जनम जनम जन्मछ ।

मैले पनि विगतमा सही ढङ्गले पहिरन गरेर पोशाक ढल्काउन नजान्दा “पुरानो कोट लाउ नयाँ पुस्तक किन” थोरोको भनाई भूलेर बनिसकेको कति काम साटसुट बिगारेको छु । काम चाहिँ भुलेको छु । अफिस जाने अवगत हुँदा हुँदै घरकै थात्रो पोशाकमा गएको छु । साथीको पोशाक ठानी परचक्रीलाई धनुष्टङ्कार नमस्ते गरको छु । कहिलेकाहीँ उल्टो पोशाक लाएर शहर बजार पसेको छु । चर्पी जाने कछाड लाएर भाछामा भात हसुरेको छु । यिनै कुराबाट मलाई पनि लाजको पसारो मात्र भएन कालो निलो भएको छु ।

टोले तरकारी बजार जादा सुटको कट्टुमा गएको छु । गतिलो पोशाक नहुँदा जन्तीमा खन्तीराम भएर जान अरुको जड्यौरी भिरेर गएको छु । भनेजस्तो फिट हुने पोशाक नहुदा दशैँतिहार देउसी भैलोमा उपस्थित हुन नसकी सभ्य र भव्य समय गुमाउनु परेको कुरा सम्झेर अहिले पनि झसङ्ग हुन्छु । पोशाक व्यापारी राम्ररी नचिन्दा ठगाहाबाट ठगिन पुगेको छु । नेताले लाउने पोशाक एक रूप नदेखेर राष्ट्रिय पोशाकको उच्च कुरा भुलेको छु । पोशाक गतिलो नभएर भाषण सुन्न जान बस छुटेझै छुटाएको छु । पोशाक नभएर कति पटक साथी भाइसित बोलीमा बर्ता बसेको छु । घाटमा जाँदा टाटेपाटे अफिसको पोशाकमा गएको छु । यिनै कुराहरू कसरी गुणगान गरूँ । मलाई भने औधी लाजको पसारो परेको छ । यी अन्तरङ्ग कुराहरु सुद्धीमा बिर्को लाएर होइन । पोशाक नभएर कतै थचक्क बसको छु । पोशाक बारे चर्चा जति गरे पनि असली रूपमा पोशाक बारे राम्रो ज्ञान पनि छैन । लगाउन पनि जानेको छैन । तर मैले पोशाकको परिभाषालाई नर्कान खोजेको पनि हैन । पोशाक सही तरिकाले लगाउन नपाए ऊ बबार्द हुँदो पनि रहेछ । यो पनि महसुस गरिहेछु । पोशाकको मैदान भनेको यहीँ हो ।

हिजो आज पोशाक भदौको ढोडझैँ मौलाएको पाइन्छ । हेर्नु त पोशाकको पहिरनको मात्र के कुरा उन्न जाने खड्प्वालतिर घुसारेको झुत्रे झाम्रे टालोले पनि १० इन्चको लाजको गलगाँड छोपिदिन्छ । भोके पेट मात्र होइन बोके दारी जुँगा पनि फिस्स हैन एड्भान्स पारिदिन्छ । अझ टल्किने पोशाकले त भुकेको कुकुर पनि लाजले पछि हट्न थाल्छ । यस्तो पोशाकलाई कसरी खुशीजस्तो खिस्सी गर्नु खै ? पोशाकको फुर्ती भनेको यही हो । यस्ता दृश्य वनकाली पशुपति जाँदा औधी भेटिन्छन् ।

पोशाकले गाउँछ, कतै कतै भजन किर्तन गराउँछ, कतै भकुण्डो खेलाउँछ । यो पोशाको विशेषता हो । पोशाक भएर निस्केपछि के होला भनेर तिघ्रा कमाउन पर्दैन । यो पहिरन गर्न नजाने कार्टुनको काग झै पोशाकमा उभिएको मान्छे आफै हराउएको चाल पाएको छु । ओठ लाउने लाली क्रिम हैन टलकदार पोशाक नभए नमस्कार पनि पाइँदैन । जहाँ पुग्दा पनि स्वागत र मान सम्मान पाइने हतियार हो यो । तपाईं जहाँ टेक्नुस् पहिला तपाईंको पोशाकमा नजर पर्दछ । यो पोशाकको अर्को स्वाद हो । पिरो, टर्रो, अमिलो, तीतो स्वादका मात्र होइन, वेस्वादे पोशाकले पनि कतै टाउकोमा बत्ती बालेको हुन्छ । तपाईंको पोशाक छ भने आत्तिन पर्दैन । टोल टोलमा मोल नभएका पोशाक लगाउनेको भेल पाइन्छ । यस्ता टोलको के बयान गरौँ । मोल नभएको पोशाकको के प्रशंसा गरौ । पोशाकको बोलीचालीले सालीको लालीको लाज छेक्दैन भने के अभिलाशा गर्ने । शरिर ढाक्ने पोशाक छैन भने पनि मात्तिनु पर्दैन । बरू पोशाक टुक्रा पारि सिलाइ लिए अर्को मोडेल तयार हुन सक्छ ।

कोही अभद्र अशोभनीय धोक्रे चप्पलमा भए पनि भव्य पोशाकवालालाई हिरामोती ठानी सलाम ठोक्नेको ताँती देख्नु भएको होला । यो पोशाकको प्रडक्सन हो । उपलब्धि हो । यो पोशाकको मौन लक्षण पनि हो । पेटमा हाल्ने सामलतुमल जे भिरे पनि पोशाकले कति इज्जत दिन जानको छ झ्यालखान देखि पाइखानासम्म । आइरन दलदेखि फिङ्गर दलसम्म । कखरा पढ्नेदेखि ठूला पुस्तकका ठेली समाउने सम्मलाई पोशाकको आवश्यकता हुन्छ । घर धन्दामा भान्छामा बडा अफिस, कार्यालय, अड्डा, अदालत, सैनिक प्रहरीका जुलुस पर्वमा जे धोती कुर्था दौरा सुरुवाल कमिज पाइट समिज टू पिस थ्रि पीस जङ्गवाहुरको पालको ध्वाँसो दलेको कोट लाउनुस । इज्जत थाम्छ ।

पोशाक लाएपछि धमिलो अमिलो कमिलो मात्र कहाँ हो र सिनो पनि आधुनिक हात्तीजस्तो बन्छ । यस्तो कुरो सुनेर मन पनि तिलमिलाउँछ । तपाईंहरुलाई थाहै होला एउटा वृद्ध मान्छेले वैशालु यूवक देखिन कति जात्राको जस्तो पहिरनको पसारो पारेर पोशाकको पाको पुन्तुरा थुपारेको हुन्छ । टोले नखरा यूवा र गुण्डाहरूको पोशाकले कुम हल्लाउन कति उपद्रो पार्छ । काटकुट जे कुरा भने पनि एउटा वृद्धको पोशाकमा पौष्टिक कुरा बढी भेटिनु । युवाका पोशाकमा भिन्नता नदेखिनु त मष्तिष्कमै हानाहान, तानातान अनि गडबडी हुन्छ होला । यसरी हेर्दा पोशाकको भौतिक उन्नति के हो भन्न सक्ने असल हेड सर पाउन पनि गाह्रो छ ।

एक मुठी कनिका र एक कटौरा पानी खाए पनि हरेक ठाउँमा पोशाक लगाउने उद्देश्य बेग्लै हुन्छ । पोशाक भन्ने कुरा एक चिम्टी नून एक मुठी दाल जतिकै महत्व हुन्छ । मनोरन्जन र सुन्दरता मात्र दिँदैन भविष्य द्रष्टा गरेको हुन्छ । यसले सामाजिक इज्जत मात्र थामेको हुँदैन । हास्यको हैसियत र प्रशंसा खोजेको हुन्छ । पोशाकले वर्तमानको सुबोध पनि मापन गरेको धेरै प्रमाण छन् । एक दृष्टिमा मानसिको प्रतिष्ठा दामी र नामी पनि पोशाकले नै गरेको हुन्छ । अर्को पक्षमाबाट हेर्दा छानाको नाना पनि पोशाकले टपमा टल्काएको हुन्छ । यस्तो हुनु पोशाकको स्वभाविक पक्ष पनि हो ।

हिजो आज धसिङ्गरे पोशाकको फुर्ती बढ्दो छ । यस्को उपलब्धि भन्दा पिर लाग्छ । आफैलाई धारे हात लाउन मन लाग्छ । हुन त म कुनै पोशाक तयार पार्ने सुचिकार हैन । मूलभूत रुपमा म साधारण पोशाक पहिरने मान्छे हूँ । मोल नभएको पोशाक लगाए पनि बन्दरगामा बन्दभएको रुद्रघण्टी खुलेको पनि देखेको छु । पोशाकको मोलको के कुरा गर्नु । झन् दुइ चार बर्षको पुरानो कोट पाइट लगाउनेको बयान मात्र गरेको हुदैन यसले टोलको भोज भतेर पनि कति थामेको हुन्छ । यस्ता दृश्य पनि अनन्य देखेको छु ।

अझ टाउको टल्किने पोशाक देख्ता फुर्ती बढेर आउँछ । पोशाकमा के कस्तो व्यापकता हुनुपर्छ । स्वर्ग लोक बस्नेले कस्तो पोशाक पहिरन गरेका हुन्छन् म जस्तो पाजीलाई उपदेशको कुरा के था । तर म पोशाकको व्याख्याकार हैन । कुखुरको पोथीले प्रयोग गरेको फरियालाई खोपीबाट म जस्तो बोकालाई लाउन आग्रह गर्छ कि भन्ने डर लाग्छ । त्यसैले होला मोटर साइकल चलाकले टाउको छोपेर भ्रष्टाचारको विकृतीको मुख नछोपेको हुन सक्छ ।

सबै तह र तप्कामा राष्ट्यि पोशाक भूलेर धुले चस्माले आँखाको पावर छोपेको देख्ता आफैलाई सरम लागेर आउँछ । केटाकेटीले पापा बुझेझैँ पोशाकले चरण चरणाम मानिसलाई बुढो थ्री पिसले सुन्दर मात्र पार्दैन व्यक्तित्व पनि झल्काउन सहयोग गर्छ नै तर यसको विरोध गरेर कालोमोचनमा खरानी घसेर बस्न सकिँदैन । शिक्षा, दीक्षा र विकास गतिला भए पनि पोशाकमा श्रीपेच नभएर मान्छे पूर्व जानु पर्ने पश्चिम हान्निन पुग्छ । आरामीकुर्सीमा बस्नु पर्ने भुईंमा बस्न पुग्छ । पोशाक नहुँदा अग्ला चुल्ढुङ्गाको आगो बाल्न दौडिन पर्ने सैनिक, कर्मचारी, नेता र प्रहरी पनि सकिनसकी हिँड्नु पर्ने हुन्छ । यो थोत्रो गफ होइन । यस्तो भावार्थ बुझेर पोशाकको धक्कु लागाउनेको सातेजाला । आज लङ्गौडी र भोगटेको भोटो युग होइन । आजको विश्वमा पोशाकको फुर्ती नजान्ने को को हुनुहुन्छ खै !

०००
काठमाडौं १५ हाल सिड्नी
१५ फ्रेब्रुअरी २०२४