नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

रामप्रसाद अर्याल (अविराम) :

अरुले दश नङ्ग्रा खियाएर घुँडा धसीधसी कमाएको सम्पत्तिमा घरमै बसीबसी राइँदलो मच्चाउन पाउनु नै सम्पन्नता हो । सम्पन्नता हुनु भनेको पौल हुनु हो । हरेक बस्तुको तौल भएपछि खौलामा परिँदैन । शिखर छोएपछि बद्नामको आहालमै परेको भए पनि गाईको दूधले धोए जस्तो चोखो भइन्छ । गन्ने मान्ने बन्न गईन्छ ।

सम्पत्तिको छेलो र खेलो हुनेहरूको उभौलीको मेलो छिटोछिटो सर्दछ । मेलो अघि सर्नेहरूको खेलो धेरै हुन्छ के के हुन्छ के के । म जस्ता सोझालाटा लठेप्राले बुझ्ने कुरै भएन । बुझे पनि भन्नु हुँदैन । “बोलबोल मछली मुखभरि पानी” हुन्छ । अनि बढेकासँग वा भनूँ टुप्पो पलाएकासँग काँधमा काँध मिलाएर हिँड्न , शिर ठाडो पारेर आँखा जुदाएर हेर्न र बोल्न कसको के तागत । यदि कोेही जबर्स्वाँठले बोल्न र विरोध गर्न घृष्टता गरिहाल्यो भने त्यसलाई आफ्नै भएपनि गुटबाट बुट बजारेर सुट गर्न बेरलाइँदैन ।

“कसी” कसी भनेको लागोभागो खुट्याउने सुन र पित्तल छुट्याउने चमकदार कालो ढुङ्गा । जसको कारणले चोर र साधु धनी र गरिब उज्यालो र अँधेरो सद्दे जाचँचिन्छ । झारपात किरा फट्याङ्ग्रा खाने हाँसले त दूध र पानी छुट्याउँछ भने अन्न खाने मान्छेले सन्न पानी पिए पछि दूधको दूध पानीको पानी हुन्छ । तर दूधको पानी छट्याउन सकिँदैन ।

अचेल म आफै अज्ञानी भएर हो कि समदृष्टि राख्ने भएर हो कुिन्न ? सन्तमहन्त र हत्यारा , बलात्कारी उस्तै उस्तै लाग्छन् । नुन र चिनी छुट्याउन सकिँदैन । गुलियो मिश्री र टर्रो न टर्रो फिट्किरी उस्तै उस्तै लाग्छ , जिब्रोलाई । मेरो होस् बेहोस् भएको छ अचेल । र त सबैलाई समदृष्टिले हेर्ने गर्दछु । सामन्ती जमिन्दारवर्ग , दलाल , नोकरशाही पुँजीपति वर्ग र सर्वहारा वर्ग छुट्याउन खुट्याउन सक्दिन म । एक त जाडोको याम दिउँसै रात परेको हुन्छ । अर्को कुरा धनी र गरिब छुट्याउने कसी खसी परेर कक्रिएको छ ।

एकान्तमा गम्भीर भएर सोच्छु अहिले मैले मात्र सज्जन र दुर्जन छुट्याउन नसकेको होइन । उहिले उहिले ऋषिमुनिको पालामा पनि म जस्तो भुरेले होइन ठूला बडा राजाले पनि चिन्न जान्न र सत्य तथा तथ्य पत्ता लगाउन नसकेर माण्डव्य ऋषिलाई शूलीमा चढाएका थिए रे । यसरी साधु चोर र चोर साधु उहिले देखि नै हुने रहेछ भनेर चित्त बुझाउँदछु मेरो । अरु के के हो के के सम्पन्न बन्न धन गन्न जान्नुपर्छ । धनले धन तान्छ र कालो धनले सेतोलाई पनि कालो बनाउँदछ । र सेतो धनले कालोलाई पनि सेतो बनाउँद्छ । तब सम्पन्न बन्न कति बेर लाग्छ र ? मलाई लाग्छ हामी धनी छाैँ । सम्पन्न छाैँ । यसरी भन्दा मलाई लाग्छ कोही कोहीलाई चित्त दुख्ला म गरिब छु, म भए जस्ता अरु जनताहरु पनि गरिब छन् भन्लान् तर यसमा मेरो के तर्क छ भने तपाईँ हामीलाई “कौन पुछे खेसरीका दाल” भनेझैँ त हो नि । गनिता न मनिताका ।

यही नेर मलाई लाग्छ जनता गरिब भए पनि हाम्रा अगुवाहरु त सम्पन्न छन् नि । अगुवा धनी भएपछि हामीहरु पनि धनी नै छाैँ । धनी भएपछि कतै न कतैबाट चुहिन्छ । गोदाममा लुकाएको अन्न कुहिन्छ । कुहिएको सडेको डेट गएको चिज दैवी प्रकोपमा परेकाहरुलाई सहयोग गर्न पाइन्छ । दानी देखिन फोटो खिचाइन्छ । खानदानी छाप देखाइन्छ । खानदानी देखिन होड चलेको छ अहिले । खानदानी नेताहरूले नै त हो चुनाव ताका चुनाव प्रचारका ठिटाहरूलाई नोटका बिटा वितरण गर्ने, रक्सीका आहालमा बुढाउन र हाँस, कुखुरा, चाेँचे, खसी, बाख्रा, भैँसी, पाडाका साप्रा भट्टीमा झुण्ड्याउन  नसक्ने नामर्दले चुनाव जित्दैन ।

हामी सम्पन्न छौ भन्नुको मतलब गरिब छैनौँ । सम्पन्न हुनेहरूले न हो आफूलाई छेलोखेलो भएका वस्तुहरू बेच्ने । त्यो पनि महँगोमा हो र ? सस्तो सिन्कीको भाउमा । ग्राहकहरुले तोकेको मूल्यमा अदुवा, सुठो, बेसार, टिमुर, सुपारी, अलैची, तेजी, कुरिलोका जरा वा भनौ जडीबुटीहरू । यसो भन्न उपयुक्त होला – ढुंङ्गाको भाउमा दिन्छँौ हिराको भाउमा किन्छाैँ । किन्ने वस्तुहरु ।

तेजी बेचेर दालचिनी किन्ने कच्ची दिएर पक्की लिने हामी । कबाडी बेच्छौ मूल्यवान किन्छौँ । असिना , पसिना र मसिना बेच्छौँ । त्यसो त मोटो पनि बेच्छाैँ । आफ्नो माया बेच्छौँ । आफ्नो काया बेच्छाैँ र आफ्नी जाया समेत बेच्छौँ, भने हामी कसरी गरिब ? सारसौदा बल बौसका जवान बेच्छौँ र देशैका जवान बेच्छाैँ र बेैसाखी टेक्ने भएपछि मात्र स्वदेशमा स्वागत गर्छौ । हामी कति सम्पन्न छाैँ भने आफ्नो देशको ढुङ्गा, माटो, गिट्टी, बालुवा मात्र हो र पानी, जवानी समेत सित्तै दिन्छौं । नदीनाला, खोला, खेतीयोग्य जमिन, खाला मात्र हो र ? चुच्चाचुच्ची परेका अग्ला डाँडा सुमर्न दिन्छाैँ, हेर्न दिन्छाैँ ।

हामी धर्मात्मा छाैँ । आफूलाई नराखेरै भए पनि अर्कालाई अर्काको हितमा काम गर्छौँ । आफ्नो खेतबारी वन्यजन्तुको जिम्मा दिएर अर्काको खेतबारी खन्न गएका छौँ । त्यो पनि हुल बाँधेर । हामी र हाम्रो युवाको पसिनाले नभिजेको विश्वको कुन देश होला र ? संसारका कुना कुनामा पुगेर रगत पसिना बेच्न सक्ने खुबी लौ त अरु देशका मानिसहरुले गर्न देखाउन सकून ? सस्तो मोलमा यही त हो सम्पन्नताको लक्षण । एउटा भर्खरै जन्मेको शिशुले झन्डै झन्डै एक लाखको ऋणको भारी सजिलै बोक्न सक्छ । त्यसै धनी कहाँ भइन्छ र ?

अन्यत्र साहु महाजनहरुले पनि प्रयोग गर्न हिच्किचाउने लग्जरीयस गाडी हाम्रा सर्वहाराका नेताले हुईक्याउँन सक्छन् । जुन देशका गरिब किसानका नेताले दामी घडी लगाएर नामी खाटमा परिपाठ पर्न सक्छन् । मयलपोसमा सजिएर देशको कोष हर्न र आफ्‌नो भकारी भर्न सक्छन् ।, वैभवको महल बनाएकाले जतासुकै समस्या हल गर्न सक्छन् । दूरदृष्टि यतिसम्म राख्छन् कि आफ्नो सात पुस्ता सन्तान, दरसन्तानलाई पुग्ने तिजोरीभरि राखेका छन् । ककस्ले बसियत कतिकति देखाउलान् र ककस्लाई लेखाउलान् त्यो अनुमान कै कुरा छ ।

एउटा सरल मजाक हाम्रो समाजमा प्रचलित छ । त्यो पनि भनि हालौ –“हाम्रा बा गरिब भाको धन नभएर हो” । ठिकै छ हाम्रा बा गरिब छन् । हाम्रो देश पनि गरिब छ । र आम जनता पनि गरिब छन् । तर हाम्रा नेता त धनी नै छन् नि । देशका पिता भनेका राष्ट्रपति हुन् । उनी धनी नै छन् । हाम्रो अभिभावक भनेको राष्ट्रपति , प्रधानमन्त्री , मन्त्रीहरू सभासद्हरू, महानगर, उपमहानगर नगर प्रमुखहरू, पालिका अध्यक्षहरू नै हुन् । अभिभावक संरक्षक वा बा आमा धनी भएपछि उनीहरूका सन्तान गरिब हुने प्रश्न नै उठ्दैन । हो उनीहरु धनका धनी भएपनि मनका धनी भने कत्तिका छन् कुन्नि ? त्यो भने मनमनै गुनाैँ ।

हामी कति सम्म धनी सम्पन्न छाैँ भन्ने कुरा मेला पर्व , जात्रा महोत्सबमा हिराका चुरा सुनका गहनाले छाइएका गुण्डाले पच्छाएका यौवनाहरु हेरेपछि थाहा हुन्छ । गल्लीगल्ली डुल्ने कुल्ली भारी बोक्ने भरिया, घाँस काट्ने घसिनी, बोरा बुन्ने मसिनी, मुला र साग बेच्ने सागेले पनि तुने बुनेका फाटे पुराना लुगा लगाउँदैनन् । शरीरमा काई परे पनि कपालमा डाई दलेर हिँड्ने सुकिला मुकिलाको कुरै छोडौँ । भूई मान्छेले पनि आफ्ना छोराछोरीहरुलाई बोर्डिङ स्कुलमा नपढाए आफ्नो इज्जत गएको सम्झिन्छन् । त्यसैले बोर्डिङ स्कुलहरु विद्यार्थीहरुले भरिभराउ छन् । सम्पन्न स्तरीय स्कुलहरुमा पढाउन सक्ने हैसियत भएका हामीहरु सम्पन्न भएको प्रमाण हो ।

सम्पन्नताको अर्को प्रमाण भनौं – विपन्नहरूकै बस्तीमा आगोलागि भए वा चोरी भयो भने हानी नोक्सानी वा क्षतिपूर्तिको फेहरिस्त प्रशस्तै देख्न सकिन्छ । नागाबाबाको पासमा त प्रशस्तै धनको थुप्रो हुन्छ भने अरुको के कुरा गर्नु ।

हामी कतिपय सम्पन्न छाैँ भन्ने कुरा बैङ्क व्यालेन्स हेरे थाहा भैहाल्छ । बैङकहरु कसैले ऋण लिएनन् बैंकमा थुपारेर मात्र राखे भनेर नोटका बिटामा ढुसी उमारेर ठुस्की बसिरहेका छन् । उता जनता विकासको बजेटसम्म पनि खर्चिदैनन् । सरकारको भकारीमा धन थुप्रिएको छ । हाम्रो खेतबारीमा वन्यजन्तु प्रशस्त छन् । गाउँघरलाई वृद्धाश्रम बनाइएको छ ।

जुन देशका जनताले विदेशको सैर गर्न महंगा वस्त्र पहिरन र चैरासी व्यञ्जनमा पौरन सक्दछन् । ती सम्पन्नताको शिखरमा हुन्छन् । अर्को कुरा हामी संसारकै शिखरमा छाैँ । भलै पग्लिएर शिख्रो भएको किन नहोस् ।

डाँडाकाँडा हिमाल, पहाड, मधेश, गाउँ, सहर, जातजाति, भाषाभाषी संस्कार संस्कृति बोकेका मानिस वैभवशाली हुन्छन् । गरिब हुँदैनन् । यथार्थ कुरा यहाँ जनताभन्दा नेता धेरै छन् । नेताहरु भन्दा पार्टीहरु धेरै छन् । पार्टीहरु भन्दा गुट धेरै छन् । गुटलाई लुट मचाउन छुट हुन्छ ।अनि झुटको खेती मौलाउन थाल्दछ । खेती बढ्नु भनेको सम्पन्न हुनु हो । यसरी हामी विपन्नताको भ्रम तोडेर झुटको खेती गोडेर सम्पन्ताको कसीमा गजधम्म परेर बसिरहेका छौं । होइन र ?

०००
पाल्पा