नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

काशीनाथ मिश्रित :

झमक्क साँझ पर्यो ? कि झनक्क रिस उठिहाल्यो । झोक चल्छ भन्या साँझ त पर्नै नहुने ! घाम अस्तायो कि बत्ती निभिहाल्यो झ्याप्प । त्यसो त दिउसैमा पनि बिजुली मैयाँले मेघ गर्जँदाझैँ आँखा झिम्क्याउन थालिसकेकी छन् । आजकल किन यतिसारो लजाएकी हुन् कुन्नि ! एकैछिन पनि टिकेर बस्न सक्दिनन् । कम से कम बाहुन बाजेले साँझको आरती गर्दासम्म त कतै नजानु नि । लुसुक्क हिँडिहाल्छिन् । कुन चाहिँ अल्लारे ठिटाले लभ पारेछ र यिनलाई । मैले त केही मेसोभाँती पाउन सकेको छैन ।

घिसिङ बाजेसित घनिष्ठ लभ थियो क्यारे । उनलाई घोक्रेठ्याक लगाएर घचेटेपछि घुँक्कघुँक्क गरेर रुँदै घोरिएको पनि देखेका थिए दुनियाँका आँखाले । घोसे मुन्टो लगाएको घोप्टे सरकारको घोषणाले गर्दा तिघ्रामा घिउ घसेर घुम्ने कुर्सीमा बस्नेहरूको मात्र घ्याम्पो भरिने भो, घर न घाटका घनटाउकेहरूको त घैँटामा घाम लाग्ने भएन । जतिसुकै घनले घन्टी ठोके पनि घुस्न जान्ने घुसघुसेहरू मात्र घँसिने हुन्, बिचरा बाह्र बजेको घाममा घुँडा धसेर हड्डी घोट्नेहरूको मुटुको घाउ जस्ताको तस्तै छ । बिजुली आउनेजानेसित उनीहरूलाई खासै सरोकार छैन ।

यो हो वर्तमान परिस्थिति । जलस्रोतको दोस्रो धनी देशको दयालाग्दो अवस्था । बिजुली माफिया र तेल माफियाहरूको टक्कर । ईन्भटर उद्योगीहरूको षड्यन्त्र । दन्ते कथा सुन्न मन पराउने नेपाली जनताहरूलाई एकादेशको कथा सुनाउन खोज्ने नेताजीहरूको मनपरी । छोरी कुटेर बुहारी तर्साउने सासूहरूको प्राचीन शैली । धाकभन्दा धक्कु ठुलो हिँड्दाखेरि खुट्टो लुलो गराउने लम्पसारवादीको हुतिहारापन । जो अगुवा उही बाटो हगुवा भन्ने उखानको मूर्त रूप । मैले जे जे भनेँ त्यो बतुराएर भनेको हो भने तपाईहरूले पनि बतुराएरै बुझ्ने बर्गत राख्नुहोस् । झ्याप्प झ्याप्प बिजुली गइरहेपछि कसलाई बतुराउन परोइन हँ ?

गरीब राष्ट्रबाट विकासोन्मुख हुँदै विकासशीलतिर अघि बढ्ने फुर्ति लगाएको हाम्रो देशमा उता दैलेखतिर ग्यास पनि भेटाइदियो रे एउटा छिमेकीले । यो सुनेर अर्को छिमेकीका मुटुमा ढ्याङ्ग्रो पनि ठोक्न थालिसकेको बुझ्यो यो लम्फुदासले । अब रचिने नयाँ षड्यन्त्रका बारेमा हाम्रा दूरदृष्टिवाला चम्बु नेताहरूलाई छेकछन्द नै छैन । पछिबाट मात्र ट्वाँ पर्ने हुन् । अझै उत्तरी छिमेकीले गरेको सहयोग भएपछि दक्षिणी छिमेकीको दिमागको नसा एक्कासी झ्याप्प भएर फ्युज गएछ रे ! मलाई भित्री गुप्तचरले बताएको ।

तल्लारे माइलाले भन्थे, ‘हेर भाइ ! पैले बुझ्न कठिन बुझेपछि कठिन झन् झन् बुझ्यो झन् कठिन ।‘ कुरा गहिरो छ । जति बुझ्न कोशिस गर्यो उति कठिन बन्दै जान्छ । माकुराको जालो फुकाउन बरु सजिलो होला यी बिजुली माफिया र तेल माफियाहरूको जालो अपरम्पार छ । त्रिकालदर्शी कोही छ भने उसले सक्ला अरुले मरे सक्दैन । त्यसैले मलाई गहिराइमा जानु छैन । सतहमा नै डुल्छु । पौडन त यस्तैमा आनन्द हुन्छ ।

झ्याप्प झ्याप्प बत्ती जानेआउने गरेपछि दिमागका तरङ्गहरू पनि झ्याप्प बन्द हुने र झ्वाट्ट खुल्ने हुँदारहेछन् । गर्ने के ? उता बिजुली खपत गर्न भनेर ग्यासको साटो किनेको इन्फारेड नामको चुलामा भात पकाएकी स्वास्नीको कचकच थपिन्छ – ‘एउटा ग्यास पनि राख्नुपर्ने भयो के बुढा !’ यता अनलाइनमा पढ्दै गरेकी छोरीले माग गर्छे- ‘यो वाइफ हो कि वाइफाइ हो बाबा, यसले भएन डाटा लिनुपर्ने भयो, लाइन गए पनि डिस्टब त हुन्थेन ।‘ होइन, ककसको चित्त बुझाउने हो ? बरु मेरा हजुरबाकै जिन्दगी ठिक थियो गाँठे । कम से कम साँझ पर्नुभन्दा पहिले पकाउनका लागि दाउराको जोहो गर्थे, उज्यालोका लागि दियालो तयार पार्थे । थुक्क खोक्रो आधुनिकता !!

झ्याप्प झ्याप्प त हावा लाग्दा टुकी पो निभ्थ्यो । बिजुली निभ्दा पनि झ्याप्प नै हुनु त ? यो अलि सुहाउँदो भएन कि । केही सकारात्मक चिन्तन पनि गरौँ न । सधै गुनासो र गनगन मात्र कति गरिरहनु ? अब बिजुली छिनछिनमै गएन भने मान्छेको दिमागलाई एआई भन्ने नक्कली दिमागले खाइहाल्छ । यसरी बिजुली जानाले केही समय भए पनि मान्छेलाई आफ्नै बुद्धिको प्रयोग गर्ने सुनौलो मौका मिल्छ क्या । नत्र त दिनको पच्चीस घन्टा नक्कली दिमागको दास बनेर आफ्नो वास्तविकपन नै बिर्सन थाल्यो आजको मान्छेले । मेरा बालाई पौने, डेढ र अढाईका दुना कण्ठस्थ थिए । छोरालाई भने छलाई सातले गुन्दा क्याकुलेटर भन्ने भाँडो थिच्नुपर्छ ! कहाँ पुग्यो जमाना ? खोइ मान्छेको दिमाग ? सबै अरुका पछाडि दौडेर आफूले केही नगरेपछि यस्तै आधुनिकताको दास बन्नुबाहेक उपाय पो के छ र । हकिङ भन्ने वैज्ञानिकले नक्कली बुद्धिसित बेलैमा जोगिन भनेका हुन् मान्छेलाई तर उसैले काँचै खाइदेला जस्तो छ ।

झ्याप्पझ्याप्प बिजुली मैयाँले विदा लिएको बेला मात्र मान्छेले दुःखसुखका कुरा गर्न पाउँछन् । प्रकृतितर्फ फर्क भन्ने रुसोको उक्तिलाई आत्मसात गर्न पाउँछन् । फेरि बत्ती नानी आइन् भने त मुवाइल भन्ने कीरोले डसिहाल्छ । त्यसमा आँखा गाडेपछि हड्डीमा गाडेको दाँत कुकुरले बरु झिक्न मान्ला मान्छेले आँखा झिक्दैन । आँखाको रोगबाट मुक्त गर्नका लागि पनि यसरी बिचबिचमा बिजुली मैयाँ झ्याप्प झ्याप्प जाने गरेकी होलिन् । तत्काललाई घाटा जस्तो देखिए पनि दीर्घकाललाई यो नाफाकै कुरा हो । बुझ्नेलाई श्रीखण्ड नबुझ्नेलाई खुर्पाको बीँड । गरीब जनताले धेरै बिजुली बालेर बिल तिर्न सक्दैनन् भन्ने उद्देश्यले यसरी बत्ती निभाउने गरिएको पनि त हुन सक्छ । सकारात्मक सोचौँ न ।

व्याख्या र विश्लेषण नै गर्ने हो भने बिजुली झ्याप्पझ्याप्प गइरहँदा बेफाइदाभन्दा फाइदा नै बढी हुन्छ । लामै चर्चा गर्ने हो भने तपाईँ मुर्छा पर्न बेर छैन । फेरि गनाउने मोजा सुँघाएर जगाउनुपर्ने सकस हुन सक्छ । त्यसैले थोरै उदाहरण मात्र कोट्याउँछु । दिक्क लाग्यो भने यो जैरेले अनावश्यक फाइँफुट्टी गर्छ भनेर पढ्नै छोडिदिनुहोला केही छैन ।

सुन्नुहोस् न सबभन्दा फाइदा म आफैलाई भएको छ क्या । अरुको कुरा किन गर्नु ? कक्षा दसमा प्रोजेक्टरबाट सन्दुक रुइतको जीवनी सम्बन्धी वृत्तचित्र देखाउँदै थिएँ । आधा देखाइसक्दा झ्याप्प बिजुली गयो । अब भएन काइदा । त्यसपछिको कक्षा चिल्लै ! विद्यार्थीलाई पढ्नै परेन, मलाई पढाउनै परेन । म आफैले ठग्न खोजेको हो र ? मलाई बिजुली मैयाँले सुख दिएकी हुन् ।

बिजुली आइरह्यो भने हाते पङ्खा बुन्ने तालिम गरेकाले के खाने ? बत्ती गएका बेला काम लाग्छ भनेर उनीहरूले पङ्खा बेच्न पाउने सुनौलो मौका जुर्छ । आइसक्रिम बेच्न राखेका व्यापारीहरूले यही गरम मौका छोपेर आफ्नो व्यवसाय चलाउन पाउँछन् भएन त मजा ! अनलाइन सिस्टममा पुगिसकेका सरकारी अड्डामा लाइन जानेबित्तिकै कर्मचारीहरूले सुर्ती माड्ने समय पाइहाल्छन् । नत्र काममा धसिएको धसियै गर्नुपर्छ बिचराहरूले । बिजुली नियमित आउने हो भने जेनेटरको बेपार ठप्प हुन्छ । इन्भटर उद्योग बन्द हुन्छ । देशलाई कत्रो घाटा हुन्छ अनुमान गर्नु पर्दैन ?

आजकल प्रशस्त बिजुली उत्पादन भएको छ भनेर तेलगाडीको सट्टा बिजुलीगाडी किन्नेहरूको तँछाडमछाड छ । चार्जिङ स्टेसनमा चार्ज गर्न रोकिराखेको ईभी (इलेक्ट्रिकल भेइकल)ले चार्ज गर्न नपाउँदै बत्ती गयो । अब गुरुजीले अलिकति होटेलको जिनिस खाने मौका पाउँछन् । यात्रीले पनि चियाचमेना गर्नै पर्यो । नत्र होटेल व्यावसायीलाई फाइदा कहाँ हुन्थ्यो र ? यही मौका पारेर चिसोको थप बिक्री हुन्छ । सबैको कल्याण हेर्नुपर्यो नि बिजुली मैयाँले । कहिले जाने कहिले आउने नगर्ने हो भने नियमितता हुन्छ, नियमितताले कसैलाई फाइदा गर्दैन । अनियमितता गर्न पाउनु हामी सबैको नैसर्गिक अधिकार पनि त हो ।

वास्तवमा झ्याप्पझ्याप्प बिजुली जाँदाका धेरै फाइदाहरू छन् । नियमित बिजुली आइरहने हो भने बेरोजगारी समस्या बढ्छ । बिजुली गएका बेला नै हो सबै सगबगाउने । चोरलाई चोर्ने मौका पनि त उज्यालोमा मिल्दैन नि । कारखानामा काम गरिरहेका मजदुरहरूले आराम गर्ने मौका नै पाउँदैनन् । मेसिनसँगै उसकै तालमा काम गर्दा कम्ती सकस हुन्छ र ! यो त गर्नेलाई पो थाहा हुन्छ । कठिन परिश्रम गर्नु नपर्ने भलाद्मीहरूले एसीको चिसो खान पाइएन भनेर सरापेर मात्र हुन्छ र ? बिजुली गएन भने गर्मीमा बस्ने मान्छेले गर्मीको महसुस कहिले गर्ने त ? हेर बिजुली मैयाँ ! मैले भनेको मान्छ्यौ भने अहिले जस्तै सधै झुक्याएर जाने गर्नु है तिमीले । सधै हुनेखानेलाई मात्र मख्ख नपार क्या, गरीब दुखीको पीर मर्का पनि बुझ्ने गर । तिम्रो यस किसिमको चर्तिकलाले देश अझै फुर्तिलो बन्छ बुझ्यौ ?

०००
२०८२ असार २६ गते
रुरुक्षेत्र -५, गुल्मी ।