नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

पराशर रिजाल :

विद्यार्थीकाल एउटा रमाइलो र उरण्ठेउलो समय रहेछ । मनलागेपछि कुनै पनि काम परिणामको वास्तै नगरी तुरुन्तै गरिने । बिना पूर्व योजना जता मन लाग्यो त्यतै गइने । उट्पट्याँग कामहरू पनि साथीहरूको लहै लहै मै रमाइलाकालागि गरिने । बुबा आमाको करकापले मात्र विद्यालयमा गइने, सरहरूको डरले मात्र होम वर्क र क्लास वर्क गर्ने । फट्याईं गर्न ठूलाबडाहरूको पिटाइको त्रासले मात्र रोकिने । बिद्यार्थी कालमा हामी पनि मौका अनुसार कहिले गल्ती गरेर दुःख पाउँथ्यौं, कहिले फट्याईं गर्थ्यौं र सजायाँ पाउँथ्यौं, कहिलेकाहीँ राम्रो काम गरेर स्यावासी पनि पाउँन्थ्यौं । तर स्याबासी चाहिँ झुक्किएर मात्र ।

२०३० साल हिँउदतिरको कुरा हो, सरस्वती डि एस् पि हाइस्कूल हाँङपाँङमा पढ्थें । त्यसबेला स्कूलको हेडसर गणेश राई हुनुहुन्थ्यो । एक पटक हेडसर बि एड पढ्न वा कुनै कामको सिलसिलामा जिल्ला बाहिर कतै जाने हुनु भयो । विद्या म्याडम पनि उहाँको माइतितिरै कतै लाग्नु भयो । केही दिनको लागि उहाँहरूको घर कुर्ने जिम्मा हामी विद्यार्थीहरूले पायौं । हामी दिनभरी स्कुल पढथ््यौं र बेलुका बेलुका खाना खाइसकेपछि हेड सरको घर कुर्न जाने गर्थ्यौं । फाइनल परीक्षाको बेला थियो तर अभिभावक बिनाका हामी उरण्ठेउला केटाहरू भेला भएपछि पढाइ भन्दा बढी गफ गरेर नै धेरै जसो समय बिताउँथ्यौं ।

एक दिन बेलुकाको कुरा हो, नवराज सुब्बा, काजी विष्ट, हरि संग्रौला, दिल बहादुर सुब्बा, पर्शु गौतम लगायत अरु पनि एकदुइ जना साथीहरू हेडसरको घरमा भेला भएका थियौं । मंसिर महिनाको पूर्णिमाको चार पाँच दिन पछिको कुरा हुनु पर्छ, रातको त्यस्तै दश बजेतिर जुन झुल्कियो । त्यतिबेला अचानक काजी बिष्टले सुन्तला खाने कुरा निकाले । सुन्तलाको कुरा सुन्ना साथ सबैको मुख एकैचोटी रसायो । कुरा त राम्रै हो तर रातको समयमा कहाँ पाउनु र खानु सुन्तला ? स्कुल मास्तिर कामाहाँग लिम्बुकामा आठ दशबाट गाछीहरू भएको सुन्तला बगैंचा थियो । कहिले काहीँ माग्दा एक दुइ दाना त त्यसै पनि पाइन्थ्यो । तर अहिले त उनीहरू सुतिसकेका थिए । कतै माग्न, किन्न जाउँ भने पनि गाउँ पुरै निधाइसकेको थियो ।

पर नरमान मोक्तान सरको छिमेकमा पनि सुन्तलाको ठूलै बगैंचा थियो । सरहरू दैनिक जसो त्यहाँ सुन्तला किनेर खाइरहन्थे । हामीहरू पनि अनुकुलतामा ( पैसा हुँदा ) कहिले कता कहिले कता सुन्तला किनेर खान्थ्यौं । रुपैंयाका पचास साठीवटा पाईन्थ्यो । पछिपछि हाँगपाँगमा चाहिँ महँगिएर एक रूपैंयाँको चालिसवटामा झरेको थियो । तेल्लाबुँग मामा घरमा त रुपैंयाको सयवटा सम्म पनि बेच्दथे । मावलमा आफुलाई त किन्नै पर्दैनथ्यो । तर यतिबेला त्यो सम्झनु भनेको ल्हासाको सुन सम्झेर रमाउनु जस्तै मात्रै हुन्थ्यो ।

टिका प्रसाईं, च्यादर घर, बिद्याराज, रुद्र प्रसाईंको घर सुन्तलाका केही गाछहरू नभएको होइन । त्यता पारी गाउँतिर माग्यो भने थोरै थोरै त जस्ले पनि दिन्थे । तर अहिले त रातको समयमा कहाँबाट पाउने सुन्तला ? यी विकल्पहरू सम्झन मात्र काम लाग्थ्यो । भोली चाहिँ खोजेर ल्याउँला भनेर केही साथीहरूले कुरा गरे ।

हामी भन्दा हृष्टपुस्ट बलिया काजी विष्टले आजै म तिमिहरूलाई जसरी पनि सुन्तला खुवाउँछु तर तिमिहरू म सँगसंगै हिँड्नु पर्छ भनेर प्रस्ताब राखे । सुन्तला खाने कुरामा कसको असहमति हुन्थ्यो र । सबै जनाको समर्थन जुट्यो । रातीको दश बजे गाउँघर चारैतिर चकमन्न थियो । बाहिर आकाश खुला थियो र भर्खरै हल्का जुन पनि लाग्दै थियो । काजी मोटाघाट बलिया मान्छे उनले अघिअघि कमाण्डिग गरेको हुँदा हामी पनि उनको पछिपछि निर्धक्क लाग्यौं । सुरुमा त उनकै घरतिर लैजान लागेछन् क्यारे भन्ने लाग्यो । कि कतै बिच बाटोमा ल्याएर लुकाएको पनि हुनसक्छ भन्ने हामीले अनुमान गर्यौं । तर उनी त स्कुलै छेउका नरेन्द्र विष्टको घर तर्फ पो सिधै हानिए । हामी पनि उनको आदेश अनुसार पछ्याउँदै गयौंं । त्यो उनीहरूको आफ्‌नै घर त्यहिँ गएर माग्ने भएछन् भन्ने लागेको थियो तर घरका सबै मानिसहरू सुतिसकेको हुँदा माग्न मिल्ने अवस्था भएन । उनले सबैलाई साबधान हुन संकेत गरे । अब भने प्रष्ट भयो, उनले त्यहीँ सुन्तला चोर्ने योजना बनाएका रहेछन् ।

अब चोरिको काम तिर लागिँदैछ । मनमा ठूलो भुकम्प गयो । कतै थाहा पाए भने डरले जिउ लगलग् काम्यो । यो उनको परिवार भित्रैको घर भएको हुँदा अनुमति बिना यसरी टिप्न शायद उनलाई खासै अप्ठ्यारो महशुस भएन होला । हामीलाई भने यो काम एकदमै खतरनाक हो भन्ने लाग्यो । हामी विस्तारै चाल मारेर सुन्तला बगैंचामा पुग्यौं र दुइ जना साथीहरू रुखमा चढे । अब हाम्रो चोर्ने काम शुरु भयो ।

त्यसै पनि चोर्ने कुरा जोखिम पूर्ण थियो नै । त्यसमा पनि अनुभव कहिल्यै नभएका आलाकाँचा चोरहरू मिनेट मिनेटमा असफल हुने वा पक्डाउ पर्ने खतरा थियो । साथ नलागौं कि भन्ेन एक मनले सोच्यो, फेरी एकलकाँटे भइने खतरा हुन्छ । साथीहरूले आँट गरेको हुँदा साथ नदिँदा त लाछि पनि भइन्छ भन्ने डर लाग्यो । मनलाई सान्त्वना दिँएँ, नडरा केटा थाहा पाउँदैनन् । साथ दिइनस् भने बरु साथीहरूको समुहबाट अलग्गिन्छस् । भए भरको हिम्मत बटुलें र साथीहरूको साथ नछोड्ने निर्णयमा अडिग रहें ।

विष्टका घरमा सबै जना सुतिसकेका थिए । धन्न कुकुर थिएन । केही साथीहरू चालमारेर सुन्तलाको रुखमा चढे । पर्शुराम गौतम, नवराज सुब्बा र मेरो फेदमा गार्ड गर्ने जिम्मेवारी पर्यो । त्यसै पनि कुर्ने काम असाध्यै पट्यार लाग्दो हुन्छ । त्यसमा पनि चोरीको काममा गार्ड गर्नु पर्ने चुनातीपुर्ण जिम्मेवारी, मनमा बेजोडको हुरी हुण्डरी चलिरह्यो । फेरी बेलाबेला नवराजजी त्यत्तिकै आयो आयो भनेर अत्याउँछन् पनि । रुखमा चढ्नेले रुखैमा सुन्तला खाएर बोक्रा झार्न थाले । डरका बिच पनि हाम्रो जिब्रो रसायो । नवराजजी हामीलाई पनि झारिदेउन भनेर बिचबिचमा कराउँदै रहे । धेर् कराएपछि दुइ चारबटा झारिदिएं । झार्दा पनि हाँगा र पातमा लागेर सर्याँगँ र सुरुँग, स्वार्र सुर्र गर्थ्यो । कतिवटा सुन्तला भूइंमा खसेर भ्यात्त गर्दै ठूलै आवाज निकालेर फुट्थ्यो । खसेको भेट्न पनि छामछुम गर्नु पर्ने । अँध्यारोको कारण झर्दा झर्दै बिचैमा समात्न सकिँदैनथ्यो । तै पनि केही दाना फेला परे । सुन्तला चाख्न पाएपछि मन अलि शान्त भयो । तर साथीहरूले सोचे भन्दा अलिक ढिलै गरे ।

केही विपत्ति आइलाग्ने हो कि भन्ने चिन्ता झन् पछि झन् बढदै गयो । सायद अंध्यारोमा छामी छामी टिप्नु पर्ने भएर होला, साथीहरू रुख माथि माथि नै के के गुनगुनाउँछन् । प्रष्ट सुनिदैन । रुखमा चढ्नेहरू बिचको कुरा होला ? “कति भयो भरिएन झोला ? अब ओर्लिऔं” आदि इत्यादी केही भनेको होला ।

विद्यालय त्यहाँबाट चार पाँच डिल जति मास्तिर पुर्वपट्टि पर्दथ्यो । हेडसरको घर बिष्टको घरबाट त्यस्तै तीन चार डिल माथि थियो । विष्टको घर सुन्तलाको बगैंचाको भित्तापट्टी थियो । त्यहाँबाट थोरै पूर्व हाइस्कुलबाट डाँडैडाँडा ओह्रालो झर्ने ठाडो बाटो थियो । पश्चिमपट्टी बाँसझाँग र ठाडो खोल्सो । अनि सुन्तला बगैंचा विष्टको आँगन नै मुनीको कोठेबारी थियो । कोठेबारीको डिलमा सुन्तलाका बोटहरू थिए ।

अचानक विष्टको घरभित्रबाट गुनगुनाहट आयो, कतै हाम्रो चोरीको सुईंको त पाएनन् ! मन अलिक चिसो भयो । होइन होला । आफ्नै सुरमा बोलेका होलान् । मनलाई थुम्थुम्याएँ । एक छिन ढुक्क भयो । तर तुरुन्तै फेरी बगैंचै तर्फ फर्किएको घरको माथिल्लो तलाको ढोका घरक्क गरेर खुल्यो । घरभित्रको बत्तिको उज्यालोले बगैंचालाई बाहिरपट्टिबाट पुलुक्क चियायो । धन्न हामी रुखका मुनी अँध्यारा भित्र थियौं । रुखमा चढ्ने पनि हाँगा पातले छेलिएर अन्धकार भित्रै लुकेका थिए । अझै त सुरक्षितै नै छौं मनले सान्त्वना दियो । तर किन यति राती यसरी ढोका खुलेको त हँ ! हाम्रो चोरीको क्यै संकेत पाएको त होइन ! नत्र भए यति राती किन बत्ति बाल्नु पर्यो ? किन ढोका खोल्नु पर्यो ? मन बेजोडसँग ढुक्ढुकियो । कान ठाडा ठाडा भए । त्यसको एक दुइ मिनेट मै भुईंतलाको बगैंचै तर्फ फर्किएको ढोका खुलेपछि भने हाम्रो होसले ठाउँ छोड्यो ।

अब कता तर्फ भाग्ने त, पूर्व योजना केही गरिएको होइन । रुख मुनिको डिल कति अग्लो, कस्तो छ क्यै अन्दाज थिएन । तर तत्काल निर्णय नगरे अरु के के विपत्ति आई लाग्ने हो । आँखा चिम्लिएर डिलबाट झ्वाम्मै हाम्फालें । हामफाल्दा भुईंमा पुग्न पनि निकै बेर लागेको जस्तो लाग्छ, फेदमा पुगेर एकै डल्लो परियो । डिल असाध्यै अग्लो रहेछ । नजिकै चर्पी रहेछ, धन्न त्यस भित्र चाहीँ परिएनछ । एक्‌छिन त हल्लिनै सकिएन, तर धेरैबेर त त्यसरी बस्न पनि मिल्दैनथ्यो । सास फेर्नै गारो जस्तो हुँदैहुँदै उठें । सकि नसकि तँग्रिए । अँध्यारामा सबै चोर साथीहरू कता फरार भए कता ? रुखकालाई खबर गर्न संभब नै भएन । लर्खराउँदै डाडातिर लागें । एकछिनपछि घुमेर विद्यालय छेउ हुँदै ओठमुख सुकाएर आफ्‌नो ठाउँमा आइपुगें । नवराजजी शायद खोल्सातिर कतैबाट हो अघि आइपुगिसके छन् ।
रुखबाट दिल बहादुर र काजि विष्ट भने विस्तारै आफ्नै सुरमा सुन्तला टिपिसकेर झरेछन् । आफूले टिपेको सुन्तला गह्रौं भएकोले हामीलाई समेत बोकाउन टर्च बालेर ए नवराज, ए पराशर भन्दै खोज्न थाले छन् । अघि हामी उभिएको सुन्तलाको फेदैमा रहेको खुला चर्पीमा नरेन्द्र विष्टको बुबा दिशा बस्या रछन् । टर्च बाल्दा पो बुढालाई पुलुक्क देखेछन् । बुढाले आफ्नै छोरो आएको ठानी को कुमार हो भनेर संबोधन गर्दा पो साथीहरूको सातोपुत्लो गएछ र लौ फसाद पर्यो भन्दै कुलेलम ठोकेछन् । एकै सासमा उनीहरू हेडसरको घरमा आईपुगे । सबै जना भेला भयौं । साथीहरूले मेहनतको कमाई घटनाको बेलिविस्तार लगाउँदै, ठट्टा गर्दै रमाईरमाई खाए । मलाई भने डर लागिरह्यो । गुलियो सुन्तला पनि खासै स्वादिस्ट लागेन । राती ननिदाएसम्म डर लागि रह्यो ।

सदा झैं भोलिपल्ट बिहान उठियो । खाना खाएर विद्यालय गइयो । दिनभरि पढियो । बेलुका छुट्टी हुने बेलामा संगम क्लबमा सरहरूले बोलाएको छ एकछिन् जानु अरे भनेर कसैले खबर लिएर आयो । मनमा थोरै चिसो पस्यो । कतै हिजो रातीको विषय त होइन ? तर मलाई मात्रै एक्लै बोलाएको हुँदा त्यस्तो केही नहोला भन्ने लाग्यो । डराई डराई गएँ । प्रलाद सर र काजी सर संगम ढोकै छेउनेर मुसुमुसु गर्दै उभिनु भएको रहेछ । मलाई देखेर सोध्नु भयो, ए के छ केटा, कस्तो चल्दैछ तेरो पढाई ? ए पढाईको विषयमा कुरा गर्न बोलाएको रहेछ, धन्न हिजोको फट्याँईं खुलेन छ, बचियो, भनेर ढुक्क भएँ । थोरै सम्हालिँदै भने ठिकै छ सर । के काम थियो, किन आइस् त अहिले ? सरले बोलाएको छ भनेर खबर आयो । ए ठिकै छ, त्यसो भए हिँड्न त भित्रै । म अलि अप्ठ्यारो मान्दै मान्दै भित्र पसें । संगम क्लब भित्र त हिजो सुन्तला चोर्ने पुरै टिमलाई नै ल्याईसकेको रहेछ । म एक जना मात्र बाँकी रहेछु । साथीहरूलाई देखेपछि भने मेरो पुरै होस हवास् गुम्यो । साथीहरू एक अर्कालाई दोष लगाएर आफु उम्किने कोशिस गर्दै रहेछन् । तर हामी भन्दा सानो नवराजबाट बिहानै सबै पोल खुलिसकेको रहेछ ।

हाम्रो पुरै टिम आइपुगेपछि अब सरहरूको एक्सन सुरु भयो । मेरो अनुपस्थितिको फाइदा उठाएर सबैले योजनाकार मलाई देखाएर आफु उम्किने कोशिस गर्दै रहेछन् । म पुगेपछि साथीहरू सबै खँग्रङ्गै भए । मैले मेरो निर्दोषिता जाहेर गर्दै भने मैले सुन्तलाको फेदमा बस्ने मात्र काम गरेको हो, रुखलाई छुँदा पनि नछोएको, मलाई त्यसै दोष लाग्यो सर । मेरो कुरा भुईंमा खस्न पाएको थिएन, सरहरूको कड्केको श्वर आयो, ए ! रातको दश बजे अर्काको बारीको सुन्तलाको फेदमा के पढ्नलाई गएको थिइस् ? तेह्रा मतियार ! चोखो हुन खोज्छस् भन्दै सबैभन्दा पहिला दुइ भाटो त आफैंले पाइ हालियो । म बाट शुरु भएको कुटाइ भागारीमा दुइ–तिन, दुइ–तिन भाटाका दरले सबैले भेट्टाए पछि बल्ल बिदाबारी भइयो ।

फेरी फेरी यस्तो काम नगरुन् भनेर सतर्क गराउन विद्यालयले हाम्रा घर घरमा बुबा आमा अभिभावकहरूलाई साथीहरू मार्फत चिठी पनि पठाएको रहेछ । तर बीचैमा यो कुराको सुँईंको पाएर हाम्रै हातबाट त्यसलाई गायब बनायौं । बुबा आमा भए ठाउँ यो घटना पुग्न पाएन । त्यस पछि भने सुन्तला चोर्ने काममा हाम्रा कुनै पनि साथीहरूले हिम्मत गरेनन् ।

०००
काठमाडौं