नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

रामप्रसाद अर्याल :

सिङ हुनेको भर नपर्नु भन्थे साँचो रहेछ, यो कुरा । सिङ हुनेहरूले सिङाैरी खेल्न शुरू गरेपछि मेरो भयको तिजौरी खुल्यो । खुर हुने पशु जातिको आत्मरक्षाका लागि बर्माले (ब्रह्माले) बनाइदिएको सिङ अहिलेका मान्छेले बसुलाले तिखारेको देखेपछि मेरो हंसमा कंश पसेको छ । अनि त म झुत्रेलुत्रे कान लाएर पुच्छर लुकाएर लुरुलुरू ओरालो झरेको छु । सिङ पनि कसैको एक सिड, कसैको दुई सिङ र कसैको बाह्न सिङ हुन्छ । त्यस्तै न्यायको नौ सिङ हुन्छ रे । एक सिङ थपे दश सिङ हुन्छ, अनि भाग सिङ । न्यायको क्षेत्रसमेत सिङ देखेपछि भाग्छ भने म लुरेको के लाग्छ ?

म के ओरालो झरेको थिएँ अनि त मेरो गाउँ, समाज र देशै पछिपछि लागेछ । ओरालो झरेको मृगलाई बाच्छोलेसमेत खेद्छ भने म त आफैं ओरालो झरेको छु । अनि कसले किन न हेपोस् त ? नौ पटक नौवत ममाथि खनिए । सहाराविना बेसहारा बनें म । बेसहारालाई सहारा कसले पो दिन्छ र ? त्यसो होइन, असहायको सहाय दैव भन्ने चलन छ । यो दैव भन्ने कुरामा मलाई एकरत्ति विश्वास छैन । किनभने असहाय, दुःखी दरिद्री र पीडितहरूको संख्या अति धेरै छ र उनीहरू मभन्दा बढी पीडित छन् । उनीहरूलाई समेत दैवले कर्के नजरले हेर्न भ्याएको छैन भने मेरो नम्बर कहिले आउला ? दैवको कुरा सत्य युगको कुरा हो । वर्तमान अवस्थाको कुरा
नै हो भने तमाम असहायहरूको सहाय हुन गएको छ ‘पुच्छर ।’

हो, पुच्छर अस्त्र हो, शस्त्र हो र दिव्यास्त्र हो । प्रयोग गर्न जानेमा यसले हाम्रो रक्षा गर्छ । न जानेमा भक्ष गर्छ ।

अद्यापि मानिसहरू पुच्छर समाएर बैतरणी तर्छन् । इन्द्रको कानन वनमा चर्छन्, पुच्छर समाउन नजान्नेहरू नरकमा पर्छन् । राैरवको गौरव गर्दैनन् बरू कुम्भीपाकमा परेपछि पुच्छर नसमाएकोमा पछुतो गर्छन् ।

रामदास बन्न पहिला हनुमानदास बन्नु परेझैं पुच्छर समाउन पनि पुच्छरेहरूको पछिपछि पुत्पुताएर दौडनुपर्छ अनि बल्ल भाग्य सप्रिन्छ । दौड्न नसक्नेहरूको भाग्य कक्रिन्छ । बनिसकेको काम बिगार्ने र बिग्रेको काम बनाउन सक्ने हैसियत हुन्छ पुच्छरेहरूको ।

हामी जन्मिनासाथ पुच्छर समाएरै चोखिन्छौं । उमेर पुगेर ध्वाँके भएपछि कर्म-कुकर्म गरेमा पुच्छरैले जोगिन्छौं । मानिसको पुच्छर छैन, तर पुच्छरे प्रवृत्ति छ । प्रवृत्तिविना जीउनीवृत्ति चल्दैन । जीउनीवृत्ति चलाउन मालिक देख्नासाथ पुच्छर हल्लाउनु पर्छ, या होलाउनु पर्दछ । कुकुर बिरालोको झैं ।

चारखुट्टे जनावरहरूको पुच्छर पछाडितिर हुन्छ, उनीहरूले पुच्छर घुमाउँछन्, डाेलाउँछन् र हल्लाउँछन् । भिंगा, कीराहरू धपाउँछन् । तर दुई खुट्टे जीवहरूको पुच्छर अगाडितिर हुन्छ । उनीहरूले पुच्छररूप हात जोड्दछन् । आफ्नो स्वार्थ पूरा भएपछि जोड्न छोड्छन् ।

हनुमानको पुच्छरले सुनको लङ्का जलाएको थियो । बालीको पुच्छरले रावणलाई चारैधाम डुलाएथ्यो । अहिले पनि सत्ताधारीको पुच्छर पक्रिन जान्ने हो भने देशविदेश भ्रमण गर्न पाइन्छ । त्यस्तै आयोग पास गर्न र शत्रुको नाश गर्न ठूलाको पुच्छर समाउनुपर्दछ । पुच्छर समाउनु पनि एउटा कला हो । यो कलामा तपाईं आफ्नो सुरिलो, चिप्लो, गला मिलाउन सक्नुभयो भने हरेक प्रतियोगितामा
प्रथम स्थान प्राप्त गर्न सक्नुहुनेछ ।

पुच्छरले गोपनीयता ढाकेको हुन्छ । लाज राखेको हुन्छ, तर आधुनिक पुच्छरहरूको न लाज न शर्म न धर्म नै हुन्छ । त्यो पुच्छरले राष्ट्रको मर्ममाथि प्रहार गर्न पछि पर्दैन ।

पुच्छर नाम कसरी रहन गएको हो भने मलमुत्र त्याग गरिसकेपछि तत्तत् स्थानलाई सफा गर्न पुछर भन्दाभन्दा पुच्छर हुन गएको हो । नभन्दै आधुनिक नेपाली पुच्छरेहरूले आ-आफ्ना मालिक, साहेब, मन्त्री र हाकिमहरूका पाउ मल्न हरदम एक डौसी तेल लिएर हाजिर भइरहेका हुन्छन् त कहिले एक डेली सेल लिएर ।

पुच्छरेहरू हाकिमसापको पुच्छर कतिखेर छुन पाउँला भनेर घुइँचो लागेका हुन्छन् । चानेचुने सेवाले हाकिम नेताहरूलाई छुँदैछुँदैन । त्यसैले पुच्छरेहरूले नयाँनयाँ प्रविधिहरू अपनाएका हुन्छन् । हाकिमको सट्टा हाकिमनीहरू, नेतिनीहरूलाई चाकरी गरेर । जस्तो कहिले उनीहरूलाई कुराउनीको पाप्रो, कहिले ठूलो खसीको साँप्रो त कहिले घिउको ठेकी, कहिले धनको भेटी चढाएर । त्यतिले पनि पुगेन भने महको थैलो जाँडको घैलो टक्र्याउने गर्दछन् । जब साहेबहरू उक्त कोसेलीहरूमा पौरन्छन् तब पुच्छरेहरूका ज्यान बौरन्छन् । यति भेटी चढाउँदै जाँदा, कुरा अगाडि बढाउँदै जाँदा जब हत्ते हाल्छन्, तब काम फत्ते हुन्छ ।

चरामा लामपुच्छ्रे, तारामा लामपुच्छ्रेको नाम अगाडि आउँछ ।’ नरमा पुच्छरे, बानरमा लामो पुच्छर हुनेले धाक लगाउँछन् त्यस्तै अगुवा भएर हिँड्न नसक्ने ठगुवाहरू पुच्छर समाएर हिंड्न प्रसिद्ध छन् । त्यस्तै पुच्छरेहरूले शान झार्न बढी चकचक गरे भने बाख्रीको पुच्छर खाएको बात लगाइन्छ ।

तपाईं भन्नुहोला बाँदरको पुच्छर लौरो न हतियार । त्यसो होइन । हनुमानले भीमसेनको शेखी तोड्ने काम पुच्छरैले गरेका हुन् । कुकुरको पुच्छर बाह्र वर्ष ढुड्ग्रामा राखे पनि बा‌ङ्गाको बाङ्‌गै भन्ने उखान छ । त्यो बाड्गो हुनु कुकुरको प्रकृति हो । त्यस्तै पुच्छरेहरूको मुण्टो मालिकको गन्ध पाउनासाथ निहुरी परेर बेरिएको हुन्छ । यसो गरेर आफ्नो स्वाभीमान बंचाइरहेको हुर्काइराखेको हुन्छ । यो प्रवृत्तिले आफ्नो जीउनीवृत्ति चलेको छ । विश्वमा कीर्ति राखेको छ ।

इमानदार, नैतिकवान्, सच्चरित्र र स्वाभीमानी व्यक्तिहरूले आप्नो स्वाभिमान जोगाइराख्न एउटा न एउटाको पुच्छर समाउनु आवश्यक छ । यसो गर्न सकेमा अनैतिकहरू, घुस्याहाहरू, भ्रष्ट र तस्करहरूको लस्करमा आफू समेत लाग्न सकिने छ । अनि त बहुमत प्राप्त गर्न सजिलो पर्ने छ । कसैले नैतिकवानहरू पाखा पर्ने र अनैतिकहरूले स्वार्थ पूर्ति गर्ने भनेर विरोध गरे भने उनीहरूको मुखमा बुजो लाउन सकिने छ । यसो गरेमा देश रहे पनि नरहे पनि आफ्नो कुर्सी रहिरहनेछ ।

अर्को कुरा देशभन्दा कुर्सी ठूलो हो । कुर्सीभन्दा पुच्छर ठूलो हो । पुच्छरभन्दा पुच्छरे प्रवृत्ति ठूलो हो । यो प्रवृत्ति नै रहेन भने कुर्सी प्राप्त गर्न सकिँदैन । कुर्सी प्राप्त गर्ने र कुर्सी जोगाइ राख्ने प्रमुख जग भनेको पुच्छरे प्रवृत्ति हो । हामी सबैले यो प्रवृत्ति अँगाल्नु अबेर भइसकेको छ । किनभने हिजोको सडकछाप चप्पलेले हात्तीको बाला लगाएको हामीले देखेकै छौं ।

तपाईं पनि उच्चश्रेणीमा आससन हुन चाहनुहुन्छ भने आजैदेखि यो प्रवृत्ति अपनाउनुहोस् । किनभने हामी कहाँ ‘हिँड्ने गोरूको पुच्छर निमोठ्‌ने’ प्रवृत्ति छ । यदि यो प्रवृत्ति अँगाल्न नसकेमा तपाईंको पुच्छर धेरैले निमोठ्नेछन् । अर्को कुरा यो प्रवृत्ति अँगाल्नुभयो भने ‘जुन गोरूको पुच्छर छैन उसको नाम चौँरे हुन्छ’ पुच्छर समाएर चौँरे बन्नेहरूको सङ्ख्या कति छ ? मपाईलाई सोध्नुहोस् ।

पुच्छर थमाइदिने र समाइलिनेहरूकी जय ।

२०६१/४/१५

०००
के छ हजुर (२०६२)