नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

श्यामबहादुर लामा :

प्रजातन्त्रको न्यानो छहारीमा मन्दमन्द राप हुन्छ । न पीर हन्छ न तापहुन्छ । चयनको सास फेरुला भनेको त भ्रष्टाचारीले देश खोक्रो पारेको देख्दा हौसिएको हौसलाहरू त्यसै ओइलायो । त्यसपछि भाँच्चिएर भद्यालिएको मन सद्यालिएन । वित्तमा असमानता बढ्दै गएको देखेर चित्तमा चोट पुग्यो । सबै रोगको औषधि पाइन्छ चित्त दुखेको औषधि पाइएन । एकातिर भाइरस विनाको महामारी फैलिरहेछ अर्कोतिर भ्रष्टाचारी विनाको अनौठो भ्रष्टाचार मौलाउँदै गइरहेछ हाम्रो देशमा । यस्तो राष्ट्रघाती रोगलाई अन्यत्र कतै पनि अनौठो मानिदैन । यहाँ मात्र किन अनौठो भनियो त्यसको विशेष कारण छ ।

पोखरीको लेउमा माछा लुकेको देखिन्छ । कलेजीको छेउमा माया लुकेको देखिदैन । सुक्ष्म ढङ्गले लुक्छ माया । त्योभन्दा पनि सुक्ष्म भएर भ्रष्टाचारीहरू लुक्छन् । त्यसैले अनौठो भनिएको हो । भ्रष्टाचारी लुक्ने ठाउँ अहिलेसम्म अख्तियारलाई पनि राम्रो जानकारी छैन । कतैकतै मन्त्रीको मानमा देखिन्छ हाकिमको शानमा देखिन्छ । पत्याउँदै नपत्याउने फाँटवालाको थोत्रो कोटको कठालोमा मयल टल्केको देखिन्छ । भ्रष्टाचारको महारोग सल्केको देखिदैन । देख्नैपर्ने निकायको आँखा फुटेको देख्ने देश लुटेको नदेख्ने मेरो आँखा पनि फुटेकै हो त ?

मुलुकमा अदृश्य भ्रष्टाचारीको यति बलियो पकड रह्यो कि प्रजातन्त्रमा विकासको भल फुट्ला भनेको त भ्रष्टाचारको ढल पो फुट्यो । दुर्गन्ध फैलिएर बसिसक्नु छैन । ढलको निकास र देशको विकास गरुँ भन्ने छैन । यस्ता मोराहरू पनि नेपाली बाउकै छोरा होलान् त ? सडकमा त यसै गन्हायो उसै गन्हायो मन्त्रालय पनि मुत्रालयजस्तै गन्हाउँछ । मेरो त नाकै उस्तो हो कि त्यही ढल फुट्‌नाले कैयौं भाग्यमानीहरू पुङमाङबाट करोडौंका मालिक बनिसके । मृत्युपछि धनपति मालिकको सालिक सार्वजनिक जग्गामा निर्माण होला । नमरी बाँचे कालले साँचे प्रजातन्त्रका कैडाहरू रातारात गैंडाझै फलेको पनि देख्न पाइएला । भ्रष्टाचारी देख्न चाहिं मुस्किल पर्यो । झल्लझल्ल झल्किने प्रकाशमा बल्लबल्ल एउटा ‘भ’ फेला परेको छ । त्यो पनि भ्रष्टाचारीको ‘भ’ हो कि भरियाको ‘भ’ हो स्पष्ट छैन । अन्धोसन्धानले भ्रष्टाचारीकै ‘भ’ हो भन्ने झीनोखालको चिनो फेलापन्यो । खास भ्रष्टाचारी फेला परेको छैन । भ्रष्टाचारीको खोजी गर्नेको गोजी नभरेसम्म अनुसन्धान जारी रहन्छ ।

देशबाट भ्रष्टाचार निर्मूल पार्ने अभियानमा जिम्मेवार व्यक्ति सकारात्मक भैदिए अवश्य सफल होइन्छ भन्ने विश्वासका साथ स्थलगत निरीक्षण भ्रमण पनि भए । ठाउँठाउँमा स्थानीय भद्रभलाद्मीहरूसित प्रत्यक्ष सम्पर्क गरेर सुझाव सङ्कलन कार्यक्रमको अभियान पनि चल्यो । लोकसेवाले छानेका र आफन्तले तानेका राष्ट्रसेवकहरूबाट बढी भ्रष्टाचार भएको जनगुनासो आयो । भ्रष्टाचार भएको छ । भ्रष्टाचारी चाहिँ छैन । हत्या गरेर जमिनमुनि दवाइएको लास भेटिएला सतहमा चुरीफुरी गर्ने भ्रष्टाचारी भेटिएन । आँठले भेटाउने कठिका छोराले पढेपछि त बाठा हुँदारहेछन् गाँठ । भ्रष्टाचार जस्तो छानविन कार्य त खानपिनमै सीमित रह्यो । प्रतिवेदन नै तयार हुन सकेन ।

प्रतिवेदन तयार पार्ने काम मुखले भनेजस्तो सजिलो छैन । हवल्दारनी भाउजूलाई चाउरेप्रीति दर्शाएर लाउरे प्रेमपत्र लेखेजस्तो सहज हुँदो रहेनछ । मैले अनुभव गरें, कानुनी प्रक्रिया पुऱ्याउने सिलसिलामा शङ्कास्पद ठाउँहरूको निरीक्षण गर्दा न मन्त्रीको तोक आदेशमा भेटिन्छ न मन्त्रालयको टिप्पणीमा देखिन्छ । सङ्घसंस्थाको ढोकैपिच्छे चहार्दा पनि पत्ता लागेन । सत्ताको जलप लागेपछि त भ्रष्टाचारीहरू पनि अलप हुँदारहेछन् । कहाँ खोजी गर्नु । कति खोजी गर्नु । खोजी गर्दागर्दै वर्षों बित्यो । अनुमति विना प्रवेश निषेध अङ्कित अग्लाअग्ला महलका ढोकाहरूमा कुकुरदेखि होसियार भन्ने सङ्केत पाटी टाँगिएका छन् । यो भ्रष्टाचारीको महल हो भनेर कहीं लेखिएको छैन ।

दृष्टि प्रसारण गर्नु मात्रै भयो । कतैबाट प्रमाण जुटाउन सकिएन । भाउजूको पेटीकोट सँगै देवरको अन्डरवेयर सुकाइराखेको देखिन्छ । भ्रष्टाचारी र अनैतिकता कतै देखिदैन । भष्टाचारीहरूलाई पनि पेटीकोट र अण्डरवेयर जस्तै घाममा सुकाएर अख्याउनु पर्ने अनिवार्य संवैधानिक प्रावधान भएको भए समातेर कक्र्याउन सजिलो हुन्थ्यो । त्यस किसिमको व्यवस्था नभएकोले चारैतिरबाट उच्च पर्खालले घेरिएका महल निवासीहरूमा कोही पनि दोषी पाइएन ।

अन्तमा प्रयासस्वरूप स्वदेशी खातेहरूमा निगरानी राख्दै जाँदा पो बल्लबल्ल विदेशी भातेहरू देखापरे । ती पनि चानचुने भए त हुन्थ्यो । देख्दै डरमर्दो, कुनै ठूलाठूला राजनैतिक पार्टीका भरिया छन्, कनै विदेशी राजदूतका आठपरिया छन् । नेपालीको नाताले पत्याउनै नसकिने कुरा भट्याउन परिरहेछ । विदेशीको आड पाउनासाथ राष्ट्रकै ढाड भाँच्न सक्नेले मलाई किन बाँकी राख्ये । खाइराखेका सनकीले खान नपाएर सनक चढेको बेलामा दनक दियो भने मेरो चोयाले पुतुनोको के हविगत होला ।

त्यसैले उनीहरूलाई देख्ने वित्तिकै म नडराए पनि मेरो टेबुल डरायो । पेच फुस्केला जस्तो गरी मेच कॉप्यो । लेख्दालेख्दै फुरेको विचार टुट्‌ला भन्नेडर भएन, कम्प्युटर नै फुटला भन्ने पो डर भयो । भनुभने के भनु कोही पत्याउँदैनन् । जाबो फुच्चे कलममा पनि हजार भोल्टको करेन्ट पैदा भयो । यति मात्र कहाँ हो र भ्रष्टाचारको दसी जुटाउनेलाई नै खसी पार्ने चेतावनी आउन थाल्यो । म त किंकर्तव्यविमुढ भएँ। एक मनले भन्छ ऑटेको काम काटे नि छाडिन्न । अरूले तर्साउँदैमा तर्सिने, पर्साउँदैमा पर्सिने बोकाजस्तो म हैन । भेसेक्टोमी गरिसकेको मान्छेलाई पुनः खसी पार्छन् भने पारुन् ।

फेरि अर्को मनले भन्छ, होस गर है। खसी मात्र पारे त केही छैन । जरीबुटी नै झिकेर मिर्काइदियो भने बाँच्नुको औचित्य रहँदैन । हुलमुलमा जीउ जोगाउनु अनिकालमा बीउ जोगाउनु भन्ने बूढापाकाको अर्ती उपदेश छ । सन्तानको बीउ जोगाउने बाटो त उहिल्यै बन्द भइसक्यो । आफ्नै जीउ जोगाउने उपाय चाहिँ नगरी भएन । भुक्तभोगीको सुझाव अनुसार हीरा पनि नझर्ने कीरा पनि नमर्ने गरी पुरानो घाउमा नयाँ विधिले तयार पारेको कलममा मलम भरेर लेख्न सुरु गरें ।

भ्रष्टाचारायन नमः । भ्रष्टाचाराभ्याम् नमः। भ्रष्टाचारेभ्य नमः । यति मन्त्रोच्चारण गर्दागर्दै । टेबुल हल्लिन छाड्यो। मेचले आराम लियो। कलममा लागेको विद्युतीय झड्‌का बन्दभयो । मेरो उपासनाको सुनवाइ भएछ भन्ने कुरा बुझ्न मलाई धेरै समय लागेन । त्यसपछि नामनामेसी खुट्याइन स्तुति गर्न चाहिँ कसैलाई छुट्याइन । किन छुट्‌याउने ? मेरा लागि कोही पनि पराई छैनन् । बसुधैव कुटुम्बकम् ।

फाँटवालालाई नमस्कार, हाकिम साहेबलाई नमस्कार । प्रजातन्त्रका बम्पर उपहार विजेता जीएम साहेबलाई नमस्कार सांसद् एवम् सभासद्लाई नमस्कार । मन्त्रीदेखि प्रधानमन्त्रीसम्मलाई नमस्कार । सत्ताभोगीलाई नमस्कार । भत्ताभोगीलाई नमस्कार । मगन्ते जोगीलाई नमस्कार । छिमेकीको दैलो ढुक्ने खैरे कुकुरलाई नमस्कार । ज्ञात अज्ञात सप्पैलाई नमस्कार माथितिर नमस्कार तलतिर नमस्कार । आराध्यदेव कैलाशपति भोलेदेखि विदेशी डोलेसम्मलाई होलसेलमा नमस्कार ।

अब भने प्रतिवेदन लेखाइले अवरोधको सामना गर्नु परेन । निर्वाध अघि बढ्यो कलम । स्तुतिजन्य प्रस्तुतिबाट विकासका अग्रदूत मानिएका महामहिम राजदूत पनि वशीभूत भए । त्यसपछि नेताहरूको मुखारवृन्दबाट धन्यवादको मधुरवाणी निस्किए । प्रफुल्ल भएर देश सुहाउँदो अर्ती उपदेश दिइरहेका छन् । आमन्त्रित भएर ड्यासमा बसेका वेला व्यासलाई समेत माथ लाउने गरी भात पचाउने प्रवचन दिन्छन् । यसरी पट्‌टुले जस्तो मीठो बोल्ने मान्छेलाई कसरी विदेशी टट्टू भन्नु । राजदूतावासमा गएर रोए भन्दैमा हुर्मत लिन हुँदैन । आँसुको सम्मान गर्नुपर्छ । उनिहरूकै आँसुले देश धमाधम माथितिरबाट तलतिर उकालो चढ्दैछ । ताल पर्यो भने पाताल पनि चुम्न सक्छ । बेलामौकामा अलिकति मद्दत गरिराखे खेर जाँदैन । बल गर भाइ हो होस्टे। भ्रष्टाचारी-जिन्दावाद ।

०००
शृङ्गार (२०५८)