नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

पुन्य कार्की :

मेरा बाजेले हामीलाई अर्ति–उपदेश गर्न हामी बालख छँदा प्रयोग गर्ने उखानको अहिले खुब याद आउँछ– कसलाई केको धन्दा ! कसलाई केको धन्दा !! घरज्वाईंलाई खानकै धन्दा !! केटाकेटीमा सायद हामी हन्तकाले थियौँ क्यार । पढाइ र काममा भन्दा खानकै सुर्ता बढी गरिन्थ्यो क्यार । त्यसैले कुन सन्दर्भमा कहाँ प्रयोग गर्नुपर्ने उखान, हाम्रो सन्दर्भमा जोडेर हामीलाई खसालेको कुरा उचित थियो या अनुचित ? ठिकठिक रुपमा एकिन गर्न सकिराखेको छुइनँ ।

यो उखानले विचरा ! घरज्वाईं बसेका मनुवा उपर घातक हमला बोलेको छ । मेरो विचारमा कुनै घरज्वाईंहरू बिरोधी उखानेले घरज्वाईंहरूहरूको मानमर्दन गर्नलाई यो उखान कथेको हुनुपर्छ । घरज्वाईंहरूको नूर गिराउन र उनीहरूको इज्जत इमानलाई तेजोबध गर्न यो उखानको रचना भएको हुनुपर्छ ।

फेरि सबै घरज्वाईंहरू खानकै भकारी हुन्छन् त ? हुन्नन् नि । आदिम कालमा कोही एउटा थियो होला– हरबखत खान के सुर–चिन्ता गर्ने हन्तकाले घरज्वाईं । एउटा बिराउने शाखा पिराउने भने जस्तो त्यसलाई सामान्यीकरण गरेर तमाम खानका काल नहुने घरज्वाईंहरूलाई किन प्रहारको निशाना बनाइन्छ ? त्यो कुरा मैले बुझ्न सकेको छुइनँ ।

सबै घरज्वाईंहरू खाइदेऊ पाराका खानकै भकारी हुन्छन् भन्ने के प्रमाण छ र ? फेरि कोही रहरले घरज्वाईं बसेको हुन्न । हाम्रो जस्तो पितृसत्तात्मक पारिवारिक संरचनामा म घरज्वाईं नै बस्छु भनेर इच्छा जाहेर गर्दा पनि त्यति सजिलै ससुरालीमा आश्रय मिलिहाल्दैन । रहरले भन्दा पनि कोही बाध्यताले घरज्वाईं बसेका होलान् । कोही परिबन्द र आवश्यकताले घरज्वाईं बसेका होलान् । ससुरालीमा आशन जमाएका त्यस्ता ज्वाईंउपर यस उखानले साह्रो अन्यायमा पारेको छ ।

यस उखानलाई सापटी लिएर आज म चोरेको चर्चा गर्न गैरहेको छु । कसलाई के को धन्दा ? कसलाई के को धन्दा ? चोर–बुद्धिको मान्छेलाई चोर्नकै धन्दा भने झैँ जेन्जी आन्दोलनमा आन्दोलनकारीको भेषमा खाल–खालका चोरहरू पैदा भए । बर्दी चोरदेखि हर्दी चोरसम्मका चोरी–बन्दना उतार्न कलम चोबिरहेछु । एकैछिनमा झिलिक्क बिजुली चम्केजस्तो उठेको जेन–जी बिद्रोहेले के गरेन ? यसले सिंहदरबारदेखि शितल निवाससम्म आगो झोस्यो । संसद भवनदेखि सर्बोच्च अदालतसम्मलाई खरानी बनायो । अख्तियारदेखि सत्ताका मुख्तियारसम्मका करोड–करोड मूल्यका कोटेरीहरूलाई छिनभरमा भष्मिभूत पारिदियो । भलै यो काम असली जेन–जीले कदापि गरेन, जेन–जी नाममा घुसेको अर्कै नक्कली भष्मासुर तत्वले यो सब ताण्डव लिला रच्यो भनिन्छ । नेपथ्यमा यो बिनाशको सूत्रधार को थियो ? सत्यतथ्य कुरा छानविन समितिले अवस्य बाहिर ल्याउला ।

जे होस् नेपालमा आफ्नै घर बालेर खरानीको दोकान ताप्ने मान्छेको दुःख कहिल्यै भएन । आफ्नै शास्त्र र सम्पदा पोलेर जश्न मनाउने जवानको दुःख कहिल्यै भएन । आफ्नै अक्षर र इतिहास डढाएर आगोको जयगान गाउने मान्छेको दुःख कहिल्यै भएन । आफ्‌नै अभिलेख र दस्ताबेज नामेट पारेर ध्वंशको गीत रच्ने मान्छेको दुःख कहिल्यै भएन ।

यसैमा एउटा सानो कथा जोडी हालूँ, एकादेशमा एउटा अति ईर्ष्यालु मान्छे थियो अरे । ऊ ईर्ष्यालु मात्र होइन स्वार्थी, घमन्डी र मूर्ख पनि थियो । उसले मानव जगत्‌का जो कोही स्त्री–पुरुषसित त ईर्ष्याभाव राख्थ्यो राख्थ्यो, त्यस बाहेकका मानवेतर पशुप्राणी, चराचुरुङ्गी समेतलाई देखी सहन्नथ्यो । चौपाया र किट–पतङ्गसम्मलाई रिसिवी साधना गरिहिँड्थ्यो ।

एकदिनको कुरा हो, उसको आलिशान महलमा एकजोडी गौँथलीले माटोको गुँड लगाई बच्चा कोरले । आफ्नो घरको दलिनमा गौँथलीको गुँड देखेर रिसले धुवाँधुवाँ बन्यो, अझ बचेरालाई गौँथलीले चारो खुवाएको दृश्य देखेपछि ऊ क्रोधमा आयो ।

“ए ! तँ नाथे गौँथलीले मेरो घरमा रजाईं गर्ने ?” मैले करोडौं मूल्य खर्च गरेर बनाएको महलमा तेरो फुर्तीफार्ती गौँथलीको रिसले आफ्‌नै महलमा आगो झोस्यो । हेर्दाहेर्दै गौँथलीको गुँड पनि जल्यो । उसको भव्य हवेली पनि खरानी भयो ।

घर खरानी बनाएपछि तानपुरा बजाएर आँगनमा नाँच्न थाल्यो । “खुच्चिङ !! गौँथली खुच्चिङ !! अब भरेदेखि बस्लास् चैन गरेर महलमा । राति सुत्लास् आरामका साथ आफ्नो गुँडमा !!” ऊ खुब रमायो । तर, रात परेपछि दृश्य यस्तो देखियो– गौँथलीसँग पखेटा छँदै थिए । भुर्र उडेर अर्को घरको छानोमुनि आश्रय लियो । बिजोग त आफ्नो पो भयो । उसको त टाउको लुकाउने ओतसमेत बाँकी थिएन । आफ्नै मूर्ख हातले घरमा आगो झोसेको थियो । अघिसम्म त तानपुरा बजाएर खुशीले नाँच्तैथ्यो । आकाशबाट सारा अँध्यारो एकैचोटि घोप्टेर आइसकेपछि क्वाँ क्वाँ डाँको छोडेर रुन थाल्यो । तर, समय बितिसकेको थियो ।

आफ्नै बुद्धिले आफ्नो महलमा आगो झोसेको कुराले पश्चात्तापको पञ्चाग्निमा डढ्न थाल्यो । तर, ऊसित अब पछुताउनुको विकल्प बाहेक अन्य विकल्प केही पनि बाँकी थिएनन् । किनभने मूर्ख बुद्धिको कारण आफ्नो सम्पदा आफैँले खरानी पारिसकेको थियो ।

हैट ! फेरि म बहकिएर कता पो पुगिसकेछु । थालेको थिएँ चोरको बखान गाउन । तर, खरानीको कथा रच्चतिर लागेछु । खैर ! केही छैन । यो पालिको तोडफोड, आगजनी र चोरीचकारी असली जेन–जीले गरे कि ! जेन–जीको कालो नकाव भिरेर आएका बूढा, अधवैँशे तन्नेरीहरूले गरे त्यो शोधकै विषय छ । हरेक आन्दोलनको आँधीमा धुलो, मैलो, फोहोर कसिङ्गर पनि साथसाथै उडेर आउँछ । हरेक विद्रोहको बेहेरीमा बदमासहरूको हुलले पनि प्रशस्त फाइदा लुट्छन् । आफ्नो निहित स्वार्थ सिद्धि गर्छन् । यो नेपालमा मात्र होइन, विश्वव्यापी क्रान्तिको चक्रवातमा देखिएका घटना परिघटना हुन् । धमिलो पानीमा माछा मार्न पल्किएका मछुवाराहरू यस्तै ताकको पर्खाइमा हुन्छन् । यस्तै धमिलो समय कुरेर बसेका हुन्छन् । र, मौका मिल्नासाथ लुकाएर बोकेको माछीजाल बिच्छ्याई हाल्छन् । ठूला नभेटे पनि केही बुदुनाहरू जालमा पारिहाल्छन् ।

चोरी–डकैतीको कुरा गर्दा डाँकाले हाक्काहाक्की हातहतियार देखाएर घरमूलीलाई आक्रमण या कब्जामा लिएर मालसमान लुट्छ । धनदौलत आफ्नो कब्जामा पार्छ । तर, चोरले भने नदेखिने गरी लुकीछिपी लुसुक्क आएर सरक्क धनमाल रुपैयाँ पैसा उठाएर हिँड्छ । त्यसैले कानुनले पनि चोरी डकैतीलाई अलग अलग रूपमा परिभाषित गरेको छ । चोरले भर्सक काम फत्य गर्न रात्रिकालीन समय चयन गर्दछ । तर, यो पालि खासगरी शहरका चोरहरू दिउँसै बजारमा देखा परे । जेन–जी आन्दोलनको तातो मौकालाई चौका दाउमा परिणत गर्न उनीहरू दिलोज्यान दिएर लागे ।

अहिले पनि सामाजिक सञ्जालमा किसिम किसिमका चोरका चर्तिकलाहरू लोड अपलोड भैरहेका छन् । ठूलाठूला व्यापारिक प्रतिष्ठान, भाटभटेनी लगायतका सुपरमार्केटहरूमा घुसेर लुटपाट गर्ने चोर लुटेराको जमात हेर्दा एउटा सफेदपोश भलादमी भित्र कति भीमकाय स्वरूपको लुटेरा विराजमान रहेछ, थाहा लाग्छ । चोरका चर्तिकला रिल, टिकटक र यूट्यूबमा भाइरल भैरहेको दृश्य हेर्दा स्वयम् चोर चकित बन्छ कि लज्जित बन्छ होला, मेरो मनमा अनौठो खुल्दुली उठिरहेको छ ।

दिनदहाडै प्रहरी चौकी, बिट र थानामा घुसेर सुरक्षाकर्मीका बन्दुक, गोली, लुगाकपडा चोर्ने महा हराम बर्दीचोर पनि देखिए । उनीहरूका मेस र भान्साबाट बेसारका बट्टासम्म नछाड्ने हर्दी चोर पनि देखिए । त्यो बेसार जसलाई बजारमा किन्दा पनि बीस पचास रुपैयाँमा किन्न सकिन्छ । चोर पनि कस्ता नादान चोरहरू जन्मिए यो देशमा । जात फाल्नु गुन्द्रुकको झोलमा भन्ने एउटा उखान छ । हर्दी चोरले यो उखान चारितार्थ पारेको छ यसपालि । अझ हर्दी चोरले त चोरेकै जात फालेको हो कि शंकै लागेर आउँछ ।

हुन त यस्ता चोर जन्माउने सामाजिक, आर्थिक, राजनीतिक पृष्ठभूमी कसले तयार पार्‍यो ? मान्छे चोरीधन्दाको यत्ति निकृष्ट धरातलमा किन उत्र्यो ? र उसलाई चोर बनाउने पृष्ठभूमि कसरी रचना भयो ? त्यसको जरो कारण खोतल्न सकेनौं र त्यसको स्थायी निराकरण खोजिएन भने अझ विभत्स स्वरूपको चोरी नागरिक जनले फेरि बेहोर्नु पर्नेछ । हुन त महाकवि देवकोटाको कोट संसदबाटै चोरी भएको देश हो यो । त्यसै परम्पराको विरासतमा चोरहरू नित्य निरन्तर जन्मिरहेका छन् ।

चोरहरूका अनेकन् चर्तिकला हेर्दैजादा नानीले खेलाउने गुडिया चोरदेखि गुट्का खैनीका पुरिया चोरसम्म देखिए । कतै मूर्ती चोर देखिए त कतै सूर्ती चोर भेटिए । कतै नुन चोरको व्याप्ति त कतै सुन चोर छ्याप्छ्याप्ती भेटिए । भाला चोरदेखि माला चोरसम्म, नाला चोरदेखि ताला चोरसम्म किसिम किसिमका चोर अनुहारको व्याप्तिले जनमनमा दिँगमिँग जागेको छ ।

एउटाले छाता चोरिरहेको छ, अर्कोले गाता चोरिरहेको छ । एउटा हाँडी चोरेर भागेको छ, अर्को गाडी चोरेर तूफान हुँइकिएको छ । कुनै लाछा चोरेर लसुक्क कुनामा लुकेको छ, कुनै माछा चोरेर टाप ठोकेको छ । झोला चोरदेखि चोला चोरसम्म, अण्डा चोरदेखि झण्डा चोरसम्मका दृश्यले चोर्नको लागि गोर्खे मनुवा कति आतुर रहेछ ! सहजै अनुमान गर्न सकिन्छ ।

गतवर्षको बङ्गलादेशी विद्रोहमा केही बङ्गाली चोरहरूले प्रधानमन्त्री शेख हसिना वाजेद निवासभित्र छिरेर छातीमा लाउने ब्रादेखि बाख्राका पाठासम्म चोरे । कोठेबारीको सागदेखि सारीसम्म, फूलदेखि झुलसम्म, पङ्खादेखि ट्याङ्कासम्म चोरेको देखियो । कुखुरा हाँसदेखि हँसुलीसम्म, चोलीदेखि चुनरीसम्म, पेन्टीदेखि पेटीकोटसम्म चोरेको देखियो । नेपाली चोरहरूले पनि बङ्गाली चोरसितै मितेरी साइनो गाँसेर तिनबाटै हुबहु चोरीकला सिकेको आभास भयो । नेपालको चोरीबजारमा बंगलादेशको जस्तो बाख्रा चोर नदेखिए पनि काँक्रा चोरहरू प्रशस्त देखिए । मैन चोर देखि वाइन चोरसम्म देखिए । पुनिउ चोरदेखि गुनिउ चोरसम्म भेटिए ।

चोरीचकारीलाई आफ्नो जीविकोपार्जनको धन्दा बनाई आएका चोरहरू उपर खासै केही भन्नु छैन । उनीहरूको त कामै चोर्ने हो । सहज स्थिति होस् या असहज चोरी कर्ममै उनीहरूले आफ्नो जीवन अर्पित गरेका हुन्छन् । यस्तो आन्दोलन, तोडफोड र लुटपाटको सिजनमा आफ्नो इरादा पुरा गर्ने योजनामै रहन्छन् । उनीहरूले मौकामा चौका हान्नु अन्यथा हुँदै होइन । तर, यो पालीको चोरीचकारी काण्डमा सफेदपोश भलादमी पनि चोरीकर्ममा संलग्न भएको दोखियो । बाहिर बाहिर अचौर्य र अस्तेयको ब्रत बसेर भित्रभित्र चोरी कर्ममा साक्षात् संलग्न भएको दृश्य पनि देखियो ।

आलु, भाण्टा, स्याउ, सुन्तला र जीरामरिचका चोरभन्दा गुप्ती भेषमा चोर्ने र चोर्न उक्साउने यस्ता चोरहरू राष्ट्रका निम्ति खतर्नाक चोर हुन् । यस्ता राष्ट्रिय चोर समात्ने र ठिङ्गुरो बनाउन पुलिसले एकदिन पनि ढिलाई गर्नुहुन्न । चोरहरूकाे पहिचानका लागि अहिले पनि भिडियो फुटेजहरू, सामाजिक सन्जालमा सुरक्षित छन् । चोरका अनुहार टिकटकमा टकटकी हेर्न मिल्ने गरी आएका छन् । युट्यूब र रिलमा सामग्री रेकर्डेड छ ।

सुरक्षा संयन्त्रले चनाखो भई अनुसन्धान गर्ने हो भने जति नै तरेलीका चोर पनि ठूलो स्वर नगरिकन कारवाहीको दायरामा आउने कुरा निश्चित छ । देखिने स्वरुपको चोरले भन्दा यो देशलाई अरुप, अनाम र छद्ममेषी चोरले अनादि कालदेखि दुःख दिइरहेको छ । जेन–जी विद्रोहले ती चोरहरूको पहिचानको पनि ढोका खोलिदिएको छ, यो सुखद पक्ष हो । अब सुखद चिजमा टेकेर दुःखद स्थितिको अन्त्य गर्नुपर्छ । तालतालका चोरहरूले उत्पात बिगबिगी मच्चाएको संगीन समयमा आमा–नेपालको ओठको लाली चोरेर आफ्ना स्वास्नी र सालीका ओठ रङ्ग्याउने चोरहरूका गाला पड्काउनु पर्छ । देशको छानो भत्काएर आफ्‌नो पाली गाँस्ने चोरका गाला चड्काउनुपर्छ । जय चोर महात्म्य !!

०००
उदयपुर