नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

(१३)

कोठा उराठ लाग्दो छ । डाक्टर आउँदा छन्, जाँदा छन् । चमेली आँखामा जालो लागिसकेको छोरो सुधिरलाई काखमा लिएर आँसु झारी रहेकी छे । सुधिरको मुखबाट मलीन आवाज निस्किरहेको छ –

आमा, तपाईंलाई सेवा गर्ने मेरो कत्रो इच्छा थियो । त्यो इच्छा पूरा हुन सकेन के गरुँ ? तपाईंनै भन्नोस् । हेर्नोस् । मेरो तपाईंलाई मोटरमा राखेर जताजतै घुमाउने, तपाईंको इच्छा मुताविकको काम गर्ने कत्रो शौख थियो । खै ! मेरो शौख पूरा हुन सकेन । म सानो छँदा तपाईले प्यार गरी म्वाई खादै भन्नु हुँथ्यो ।
‘मेरो सुधिर ठूलो भएपछि जागीर खान्छ । पशुपति मोटरमा लैजान्छ ।’
खै, आमा ! मैले त्यसो गर्न सकिनँ । तपाईंको इच्छा पनि अधुरो नै रह्यो होइन त ? अब म चाहेर पनि बाँच्न सक्दिनँ । बाँचे भने नै पनि के गर्न सकौंला र ? हात भाँच्ची हाल्यो, खुट्टा फुक्ली हाल्यो । कुरा सुन्छु– चीत्र गुप्तले चिठ्ठी पठाईसके । पिउन बाटैमा अल्मल्ली रहेको छ । आइपुग्दा साथ साथैमा जानु पर्ने होला । तीन दिनसम्मको म्याद भए त मनमा लागेको सबै कुरा बताउन पाउने थिएँ । साथै लिई आउनु भनि पठाएको भए कुरा पनि बाँकी नै रहने भयो ।

आमा म जागीरे भएर आएको दिन तपाईं कत्ति खुशी हुनु भएको थियो ? अब त्यत्तिकै खुशी कहिल्यै हुनु होला त ? मलाई पूरा विश्वास छ आमा ! मैले विदा भएपछि तपाईं एक पल्ट चीसो पर्नु हुन्छ । म अनुरोध गर्छु आमा । कत्ति पनि पीर नगर्नु होला है । किन भन्नोस्न ?

“म पहिले पनि थिइनँ, अहिले पनि छुइनँ । पछि पनि हुन्न । कहिल्यै नभएकोलाई सम्झेर किन पीर गर्ने ?”

चमेली कुरा सुन्दा सुन्दै घुप्लुक्क घोप्टी सकेको उसलाई केहि पत्तो भएन । एक सूरमा कराई नै रह्यो –

‘आमा, तपाईंलाई निन्द्रा लाग्यो होला । सुत्नोस् । भोलिसम्म त अवश्य साथमा हुन्छ । किन फिक्री गर्नु हुन्छ ? बरु आमा मेरो खल्तीमा एउटा चिठ्ठी थियो नविर्सीकन दिपुलाई दिनु होला है ? अब मेरो ऊसित भेट हुने छैन त । किन दिउँलासम्म पनि भन्नुहुन्न आमा ? कम से कम बोल्न त बोल्नुस् ।”

मैले दिपु उपर अन्याय गरेको छु । आमा अन्याय । त्यस विचरी पनि साँच्चीकै दुःखी हो । कहाँको म सानो जागीरे ऊ कहाँकी कप्तानकी छोरी । जे होस् , उस्को दुःखी कर्मले गर्दा ईश्वरले मसँग सम्बन्ध जुटाई दिएका थिए । बसेकी भए आधी आधी पेट भए पनि बाँडीचुँडी खाने नै थियौँ । बसिन त्यस्मा पनि बेसैछ । बरु मेरो यो अन्तिम पत्र म विदा भए पनि उसैलाई सुम्पी दिनु होला । मेरो अन्तिम अनुरोध हो । केही गरी नभुल्नु होला है ?

मैले के कुरा गरेँ आमा ? सुन्नु भो ?? किन जवाफ दिनु हुन्न ? म मर्ने बेलाको रोगीसँग पनि रिसाउनु भयो ? एक दिन मात्रै होला आमा । तपाईंसँग बस्नु । किन रिसाई दिएर दिललाई छिया–छिया पारी दिनु हुन्छ ? बरु प्यारले एक घुट्को पानी दिनोस्न । तपाईंलाई धेरै पुण्य मिल्नेछ । दिनु हुन्न भने त्यो पनि भैगो ।
आमा ! म पनि तपाइँको लागि घाँडो भएँ हगि ? हुन दिनोस् । आज एक दिनको लागि मात्र त केछर ? न आजै आइपुग्ने हो चिठ्ठी । पीउन खट्टी नसकेको भए पनि टाइप भैसकेको होला । सहि हुन कत्ति बेर ? झन् ट्रङ्कल नै गरे भने पिउनको पनि आवश्यकता परेन । छिनैमा आइहाल्छ मेसेज । आईपुग्दा साथ हिँड्न परि हाल्यो ।
बुझ्नुभो आमा । म तपाइँको छोरो हुँ । कहीं गएर पनि यस्ले भुल्ने छैन भन्ने तपाईंले सम्झनु होला । मैल तपाईंको ऋण कहिं गएर पनि चुकाउन सक्तिनँ । तपाईंले कत्ति मायाँ गर्नु हुन्थ्यो ? कत्ति हेरचाह गर्नु हुन्थ्यो । त्यो के मैले त्यसै भुलौंला र ? म त्यत्तिको कृतघ्न छैन आमा, जत्तिको तपाईंले सम्झनु भएको होला ।
हो म अहिले लङ्गडो छु, लुलो छु, डुडे छु, अन्धो छु । मबाट कुनै कमाई हुँदैन । जे भए पनि तपाईंले दश महीना पेटमा राखेर जन्माउनु भएको छोरो त हुँ । मायाँ त गर्थें । भैगो अब नबोल्नोस् । म पनि चूप लागी दिन्छु ।

आमा, मैले एउटा कुरा त गर्नै भुलेछु । गरौं होइ ? एक पल्ट ‘हुन्छ’ त भनिदिनोस् । नभन्ने ? भैगो ! म बेकामको देखेर आफ्नीले त छोडी । तपाईंलाई के को बास्ता ? प्रसस्त पैसा कमाउने, पढेका, राम्रा, निरोगी छोरा र मायाँका पोका छोरीहरू छँदैछन् । म लङ्गडो, कंगाल, रोगी, निरक्षरी छोरा सँग कुरा गरेर के फाइदा ? झन एक दिनको पाउना ।

मैले के के फलाकेँ । नरिसाउनोस् है आमा । बरु घरमा पुग्दा साथ बुबाले सोध्नु होला यहाँको समाचार । मैले के जवाफ दिउँला ? भनि दिनोस्न केहि छन् कि । म बाहिर जान सकेको भए तपाईंलाई यस्को कष्ट पनि दिने थिइन । के गरौ ? एक महीना अघिदेखिनै खुट्टा बसी हाले । बुबालाई त हाल खबर केहि थाह होला । अस्ती मात्रै पार्शल पाउनु भएको । अरु साथिले सोधे भने के जवाफ दिऊँ ?
अँ, सुन्छु– त्यहाँ पुग्दा साथ सोध्छन् रे –
“तैंले के के धर्म गरिस् ?”

मैले के जवाफ दिउँ ? रक्सी पिएँ, कुखूराको नगरा बजाएँ, ठाडो घाँटी लगाएँ, जुवा खेलेँ, रण्डी नचाएँ । के यत्तिले पुग्ला ? सम्झेको यत्तिकै हो । अरु पनि मैले केहि गरेको छु कि ? गरेको भए सबै भनिदिनोस्न । म त्यहाँ पुग्दा साथ चण्डीपाठ गरेझै बडबडाई दिन्छु । जुन वर्णनले बुवा दङ्ग पर्नु होस् । अरु साथीले जिब्रो काटुन् ।
मसँग पनि बोल्नु हुन्न । मैले के भूल गरेँ ? के म तपाई को छोरा होइन ? कि कसैले फालेको पाल्नु भएको थियो मलाई ? अरुले फालेकै पाल्नु भएको भएपनि तेइस् चौबीस वर्ष सम्म पाले पछि तपाईं जस्तो कमलो हृदय भएकी नारीले मायाँ गर्नु पर्ने, मर्ने बेलाको केटोलाई हाँसेर विदा दिनु पर्ने । भन्नोस आमा । मैले नकाम के गरेँ र बोल्नु हुन्न ?

भैगो, म बदमास्, बेकामी, घाँडो किन बोल्नु हुन्थ्यो ? जे भए पनि मलाई लाग्छ म तपाईंकै छोरो हुँ । त्यसैले अति मायाँ लाग्छ, आँखा मात्रै देख्ने भए, तपाईंको मुख कतिबेर हेर्थे ? के गर्नु ? मोटरको बाँझो पल्टी हाल्यो । जे होस आँखा फुटे पनि तपाईंको त्यो मायाँलु अनुहार मेरो दिलमा तस्वीर बनेर बसेको छ । कसै गरेर भुल्न सक्दिनँ । त्यो मिठो बोलीले भन्नु भएको –

‘मेरो सुधीर ठूलो भएपछि मलाई मोटरमा राखेर डुलाउँछ’ भनी म्वाई खाँदै गर्नु भएको गफ कहिल्यै भूल्न सक्दिनँ आमा । मलाई पूरा विश्वास छ । कुनै बखत तपाईंलाईं देखें भने ‘मेरी आमा आउनु भयो’ भन्दै छाँद हाल्न आइपुग्छु ।
सुन्छु आमा ! उहाँ ठूला डाक्टर छन् रे । त्यहाँ पुग्दा साथ आँखाको अप्रेशन गराउँछु । तपाईंलाई ठूली देख्ने चस्मा लगाउँछु । अनि मेरो फले फुलेको देख्न चाहनु हुने तपाईंलाईं बुई चढाएर जताततै घुमाउँछु आमा जता ततै ।
यहाँ बसेर कुनै आनन्द दिन नसके. पनि उहाँ तपाईंलाई देखौं मात्रै कत्तिको सेवा गर्दो रहेछु । राम्रै जान्नु हुनेछ म सुधिर हुँ । आमा !

तपाईकै छोरा

मैले आज सम्म कसैको चित्त दुखाएको जस्तो लाग्दैन । झन् तपाईं दश महिनासम्म पेटमा राख्ने, फले फुलेको देख्न चाहने आमालाई पनि कहिल्यै चित्त दुखाउँला ? सेवा नगरी त्यसै छाडौंला ?

म तपाईंलाई आग्रह गर्छु आमा, म यहाँबाट विदा भएर गएपनि, तपाईं आउनु हुने बाटो हरदम् कुरेर बसीरहेको हुनेछु । म निदाएको बेला आइ पुग्नु भयो भने घच्घच्याउन नभुल्नु होला । म जुर्मुराउँदै उठ्ने छु । तपाईं जहाँ पुग्नु होला, हिंडनु पर्ने छैन । बोकेरै पुर्‍याई दिन्छु । यो मेरो प्रतिज्ञा नै भयो ।

आमा ! बुबाले त्यो नीलो कोट कत्ति जतन गरी राख्नुहुन्थ्यो ; दिनोस्न ! म नै पुर्‍याई दिन्छु । तपाईं सँधै भन्नु हुन्छ– ‘बुबाको सबै सामान पुरेत बाजेले पुर्‍याई दिनु हुन्छ ।’ उहाँ कहिले जानु हुन्छ ? कहिले ?? कार्तिक लाग्न लागि सक्यो । किन ढिलो पठाएर जाडोमा कक्र्याउने ? अवत गाई पनि ब्यायो होला । भर्खरै ब्याएको भए विगौती कत्ति खानु ? धेरै दिन भैसकेको भए मलाई देख्दा साथ खुशी मान्दै गिलाँस भरी मोही र कचौरा भरी दुध ल्याई खाऊ… सुधिर भन्नु होला । कत्ति खानु मैले । दुध तपाईंको नाममा पीई दिन्छु है आमा !

म सानो हुँदा कत्ति प्यार गर्नुहुन्थ्यो ? बाहिरबाट घर भित्र पस्दा साथ भन्नु हुन्थ्यो पनि –
“सुधिर ! आमाले के दिनु भो आज ?”
मैले केहि खान नपाएको भएपनि तपाईंलाई गाल नपार्न मैले के के खाईं भनी भए नभएको बताई दिन्थें । उहाँ कत्ति खुशी हुनुहुन्थ्यो । कत्ति म्वाई खानु हुन्थ्यो ? अनि कत्ति खित्का छोडेर हाँस्नु हुन्थ्यो ? होइन त आमा !

किन तपाईंले कुनै कुराको पनि जवाफ दिनु हुन्न । के निन्द्रा लाग्यो ? अब त निदाउने बेला छैन आमा । चिठ्ठी लिई आउनु भएका दाजुहरूलाई उब्याई राखेको छु । ढिलो भयो भने उहाँहरूलाई गाल पर्छ । बिनसित्तिमा किन गाली खुवाउने ? लौ त आमा, कुरा बताई हालेँ । अब बाटो पनि लागी हाल्छु ।
बुझ्नु भो दाइ हो । म सुधिर हुँ । मैले यो समाजसँग कत्ति लडें, धर्मसँग कत्ति लडें । संसारै सँग कत्ति लडें ? तर पनि खोई ? दुःख भन्दा वढी केहि आर्जन नै गर्न सकिन । त्यति मात्रै हो र ? जता ततै पुग्ने खुट्टा भाँचें, आँखा फोरें । महारोगी बने, कङ्गाल भएँ तर पनि दाइ, यो समाज, यो धर्म, कसैलाई पनि सहि बाटो ल्याउन सकिनँ । आखिर आफैले सबैलाई छोडी तपाईंको पिछा लाग्दै छु ।

हो, आमाले मलाई सुमार्गमा चलाउन खुबै कष्ट गर्नुहुन्थ्यो तर जसलाई सुमार्ग ठान्नुहुन्थ्यो त्यो नै कुमार्ग थियो । त्यसैले नै मैले सुमार्ग भुलें । तपाइंहरूनै भन्नोस्त –
भगवान शंकरजीको शोडाक्षरी महामन्त्रलाई हार्मोनियम र तवेलाको स्वरमा फलाक्दा के पुण्य मिल्ला ? के तिनीहरू पापको खाडलमा नजाक्किई छोड्लान् ? यहाँको सुमार्ग यस्तै छ । अब ब्रम्ह गायत्री पनि खैंजडीको तालमा कुर्लन थाल्छन् । पापको मार्ग खुल्दै जान्छ । गुरुले लक्कु कमाउँछन् । पतिब्रताले ५/७ गोटा पोइ पाउँछन् । हलुवा–स्वारीले पेट फोर्छन् । धर्मको प्रचार भैहाल्छ । ‘कलौः केशव किर्तनात्’ भन्ने कहाँबाट सुने ? मन्त्रलाई किर्तन बनाई रास लीलामा मुग्ध भएका पाखण्डीहरूको धर्मले कहाँबाट स्वर्ग द्वार खुल्ने ? द्वार नै खुल्छ भने गुदद्वार खुल्ला अरु कुनै द्वार खुल्न सक्दैन । तपाईंहरूको के विचार ?
हेर्नोस् ! मेरी आमाले मेरो लागि कुन चाही दुःख झेल्नु भएन ? तर पनि कसैलाई प्रवाह गर्नु भएको थिएन । मेरो सुख नै उहाँको आनन्द थियो । मेरो दुःख नै उहाँको पीर । त्यसैले तपाईंहरूलाई अड्याई कुरा गरेँ । अरु सँग बोल्ने मेरो बानी नै छैन । के म ठूलो बनेको हुँ त ?

यहाँको धेरै कुरामा मैले राम्रै अनुभव गरिसकेको छु । हरेक अनुभवले मलाई बताई सकेको छ । दुःख शिवाय यो संसारमा अर्को कुनै बस्तु नै छैन । मैले जागीर खाएँ अनुभवकै लागि । सबैसँग सम्पर्क राखेँ अनुभवकै लागि ठूला देखि सानासम्म संसर्ग गरेँ अनुभवकै लागि । तर सबै स्वार्थी हुँदा रहेछन् । निस्वार्थको काम केहि छैन । निस्वार्थी कोहि छैनन् । उहाँ पनि यस्तै चलन छ कि ? भएत म यहिंबाट फर्कन्छु । राम्ररी बताई दिनोस् त ।

सुन्छु, उहाँ ठूला–ठूला दिमाग्दार बसेका हुन्छन् । ठीक बेठीक, न्याय अन्याय छिनैमा छुट्याई दिन्छन् । झुल्ने झुलाउने कुनै ब्यवस्था छैन । अन्याईलाई अति दुःख दिन्छन्, न्याईलाई आराम् । त्यसैले त्यहाँ छिटो पुग्ने इच्छा छ । अनि त्यहाँको ब्यवस्था विचार्ने सोख छ । फेरि सुन्छु –

यहाँबाट गएका सबै त्यही बसेका हुन्छन् । यहाँ गरेको काम त्यहाँ सबै देख्छन् रे । त्यहाँको रेकर्ड अति राम्रो छरे । प्रमोशन–डेमोशन छिन छिनमा भैरहन्छ रे । बहाली पुर्जी, खाना पुर्जी तुरुन्तै बन्छरे । न्यायाधीशलाई कानुनको सारा दफा कण्ठ छ रे । यहाँको जस्तो किताव पल्टाउने त्यहाँ कुनै काम छैन रे अरु के के हुन् के के ? त्यसैले दौडी दौडी जाने मेरो मन छ । तपाईंहरू नथाक्नु भएको भए दुगुरौं न ।
हैन दाजु हो ! त्यहाँ पहलमानहरू छन् कि छैनन् ? मलाई त दिन दिनै कुस्ती खेल्नु पर्छ । यहाँ जुडो सिकेको छु । बक्सिङ खेलेर कप पाएको छु । हजार मिटरको रेसमा पहिला भएर प्रमाण पत्र पाएको छु । अरु अरु के के पाएँ । के के ? म त दाह्रा सिङ्गको बाबु बङ्गारा सिङ्ग भने पनि हुन्छ । त्यहाँ कत्तिका छन् खेलाडी ? मसँग लड्न सक्ने कोहि होलान् ।

त्यहाँ कत्तिको प्रोग्रेस भएको छ नि ? सिनेमा, टेलिभिजन छ होला होइन ? दाजु ! साइन्टिष्ट कत्तिका छन् नि ? एटम बम् , हाइड्रोजन बम्, टेंक निर्माण भएका छन् कि छैनन् । चन्द्रलोक कोही पुगे कि पुगेका छैनन् ? किन केही पनि जवाफ दिनु हुन्न ? रिसाउनु भयो कि कसो हो ? नरिसाउनोस् हो ? मेरो बानी नै यस्तो छ । के गरौँ ? कसै सँग नबोली हिंड्नै जान्दीन । बरु यहाँ केही वायर लेश भए ट्रङ्कल गरौँ न – ‘यति बेला आई पुग्दैछौँ, फुट एण्ड सेल्टरको व्यवस्था राम्रो मिलाई दिनु’ भनेर । हुन त तपाईंहरू आफ्नै घर जानु होला, मेरो लागि मात्रै के ट्रङ्कल गर्नु ? तैपनि ज्यादै लेट् भएछ भने होटेल पनि बन्द भैसक्लान् आपत पर्छ ।

चार घण्टापछि होस आई चमेलीले सुस्त उठेर आँखा सुधिर पट्टी हालिन् । एउटा खुट्टा तनक्क तानेको चीसो र नीलो सुधिरलाई देखि
एक पल्ट चिल्लाईन् –
“बाबु सुधिर ! के भो तिमीलाई उठ !”

जवाफ कुनै मिलेन । च्याँठ्ठिएर घच्घच्याइन् । ठूलो भूँडी पारेर गन्हाइरहेको उस्ले आँखाका प्वाल देखाएर खिस्स हाँसी दियो ।

०००
चार थुम्का (२०७६)