नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

नन्दलाल आचार्य :

होलीको बिहान मन्त्री गजाधर ‘गफगाँजे’ आफ्नो सरकारी निवासको बरन्डामा बसेर सुन्तला रङ्गको जुस पिउँदै थिए । बाहिर सडकमा “होली है !” भन्ने आवाजले उनको कान पाकिसकेको थियो, तर उनी भने आफ्नै गम्भीर सोचमा थिए । उनको एउटै चिन्ता थियो- यो वर्ष आफ्नो अनुहारको ‘सौन्दर्य’ र ‘राजनीतिक ओज’ लाई कसरी जोगाउने ? गजाधरको एउटा सिद्धान्त थियो- नेताको अनुहार जति सफा हुन्छ, उसको फाइल त्यति नै फोहोर भए पनि जनताले पत्याउँछन् ।

त्यसैले उनले निवासको गेटमा चार तहको सुरक्षा घेरा बनाएका थिए । पहिलो घेरामा प्रहरी, दोस्रोमा सशस्त्र, तेस्रोमा आफ्नै पार्टीका बफादार “हनुमान” र चौथो घेरामा चाहिँ एउटा ठूलो होर्डिङ बोर्ड, जसमा लेखिएको थियो- “मन्त्रीज्यूलाई एलर्जी छ, टाढैबाट दर्शन गर्नुहोला ।”

​तर, राजनीति र होलीमा एउटा कुरा समान हुन्छ- कसले कुन बेला रङ्ग फेर्छ र कसले कसको अनुहारमा हिलो छ्याप्छ, कसैलाई थाहा हुँदैन ।

​गजाधरले आफ्ना स्वकीय सचिव ‘ढुुङ्गे’ लाई बोलाए । ढुङ्गेको काम नै मन्त्रीको वरिपरि घुम्ने र “हजुर सर, एकदम ठिक सर” भन्नु मात्र थियो । ढुङ्गेको आफ्नै समस्या थियो; उसले बिहानैदेखि ‘प्रसाद’ को नाममा दुई ग्लास भाङ तानेको हुनाले ऊ मन्त्रीलाई दुईवटा देखिरहेको थियो ।

​”ढुङ्गे, बाहिरको माहोल कस्तो छ ? कोही विद्रोही टोली त आएको छैन नि अबिर बोकेर ?” मन्त्रीले सोधे ।
​ढुङ्गेले जिब्रो लरबराउँदै जवाफ दियो, “सर, बाहिर त रङ्गको बाढी आएको छ । विपक्षी दलका नेता ‘मुसुमुसु’ त झन् बाल्टी बोकेर तपाईँको बाटो कुरेर बसेका छन् । उनले त फेसबुकमा लाइभ गर्दै भनेका छन्- आज त मन्त्रीको दौरा-सुरुवाललाई इन्द्रेणी बनाएरै छोड्छु !”

​गजाधरको मुटु ढक्क फुल्यो । मुसुमुसु उनको कट्टर शत्रु थियो । उनीहरू बीचको दुश्मनी यति गहिरो थियो कि संसद्‌मा एकले अर्कालाई “माननीय” भन्दा पनि गाली गरेको जस्तो सुनिन्थ्यो । मन्त्रीले तुरुन्तै आदेश दिए, “ढुङ्गे, मेरो सुरक्षा कडा गर । जसले मलाई रङ्ग दल्छ, त्यसको इलाकाको बजेट नै ‘कालो’ बनाइदिन्छु ।”

​यत्तिकैमा गेटमा ठूलो होहल्ला सुनियो । मन्त्री निवासको गेट अगाडि कार्यकर्ताहरूको भीड जम्मा भयो । उनीहरू नारा लगाइरहेका थिए- “नेताज्यू बाहिर आऊ, होलीको रङ्ग लगाऊ !” गजाधरले पर्दाको कुनाबाट चियाएर हेरे । भीडमा सबैका हातमा अबिर र पिचकारी थिए । कोही-कोही त मोबिल र हिलो बोकेर पनि बसेका थिए । मन्त्रीलाई लाग्यो, यो त होली होइन, उनको विरुद्धको ‘कू’ नै हो ।

​”ढुङ्गे, एउटा आइडिया आयो,” मन्त्रीले मुसुक्क हाँस्दै भने । “म एउटा पुरानो भ्याङ्लो दौरा-सुरुवाल लगाउँछु, अनि अनुहारमा अलिकति कालो रङ्ग र दाह्री टाँसेर भेष बदल्छु । म आफैँ कार्यकर्ता बनेर भीडमा मिसिन्छु र मुसुमुसुको घर गएर उसैलाई हिलो दल्छु । कस्तो छ मेरो कुटनीति ?”

ढुङ्गेले ताली पड्कायो, “वाह सर ! तपाईँ त राजनीतिको चाणक्य नै हो । तर सर, त्यो कालो रङ्ग दल्दा फेरि कहिल्यै नपखालिने खालको त होइन नि ?”

मन्त्रीले वास्ता गरेनन् । उनले भेष बदले । एउटा थोत्रो टोपी ढल्काए, आँखामा कालो चस्मा लगाए र अनुहारभरि नक्कली दाह्री र अलिकति मोबिल दलेर ‘कुल्ली’ जस्तो देखिए । उनी सुटुक्क पछाडिको गेटबाट बाहिर निस्किए ।
​सडकमा मान्छेहरू मातेका थिए । गजाधर निर्धक्क भएर हिँड्दै थिए । उनले सोचे, “अब मलाई कसैले चिन्न सक्दैन ।” तर उनले एउटा कुरा बिर्सिएका थिए- नेताको हिँडाइ र उभिँदाको ‘एटिच्युड’ कहिल्यै बदलिँदैन । उनी भीडमा हिँड्दा पनि दुवै हात कम्मरमा राखेर अरूलाई “ए भाइ, बाटो छोड” भन्दै आदेश दिइरहेका थिए ।

​बाटोमा एकजना मातेको तन्नेरीले उनलाई रोक्यो । “ए बुढो, तँ को होस् ? यस्तो होलीको दिनमा पनि किन यति गम्भीर भएर हिँडेको ?”

गजाधरले आफ्नो बानी अनुसार भनिहाले, “तँलाई थाहा छैन म को हुँ ? म यो क्षेत्रको…” उनले समयमै जिब्रो टोके र भने, “म त मन्त्रीज्यूको घरको पाले हुँ बाबु, सामान लिन हिँडेको ।”

​त्यो केटोले हाँस्दै भन्यो, “पाले होस् कि जाले, आज त रङ्ग खान्छस् !” उसले मन्त्रीको अनुहारमा हरियो रङ्गको एक बाल्टी पानी खन्याइदियो । मन्त्री थचक्क भुइँमा बसे । उनको नक्कली दाह्री एकातिर ढल्कियो, चस्मा फुस्कियो । तैपनि उनले आफ्नो ‘इज्जत’ जोगाउनु थियो ।

​उनी त्यही अवस्थामा विपक्षी नेता मुसुमुसुको घर पुगे । मुसुमुसु भने आफ्नो घरको बरन्डामा बसेर कार्यकर्तालाई “रङ्ग नदल्नुस्, मलाई रुघा लागेको छ” भन्दै नाटक गरिरहेका थिए । गजाधरले मौका हेरेर एक मुठी कालो हिलो उठाए र सिधै मुसुमुसुको नाकमा टाँसिदिए ।

​”ल बधाई छ मुसुमुसु जी ! तपाईँको सक्कली रङ्ग यही हो !” गजाधरले कराउँदै भने ।
​मुसुमुसु झस्किए। उनले हिलो पुछ्दै हेरे । अगाडि एउटा बिचित्रको प्राणी उभिएको थियो, जसको आधा दाह्री थियो र शरीरबाट मोबिलको गन्ध आइरहेको थियो । “को हो यो पागल ?” मुसुमुसुले चिच्याए ।

तर त्यतिन्जेल भीडले गजाधरलाई चिनिसकेको थियो । उनको त्यो विशिष्ट ‘नाक’ र बोल्ने शैलीले उनलाई धोका दियो । कसैले चिच्यायो, “ए, यो त मन्त्री गजाधर पो त ! भेष बदलेर आएका रहेछन् !”

त्यसपछि जे भयो, त्यो इतिहासमै विरलै हुन्छ । सत्ता पक्ष र प्रतिपक्षका कार्यकर्ताहरू मिलेर दुवै नेतालाई बीचमा राखे । उनीहरूले सोचे- “संसद्‌मा त यिनीहरू मिलेर जनतालाई मुर्ख बनाउँछन्, आज हामी यिनीहरूलाई बाँदर बनाउँछौँ ।”

​मुसुमुसु र गजाधरलाई एउटै हिलोको खाल्डोमा हाल्न खोजियो । गजाधरले अन्तिम अस्त्र फ्याँके, “हेर्नुस् साथीहरू, म तपाईँहरूको क्षेत्रमा नयाँ सडक ल्याउँदैछु, मलाई नभिजाउनुस् !”

एकजना कार्यकर्ताले भन्यो, “मन्त्रीज्यू, त्यो सडकको बजेट त अस्ति नै तपाईंले आफ्नो ससुरालीको गाउँतिर लानुभयो भन्ने सुनेका छौँ । आज त्यो सडकको हिलो यहीँ छ, आनन्द लिनुस् !”

दुवै नेतालाई समातेर ‘होलीको विशेष परिकार’ खुवाइयो । गजाधरले सोचेका थिए यो सबै रमाइलो हो, तर जब उनलाई एउटा थोत्रो गधामा चढाएर शहर परिक्रमा गराउन थालियो, तब उनलाई लाग्यो- राजनीतिमा ‘प्रतिष्ठा’ भनेको होलीको रङ्ग जस्तै कच्चा हुने रहेछ ।

परिक्रमाको बीचमा गजाधर र मुसुमुसुको आँखा जुध्यो । गधामा सवार दुवै नेताका अनुहारमा यति धेरै रङ्ग र हिलो थियो कि को कुन पार्टीको हो चिन्नै गाह्रो थियो। मुसुमुसुले बिस्तारै भने, “गजाधर जी, अर्को चुनावमा हामी मिलेर ‘गधा’ चुनाव चिन्ह राख्ने कि क्या हो ? हाम्रो क्रेज त निकै देखियो त !”

​गजाधरले लामो सास फेर्दै भने, “मुसुमुसु जी, जनताले हामीलाई सधैँ गधा नै बनाएका थिए, आज मात्रै सार्वजनिक रूपमा सवारी गराएका हुन् ।”

साँझ पर्यो । मन्त्री गजाधर आफ्नो निवास फर्किए । शरीरको रङ्ग त साबुनले पखालियो, तर छिमेकीको बच्चाले खिचिएको ‘गधा सवारी’ को भिडियो भाइरल भइसकेको थियो । उनले आफ्नो फेसबुक पेजमा स्टाटस लेख्न लगाए- “आज जनतासँग प्रत्यक्ष साक्षात्कार गरियो । होलीले सबैलाई एक बनाउँदो रहेछ ।”

ढुङ्गे अझै मातमा थियो । उसले मन्त्रीको कोठामा छिरेर भन्यो, “सर, एउटा खुसीको खबर छ । तपाईँको त्यो भिडियोमा दुई मिलियन भ्यूज पुग्यो । जनताले भन्दैछन्- ‘मन्त्री हुनु त यस्तो, जो जनताको लागि गधा चढ्न पनि तयार छ !'”

गजाधरले ऐनामा आफ्नो रातो भएको नाक हेरे र मुसुक्क हाँस्दै भने, “ढुङ्गे, राजनीतिमा कुन कुराले भोट बढ्छ र कुन कुराले घट्छ, त्यो बुझ्न सात जन्म लाग्छ । ल जा, एक गिलास कागती पानी लिएर आइज, यो ‘होली’ को ह्याङओभर अझै उत्रेको छैन ।”

भोलिपल्ट संसद् चल्दै थियो । गजाधर र मुसुमुसु दुवैले एकअर्कालाई देख्दा लुसुक्क टाउको निहुराए । तर जब बोल्ने पालो आयो, गजाधरले रोस्ट्रममा उभिएर भने, “सभामुख महोदय, हिजोको होलीमा मैले देशको माटोको सुगन्ध प्रत्यक्ष अनुभूत गरेँ…”

पूरा सदन हाँसोले गुञ्जियो । बाहिर सडकमा भने अर्को वर्षको होलीको लागि नयाँ रङ्ग र नयाँ गधाहरूको खोजी सुरु भइसकेको थियो । नेताहरूका लागि होली भनेको रङ्ग फेर्ने बहाना मात्र थियो, तर जनताका लागि भने यो उनीहरूको ‘असली रङ्ग’ देख्ने एक मात्र दिन थियो ।

यसरी गजाधर मन्त्रीको होली यात्रा सकियो, तर उनको राजनीतिक ‘स्टन्ट’ को कथा भने गाउँ-गाउँमा लोककथा जस्तै फैलियो । आखिर, राजनीतिमा जो धेरै रङ्गिन्छ, उसैको चर्चा धेरै हुन्छ ।
​
०००
२०८२ फाल्गुन १५ गते ।
सिद्धार्थटोल, उदयपुर ।