नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

अनुवाद : आर.सी. रिजाल

बायाँ खुट्टाको जुत्ताले दायाँ खुट्टाको जुत्तालाई सोध्यो- “तँ कुन कम्पनीको होस् ?” दाहिनेको जुत्ताले उत्तर दियो- “म बाटा कम्पनीको हुँ ।”

“साँच्चै” बायाँ खुट्टाको जुत्ता उसको कुरा सुनेर धेरै खुसी भएर भन्यो- “म पनि बाटा कम्पनीको हुँ ।”

दुइटा जुत्ता । दुवै जुत्ता ज्यादै बलिया र ज्यादै चम्किला थिए । दुवै एकआपसमा माया गर्थे । कहिल्यै छुट्टिएनन् । जहाँ जाँदा पनि सँगै हुन्थे र सँगै फर्केर आउँथे । कहिले पनि यस्तो भएन- एउटा जुता बाहिर जाँदा अर्को नमानेको होस् । दुवैमा घनिष्ट प्रेम थियो ।

दुवै खुट्टासँग एउटा एउटा मोजा र एउटा एउटा जुत्ता थियो । एउटा खुट्टाको जुत्ता अर्को खुट्टामा जान मान्दैनथ्यो । गल्ती भएमा ठीक गरिन्थ्यो । दुवैमा मनमुटाव हुने कुनै कारण नै थिएन ।

एकपटक दुवै जुत्ता बाटोमा हिँड्दै थिए । एउटा जुत्तालाई ढुङ्गामा ठेस लाग्यो । अर्को जुताले भन्यो- “नडराऊ, हिम्मत नहार म तिम्रो साथ छु ।” त्यो दिन दुइटै जुत्ताले जुन कष्ट भोग्नु पर्यो यसले उनीहरूको साहस बढायो र अनुभव पनि । उनीहरूले यस्तो सम्झे- यदि हामीहरू सहयोग र दृढतासाथ अघि बढ्यौं भने जीवनमा आइपर्ने हर कष्ट पार गर्न सक्छौं ।”

एउटा कुरामा दुवै जुत्ता आआफ्नो खुट्टालाई मन पराउँदैनथे । त्यो के भने खुट्टाले उनीहरूलाई छोडेर मन्दिरभित्र जानु, जुन मन्दिरमा पनि उनीहरू बाहिर नै फुकालिन्थे । दुवै जुतालाई ईश्वरप्रति विश्वास थिएन । जबसम्म खुट्टा मन्दिरभित्रबाट आउँदैनथ्यो, तबसम्म उनीहरू बाहिर नै बसिरहेका हुन्थे । उनीहरू भन्दथे- “हाम्रो ईश्वर त हाम्रो खुट्टा हो, जबसम्म खुट्टा हामीसँग छ हामीलाई अगाडि बढ्नबाट कसैले रोक्न सक्तैन ।”

यसरी हिँड्दाहिँड्दै उनीहरूको अन्तिम दिन आयो । एउटा जुत्तालाई यस्तो चोट लाग्यो कि ऊ हिँड्न सक्ने स्थितिमा रहेन । जीवनदेखि निराश भएर उसले अर्को जुत्तालाई भन्यो- “भाई अब म केही काम नलाग्ने भएँ । तँ मेरो स्थिति देखिरहेको छस् । मलाई यही हालतमा छाडिदे । तँलाई जहाँ जान मन लाग्छ जा । तैँ ठीक छस् बलियो पनि छस् । जीवनमा केही गर्न सक्छस् त्यसैले तँ जा ।

अर्को जुत्ताले भन्यो- “अहँ । मबाट यस्तो काम हुँदैन । तँलाई यो हालतमा छोडेर म जान सक्तिनँ । म तँसँग बस्छु तँबिना मलाई कहीँ राम्रो लाग्दैन । यस्तो हुँदैहुँदैन, हामी साथसाथै जिउँछौं र साथसाथै मछौँ ।”

बिस्तारैबिस्तारै उनीहरूको जीवन समाप्त हुन लाग्यो । उनीहरूका बीच गहिरो मित्रता र प्रेम थियो । दुवैले जीवनको अन्तिमसम्म साथ दिने वाचाबन्धन गरेका थिए । तर यसैबीच एउटा घटना घट्यो । एकदिन उनीहरूलाई खुट्टाले एकाएक लगाएर फटाफट हिँड्यो । जुत्ता पनि खुट्टासँगसँगै घस्रिँदै गए ।

त्यो व्यक्ति जसले यी जुत्ता लगाएको थियो राजनीतिक सभामा पुग्यो र भाषण सुन्त लाग्यो । त्यो मान्छेलाई नेताको भाषणमा के लाग्यो कुन्नि झुकेर दाहिने खुट्टाको जुत्ता फुकालेर मञ्चमा हान्यो ।

जुत्ता हावामा उड्यो, तीरजस्तो गएर नेताको नाकमा लाग्यो । समारोहमा होहल्ला मच्चियो सबै भागाभाग गर्न थाले । प्रहरीको लठ्ठी बर्सन लाग्यो र त्यो व्यक्ति जसको जुत्ता थियो, अर्को जुत्ता पनि त्यहीँ छाडेर भाग्यो ।

त्यो स्थान केही समयपछि सुनसान भयो । एउटा जुत्ता मञ्चमा थियो अर्को दर्शक दीर्घामा । मञ्चमा भएको जुत्ता चिच्चायो- “ए मित्र, मेरो जन्म त सार्थक भयो । म राजनीतिमा लागेँ । मलाई नेतालाई ताकेर हुत्याइएको थियो, म नेताको नाकमा बज्रन पुगेँ । अब म शेष जीवन राजनीतिमा नै रहेर बिताउँन चाहन्छु ।

दर्शक दीर्घामा रहेको जुत्ताले अफसोच प्रकट गर्दै भन्यो- “हेर्, मलाई कसैले उठाएनन्, तँ पो नाकमा लागिस्, मलाई पनि त्यसरी नै हुत्याएको भए म नेताको तालुमा बज्रने थिएँ ।”

एक रद्दी सामान जम्मा गर्नेले त्यहाँका जुत्ताहरू उठाई कवाडी पसलमा लगेर बेच्यो । आजकाल ती दुवै जुत्ता कवाडीमा छन् । उनीहरू त्यस्तो क्षणको पर्खाइमा छन्- त्यहाँबाट उनीहरूलाई उठाएर पाखण्डी नेतालाई हिर्काउन लगियोस् । उनीहरूको भनाइ छ- “अब कसैको खुट्टाको लागि हामी उपयुक्त रहेनौँ, तर नेताको लागि उपयुक्त छौँ ।”

यदि तपाईंमा इच्छा छ र हातपाखुरी बलिया छन् भने तपाईं यी जुत्ताको प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ । यदि साँच्चैको इच्छा छ भने त्यही नै जुत्ता किन चाहियो र जुनसुकै जुत्ताको पनि उपयोग गर्न सक्नुहुन्छ । देशका सारा जुत्ता राजनीतिक परिवर्तनको लागि तपाईंको सेवामा हाजिर छन् ।

‘भोलारामको आत्मा’ अनुदित सङ्ग्रह