नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

नन्दलाल आचार्य :

१. बुढ्यौलीको सन्देश

“तपाईं किन हाँस्नुहुन्छ, मास्टरसाब ?”

चिया पसलमा बसिरहेका वृद्ध कृष्णमुरारी गौतम, जसलाई सबै चट्याङ मास्टर भनेर चिन्दथे, गम्भीर आवाजमा सोधिएको प्रश्न सुनेर मुस्कुराए । “बुढेसकाल भनेको हाँस्ने समय हो ।” उनले भने ।

छेउमा बसेका युवा राजनले अचम्म माने, “तर, मान्छेहरू त भन्छन्- बुढ्यौली दुःखको छायाँ हो !”

चट्याङ मास्टरले चियाको चुस्की लिए, “के पहेँलो पातले रूख छाड्यो भनेर रूख कमजोर हुन्छ ? वा पात नै निराश हुन्छ ?”

राजन अलमलियो, “तर पहेँलो पात झर्छ नि !”

“हो, तर झरेपछि माटोसँग मिसिन्छ, अनि नयाँ जीवन दिन्छ ।” मास्टर हाँसे, “बुढ्यौली पनि यस्तै हो- अनुभव बाँड्ने, हाँस्ने, अनि नयाँ पुस्तालाई जीवन दिन सिकाउने समय ।”

राजन केही क्षण मौन रह्यो । त्यसपछि मुस्कुराउँदै भन्यो, “अब मलाई पनि बुढ्यौलीको प्रतीक्षा छ, मास्टरसाब !”
०००

२. चट्याङ मास्टर

“डाक्टरबाट मास्टर भएँ, संज्ञान राम्रो थियो !”
उनको यो भनाइ सुनेर सबै हाँस्न थाले ।वृद्धाश्रमका केही बासिन्दा टोलाए ।

चट्याङ मास्टर- कृष्णमुरारी गौतम -अझै उस्तै जोशिला देखिन्थे । उनको आँखा चम्किन्थ्यो, जुँगाको फूर्तिलो मुस्कानले सबैलाई बाँध्थ्यो ।

“बुढ्यौलीको गीत गाएर बस्ने हो र ?” उनी फेरि हाँसे, “बाँच्ने कला सिकौं !”

सबैले ताली बजाए । केही युवाहरू पनि आएका थिए, मास्टरको प्रेरणादायी वाणी सुन्न ।

“हिजो बाँचियो, आज बाँचिँदै छ, भोलि बाँच्न सिक्नुपर्छ !” उनले भने ।

कुनै बृद्धा अगाडि आइन्, कम्पित स्वरमा सोधिन्, “तर मास्टर, आशा कतै हराए के गर्ने ?”

चट्याङ मास्टर एकछिन मौन रहे । सबैले उनको प्रतिक्रिया कुरे ।

उनले हल्का हाँस्दै भने, “चट्याङ पर्ला जस्तो लागेपछि कसैले खुला आकाशमा उभिएर पर्खन्छ र ?”
०००

३. बाँच्ने कला

“डाक्टर भएर पनि मास्टर बनेको सुन्दा अचम्म लाग्छ !” रामकृष्णले निधार खुम्च्याउँदै सोधे ।

कृष्णमुरारी गौतम मुस्कुराए, “शिक्षकले समाजका घाउहरू स्याहार्छ, डाक्टरले शरीरका ।”

सानो गाउँको चियापसलमा वृद्धहरू जम्मा भएका थिए । कसैले पुरानो नेपाल सम्झिरहेका थिए, कसैले नयाँ नेपाल खोजिरहेका थिए । कृष्णमुरारीले आफ्नो हाँसो मिसाएर सबैलाई सुनाउँदै थिए, “शिक्षा, चेतना र हाँसोले मानवीय जीवन सजाउँछ ।”

“तर मास्टर साब, बुढेसकाल त दिनदिनै भारी बन्दै छ ।” एक वृद्धले गुनासो गरे ।

कृष्णमुरारीले गम्भीर स्वरमा भने, “जसले बाँच्ने कला जानेन, उसले उमेरलाई दोष दिन्छ ।”

सबै मौन भए । केही समयपछि चियाको चुस्की लिँदै वृद्धले मुस्कुराउँदै भने, “साँच्चै, अब बाँच्ने कला सिक्नुपर्छ !”
०००

४. चमक

“बुढ्यौलीमा उक्लिनु जीवनको सर्वाधिक गौरवको क्षण हो ।”

उनले यति मात्र भनेका थिए, हलभरिका अनुहार उज्यालिएका थिए। उमेरले बुढ्यौली टेकिसकेको भए पनि आँखामा चमक थियो, आवाजमा आत्मविश्वास । उनै कृष्णमुरारी गौतम युवादेखि वृद्धसम्मका प्रेरणाका स्रोत थिए ।

साँझको चियाचौतारीमा उनी युवाहरूसँग कुरा गरिरहेका थिए । कसैले सोध्यो, “हजुर, बुढ्यौली कसरी सामना गर्ने ?”

उनी हल्का हाँसे, कपबाट एक सिप चिया लिए र बोले, “बुढ्यौली त शरीरमा आउँछ, तर मनमा आउन दिनुहुँदैन ।”

चुपचाप सुनिरहेका अनुहारमा नयाँ ऊर्जा देखियो ।

एक युवकले जिज्ञासा प्रकट गर्‍यो, “तर समाजमा धेरै वृद्ध निराश छन्, हजुरजस्तै ऊर्जावान् किन छैनन् ?”

कृष्णमुरारी हल्का टाउको हल्लाउँदै गम्भीर भए । आँखा टाढा कतै टिके, जस्तो कि उनले जीवनका लामो यात्राका मोडहरू फेरि एक पटक हेरिरहेका थिए।

“समस्या बुढ्यौली होइन, सोच हो । जब मानिस आफूलाई थकित सम्झन थाल्छ, जीवन त्यहीं रोकिन्छ । ठिङ्ग उभिनुपर्छ, बुढ्यौलीलाई मियो बनाएर ।”

चौतारीमा सन्नाटा छायो । कसैले केही बोलेन, तर सबैका आँखामा सोच्ने चमक थियो ।
०००

५. शारीरिक अवस्था

“बुढ्यौलीले थिच्नभन्दा हाँसोले जिउन सिक्नुपर्छ ।”

बाबुरामको आवाज सुनेर सबैले टाउको उठाए । वृद्धाश्रमको आँगनमा घाम तापिरहेका बुढाबुढी मुस्कुराए । चट्याङ मास्टर खुसीले रमाए ।

“हाँसो त हाम्रो अमृत हो, होइन र ?” उनी भन्दै उठे, “बुढ्यौलीले ज्यान कमजोर बनाउँछ, तर मनलाई होइन !”

धेरैले टाउको हल्लाए ।

“पहिले, हामीकहाँ आकाश च्यात्ने हाँसो हाँसिन्थ्यो, अब के भयो त ?” उनले सोधे ।

“जिन्दगीले थिच्यो ।” कुनै आवाज आयो ।

“थिचेको जिन्दगीलाई उठाउने हामी आफैं हौं !” उनले हात लम्ब्याए, “डाक्टरले औषधि दिन्छ, तर हाँसोले मनको चोट निको पार्छ ।”

सबै चुपचाप हेर्दै थिए । अचानक, मास्टर ठूलो स्वरमा हाँस्न थाले । एकछिन त सबै चकित भए, अनि बिस्तारै सबैको हाँसो फुट्न थाल्यो ।

हावा चल्यो, चिसो घाम मिठासिलो लाग्न थाल्यो । त्यही मोहक वातावरणमा मास्टर वाणी सुनियो,
“बुढ्यौली शरीरको अवस्था हो, मनको होइन !”

०००
२०८१ फाल्गुन १७ गते शनिबार ।