नेपाली हास्यव्यङ्ग्य अनलाइन पत्रिका

मुक्तिनाथ शर्मा :

प्याज अखाद्य वस्तु होइन तर त्यसको सही मात्रा हुनुपर्दछ । मात्रा मिलेन भने हाइ-हाइ पार्छ र आँखाबाट आँसु, नाकबाट सिँगान र मुखबाट क्षार निकाल्छ । नपत्याए एक ठाउँमा बसेर खाएर हेर्नोस् ।

अलि पहिलेको अर्थात् उहिलेको कुरा हो, एउटा शिक्षक थिए गाउँमा । कहिले ठट्टा गरेर मान्छे हँसाउने र कहिले जो पायो त्यसलाई बुझ्न कठिन हुने बोली हुन्थे उनका । अहिलेका घुस्याहा नेताका जस्ता कुरा पनि निस्कन्थे, कहिले कसो उनका मुखवाट । धेरैजसो त हँसीमजाक कुराले हँसाउने काम हुन्थ्यो उनको । एक दिन खेलमा विद्यार्थी झगडिएछन् । हात हालाहालको स्थिति थियो । ठट्यौला शिक्षकले भनेछन्- “होस गर ! प्याज खानुपर्ला ।”

विद्यार्थीहरू झगडा छाडेर शिक्षकलाई घेर्न पुगे । दुवै पक्षका विद्यार्थीले भने- “सर ! तपाईंले त्यसो भनेपछि हामी झगडा गर्न छोडेर यहाँ आयौँ । हाम्रो झगडा सकियो । अब त्यो प्याज खानुपर्ला भनेको किन हो, बताइदिनुपर्‍याे ।”

विद्यार्थीको झगडा साम्य भएको देखेर शिक्षक खुसी भए र खित्का छोडेर हाँसे । विद्यार्थीको करकर सुनेपछि उनले एउटा कथा भने । कथा यस्तो थियो- उहिलेको कुरा हो, एकजना गाउँलेले छिमेकीको खेतबाट प्याज चोरेछन् । खोजी हुँदै जाँदा चोर पहिलियो । कारकेर पार्दा सावित भयो । उसले अर्काको खेतबाट सय डल्ला प्याज चोरेको रहेछ । चोरलाई सजायका निम्ति राजाकहाँ लगियो । राजाले फेरि सोधे- “प्याज चोरेकै हो ?” चोरले भन्यो- “हो ।” अनि राजाले मन्त्रीलाई भने- “यसले सय डल्ला प्याज चोरेको रहेछ । तसर्थ यसलाई तीन सजायमध्ये एउटा हुन्छ । उसैलाई सोधी एउटा सजाय गर्नु ।”

राजाले सुनाएका तीन सजाय निम्न थिए-
१. उसले सिपाहीका रोहवरमा एक ठाउँमा बसी खुरुखुरु सय डल्ला प्याज खानुपर्छ,
२. सिपाही जमाएर सय कोर्रा हान्नु, त्यो यसले सहनुपर्छ र
३. सय रुपैयाँ नगद यसले तिर्नुपर्दछ ।

राजाज्ञानुसार मन्त्रीले सजाय रोज्न चोरलाई भने । चोरले मनमनै गुन्यो, सय रुपैयाँ आफूसँग छैन । कहाँ पाएर तिर्ने ? कोर्रा हान्दा दुख्छ कसरी कोर्रा कबोल्ने ? बरू खाने जातै हो, प्याजै खानुपर्ला । यति सोचेपछि उसले भन्यो- “मन्त्रीज्यू, म प्याजै खान्छु ।” सय डल्ला प्याज चोरका अगाडि राखियो । चोर प्याज खान थाल्यो । एउटा डल्लो मिठै मानेर खायो । दोस्रो खाँदा आँखा पोल्न थाल्यो । तेस्रो खाँदा नाकबाट सिँगान र आँखाबाट आँसु झरे । चौथो खाँदा पेटवाट आन्द्रा र भुँडी नै घाँटीमा आएर बाहिर निस्कन लागेजस्तै भयो । पाँचौ खाँदा निलिँदै निलिएन । हुँदै भएन । अनि चोरले मन्त्रीसँग भन्यो- ‘बरू भयो, सय कोर्रा सहन्छु ।”

मन्त्रीले बलियो सिपाहीलाई बोलाई राजाज्ञा सुनाए । सिपाहीले चोरलाई कोर्राका कोर्रा हान्न थाल्यो । चोरले पन्ध-बीस कोर्रासम्म मुटु कमाई-कमाई सहेको हो तर साह्रै भयो । सक्दै नसकेपछि के लाग्छ र ? उसले मन्त्रीसँग भन्यो- “भो हजुर, म सय रुपैयाँ तिर्छु । पहिले नै सय रुपैयाँ तिरेको भए न प्याज खानुपर्थ्याे, न कोर्रा तर उसले आफैले रोजेर तीनवटै सजाय भोग्यो ।

शिक्षकवाट यो कथा सुनेका विद्यार्थी मरी-मरी हाँस्न थाले । अहिले हाम्रो समाजमा त्यही बेलाका प्याजचोर जस्ताहरू बढ्न थालेका छन् । तसर्थ खुब होस गरी-गरी पाइला चाल्नुपरेको छ । अन्यथा प्याज, कोर्रा र नगद जरिवाना बेहोर्नुपर्नेछ । तसर्थ भनिएको हो- “होस गर ! प्याज खानुपर्ला ।”

०००
बानेश्वर, काठमाडौं